Pagina-afbeeldingen
PDF

pro eorum stipendiis, ut præmittitnr, statutorum \ praesentiu.m cum integritate persolvi. Quam seri videnlium, et pro supportatione onerum praemisso- A et capitulum iiobis in promotione nostra ad apicem

subscriptum modum volumus et statuimus perpetuo observandum, videlicet quod in Matutinis ét iiiajori ac pro defunctis Missis, necnon Vesperis, qualibet scilicet Missarum et Horarum præùictarum duos, ac in aliis, videlicet, Prima, Tertia, Sexta, Nona »u Completorio, Horis ac in agendis etiam mortuorum, videlicet Placebo et Dirige, in dicta ecclesia ce!)randis, singulis scilicet Iloris et agendis hujusmodi singulos denarios monetae hujusm:di singuli clerici seu capellani præsentes duntaxat Mauutiiiis, et Missis, necnon Vesperis, Horis et agendis percipiant antelalis.

Statuimus quoque quod dicti clerici seu capellani in missis et aliis canonicis Horis, diurnis pariter et 1:octuruis in eadem ecclesia pro tempore celebran•!is, intersint continue, nisi fé petita et ol)tenta licentia decaui, vel cantoris seu hebdomadarii ejusdem ecclesiæ qui pro tempore fuerint, aut decani præfati, prout consuetum est in similibus fieri de a!iis capelIanis et clericis ipsius ecc!esie qui ab eadem ecclesia fuerini tunc ab e.vtes. C;eterum, ut prædicti clerici seu capellani, sicut spe præmii, sic pœiiae forniidine ad præmissorum òbs •rvantiam in 'ucantur, ordinantes, 1436 : (ljicimt s ut, si qui clericorum §£u , capellanorum pr. d -torum missis. V • s;ei is, Iloris et agendis hujii- modi, vel earum aliquibus vel alicui non interfuerint per, o a!i;er in evéiesia memorata, di urii uuionibus, aut distr butione missa

rum, Horarum, agendarum, aut missæ, vel Ilorae,

sive agendæ, quibus vel cui non interfuerint, et quas seu quam essent si praesentes existerent missis, Horis, ageiidis, vel missae, seu [lorae, ac agen:!;c hujusmodi percep uri, priva i sint ipso facto. Item ordiuamus quod, per ìlictum decaiiuim et dilectos filios, capitulum eêclesiæ, unus ali;is clericus exti a numerum cle:ic;)rum seu cap Ilanc rum liujiis;modi deputetur singulis septimanis qui absentias et alios defectus dictorum clericorum seu cape!lanorum sexdecim videat et fideiitcr redigat in scripturam, et £le illis in fii;e septimanae öujiislibct re'ationem faciat plenariam et fidelem ei qiiem dictus decanus et capitulum duxerint ad hoc , ligendum, cui (sicut præmiitiuur) deputando per dictos decanum et capiiulum certiain quid ut' commissum sibi oßiciüim fidelius et diligentius exerceat deputetur. l)ictis quoque clericis seu capellanis liujusmo:fi quatuordecim ac aliorum denariorum stipendia præ•lictorum, juxta præscriptam ordinationem nostram 437 in fine sopliman:e ciijuslibet per dictos decaimum et capitulum persolvantur, refentis prius atque deductis per decanum et capitulum supradictos iis quae pro ipsorum clericorum et capellaiiorum poenis al)senti;e fuerint ('educenda. Denique intiientes quajn lo:ia el quam sit jucunda, ju\ta Prophet;e testimonium , fratrum hábitatio iii unum (Psal. cxxx 11, 1); auctoritate prælicta staluimus, volu::ius ac etiam ordinamus quòd dicti capellani seu cie: ivi in una eademque doiiìo invicem liabitent, ac etiam commorentur; quodque, per diclos, decanum et capi:ulum, ;ic dilect:um filium Bertrandum Clariti archidiaconum, Augi in ea ci;) Ecclesia aposloIic;e seulis utintium, una vel tinum, domus sive manerium : nt hospiiiiim cum a j;icentibus, seu contiguis eidem domui, sive manerio aul hospitio, viridariis sive hortis, doiuihus vel nianeriis, sive hospitiis, quas seu quæ dicti decanns et capitulum habent in civitate Itolomagensi. Pro qua habitatione capellanoriiim seu clericorum, liujusmodi idonea seu idor.euim et sufficiens eligatur, et liabita de domo, sive manerio, aut hospitio cu:n adjacentibus, seu contiguis viridariis, seu hortis hujusmodi, æstimatione fil-li, pretium quod illa vel iliiu! fuerit valere comperta sive coinpertum, dictis decano 433 et capitulo, vel alio ve! aliis eoruum nomine, íèTCumdem mtintium de }ircumiis Cameræ apostolic;e collertis per e:i:m , et colligendis i;.;ntem, inai.!ainus tenore

quod domum sive manerium, aut hospitium, ut præmittitur, eligenda seu etiam eligendum dictis capellauis seu clericis exnunc damus, concellimus, et donamus, el illam seu illud pro ipsorum cohal;itatione communi, etiam deputamus eiulem nuntio ; eadem nihilominus auctoritale mandantes quod tam aestimationis domus sive manerii aut hospitii cum adjacenfibus sive contiguis viridariis, sive hortis hujusmodi quam ctiam aliam opportunam pecuniam

ro reparatione domus seu manerii aut hospitii hujusmodi, ac pro disponendis et ordinandis in illa vel in illo necessariis officinis pro cohabitione clericorum seu cappellanorum ipsorum , de pecuniis dictæ cameræ collectis jam et colligendis iuantea per eumdem hac vice cum integritale persolvat; •lietisque decano et capitulo dislriclius inhibemus ne de pecunia quam pro pretio domus sive hospiiii aut manerii hujusmodi ab eodem nuntio, vel alio

; nomine nostro solvente recipiant. Præterquam in

emptione perpetuorum reddituum pro ealem ecclesia ementiorum quidquam 439 expendere non præsumant, suspensione dccaiîum, et capitulum , praedictos singularesque personas capituli prædicti excommunicationis sententiæ ipso facto sul)jacere voleutes, si contrarium præsuìpserint aut nlare. Pecunia vero, qu;e de pœnis absentiae clericoriim seu capellanoruin ohveniet prædictorum, iu reparationem et conservationem domus sive manerii aui hospitii hujusmodi per dictos deeanum et capitulum deputetur fideliler, et integraliter convertatur, deputando, sicut præmittitur, per dictos decanum et capitulum super inspectione, scriptione ac relatione defectuutn prædictorum, de salario per eos illi pi opterea constituto exinde primitus satisfacto, sicut satisfit custodi aliotum sexdecim clericorum seu capellanorum, vocatorum de I)arnestallo, institutorum in eadem ecclesia ab antiquo. Statuiiiius insuper ac eiiam ordinamtis quod nullus ad clerieatus seu capellanias hujusinodi in clericum seu capellanum recipiatur aut etiam admittatur, nisi psalterium et antiphonarium per historias corde tenus recitaverit; vel si talis non posset forsitan reperiri, saltem qui ad psalterium et antiphonarium, hujusmodi pr;escripto inodo recitandum, infra biennium a receptionis su;e tempore computaudum habil s 440 sit et aptus. S , ne de circumspectione ac probitatê íifecti filii Joannis de Novamcuiiia, archidiaconi Wulcassini Franciæ, in eadem ecclesia . plenain Domino fiduciam obtinentes, volumus, et auctoritate pr:edicta eliam ordinamus quod quamliu egerimus in humanis, ipse vel si contingeret euni interim ab hac luce substrahi, ai:t ad aliam dign tatem promoveri ; sive si archidiaconus Vulcassimi Franciæ in dicta ecclesia desineret, alius quem atl hoc (luxeriiuus eligendum clericatus seu capellanias hujusmodi tam hac vice priuaria quam deinde successive, quoties illos vel illas vacare contigerit. persouis idoneis, scientibus vel habilibus, et aptis ad sciendum p^::!ter.um et antiphonariuiu, ut pr;edicitur, recitare, auctoritate nostra conferat ei assignet. Qiiodque nobis ab hac luce subtractis ipsorum vel ipsaruiii libera dispositio ad dictos decanum et capitulum pertineat pleno jure. Quibus etiam decai:o et capitulo, illis ex eisdein clericis seu capeHariis qui ultra duos menses absentes fuerint sine causa legitima ab eccl. sia supradicta, vel pro aliisjusliscausis clericatibus seu capellaniis eorum hujusmodi (post tamen decessum nostrum) privandum, et clericatus seu capellanias hujusmodi pér hujusmodi privationeim vacanies, personis aliis idoneis 441 (ui præfertur) scientibus psalterium et antiphoiiarium recitare, vel aptis et hábilibus ad recitaiìdum ealletm conferendi plena et libera sit facultas. De libris quoque, necnon calieibus et aliis ornamentis ad missas et a!ia dovina oflicia, per clericos set, capellari ^s celehr*;,,ia. in ipsa ccclesia opportuna deceuter dux* ' Js provir im annuos redditus trecentarum et viginti librarium parvarum Turonensium, quos emi et amortizari feciuius, et alios redditus ducentarum et viginti l,brarum aliarum, qiios præter domum sive manerium, vel hospitium hujusmodi emi volumus et maiulamus, et pro quorum emptione per eumdem nuntium mille sept. 1;.ginta scuta aurea dictis capitulo [add. et decano] jam assignata sunt, et residuum per eum solvi praecipimus tenore praesentium, et jubemus. Exnunc auctoritate deputamus eadem, dictisque decano et capitulo hujusmodi redditus tam emptos (sicut pr;edicitur) quam emendos exnunc c i.um 'a.mmis, conced.mus et donamus, el volumus quod li* eat dictis decano et capitulo possessionem cjusmo.li re.ldituum, ut ubicumque et in quibuscunque consistant, auctoritate ipsorum propria capere ei nancisci, eosque in usus hujusmodi convertere, juxta imodum 2 et formam superius expressos ; ita tamen qtiodTdicti decanus et capitulum pro se suisque successoribus jurent et bona fide promittaiil, ac se efhcaciter obligent quod, pro reparatione et conservatione hujusmodi domus, manerii seu hospitii, ultra pecuniam pœnarum et condemnatiotiem hujusmodi expensas necessarias faeient et subibunt, et quod hujusmodi rellditus fideliier colligent, illosque necnon res, loca et bona, in quibus cousistunt, defendent et conservabunt, pro viribus, sicut alia bona et jura eorum commuuiâ ; et quod clericis seu capellamis eisdem stipendia eorum, ordine præscripto perpetuo de dictis redditibus emptis et emendis , cuiii integritate persolvent; quodque satisfacient aliis duobus capellänis perpétuis, in eadem ecclesia per nos cum præeranius eiflen hactemus institutis, juxta ordinationem nostram super liæc dudum factam de stipendiis eorumdem ; pro quibus etiam stipendiis certos redditus duximus alias deputandos, sicut apparet per instrumenta

[graphic]
[graphic]

publica quæ exinde sunt coiifecta ; et quod solemni- c

tytem beati Martialis et anniversaria, per nos in dicta ecclesia facienda aunis singulis hâc tenus ordinata, peragent, et duas missas quas ipsi decanus

apostolicæ Æ'43 dignitatis annuatium pro salute. nostra, quandiu videlicet egerimus in humanis, ac postquam migraverimus ab hac luce pro remedio animæ nostræ perpeluo celebrandas [f. add. statuerintj, unam videlicet nonas Maii, qua videlicet die assumpti fuimus ad officium apostolicæ servitutis, et aliam die illa qua voluerint decanus et capitulum* antedicti, prædictis aliis duabus missis per nos in dicta ecclesia institutis, ut præmiutitur, celebrandis in suis diebus et ordine, reiuauentibus consuetis. Cæterum ne forsan ex decani absentia contingat voluntatem et affectionem noslram circa præmissas ordinationes, aut earum aliquas vel aliquam iiupediri, vel etiam retardari, adjicimus declarantes quod præmissa omnia et singula volumus per dictos decanum et capitulum, non vocato mee exspectato dicto decano, si forte fuerit absens, (servaua tamen alias forma) ordinationem hujusmodi adimpieri.

I) Volumus insuper quod praesentes litteræ ac singula

et omnia instrumenta, tam de ipsius comcessione domus sive manerii aut hospilii quam de emptioue reddituum emplorum jam, ei emendorum etiam, ut præfertur, ac de promissione obligationeque capituli prædicti, necnon inventarium de libris, paramentis et calicibus pro celebratione missarum et aliorum 444 divinorum olliciorum deputatis, ac etiam depüuàiìlis, eorum copia dictis capellanis seu clericis per diclos decanum et capitulum, in publica forma dala, in archivo publico ipsius ecclesiæ couserventur. Nulli ergo omiuimo hominum liceat hanc paginam nostroruin ordinationis, institutionis, staiutorum, voluntatum, mandatorum, dationum, com cessionum, ordinationum, deputationum, præcept0rum, et jussionum infringere, vel ei ausu temerario coulraire. Si quis autem h;ec attentare præsumpserit, indignatiónem omnipotentis Dei et l)eatorum Petri et Pauli apostoloruum ejus se noverit incursu1'utum. Datum Avenioni, octavo Kalendas Junii, pontificatus nostri anno viu. Sic signatum in plicatura : - - De curia beati Stephani.

INCERTI AUCTORIS
SERMONES SEX AD POPULUM.

Ex codice ms. Bigot.)

SERMO PRIMUS.

[ocr errors]

Dicit apostolus Paulus : Non est potestas nisi a pro. Quæ autem sunt, a Deo ordinatæ sunt ; itaque q:ti resistit potestati, Dei ordinationi resistit (Rom. viii, 1-2). Audite, fratres charissimi, quid Apostolus Do.mini vobis clamat. Non siiìt £ontemnendæ potestates sive mundi 435 sive Ecclesiæ, quia omnes ordinatæ sunt à î)€o; et qui ordinatis a Deo contradicit et resistit, ordinanti contumeliam facit. 0portet igitur nos dominum papam nostrum, cousiliatorem noslrum, visitare et venerari; visitare, quia consiliatorem; venerari, quia pastorem: sunt enim episcopi Ecclesiæ yenerandi, sicut magistri, sicut vicaiii Domini. Tanta reverentia voluit Dominus sacerdotes suos timori et venerari, quod in Deuteronoinio minatus est, dicens : Et homo quicunque fecerit in superbia ut 'non eruuliat sacerdv.em aut judic.nt, morietur

enim

D (Deut. xvii, f2). Item ail Samuelem, cum a Julæis fratres, quia pontifer esset; scrip'um est enim : Prin- A corporis separatiir. Ramos suos in universam ter

sperneretur, Dominus dicit: Non te spreverunt, sed me spreverunt; et Dominus quoque in Evangelio : Qui audit (inquit) vos, me audit et eum qui me misit, et qui vos spernit, me speruit (Luc. x, 16); et cum leprosum emundasset, Vade, inquit, et demonstra te sacerdoti (Matth. viii, 4); et postea tempore quam passionis alapam accepisset a servo sacerdotis, cuinque ei dixisset : Sic respondes pontifici ? (Joan. xviii, 22) adversus pontificem Dominus contumeli;e nihil dixit, nec quidquam de sacerdolis honore detraxit ; sed innocentiam suam magis asserens et ostendens : Si male locutus sum (inquit), perhibe testimoniúm de malo'; si autem bene, quid me caedis? (Ibid., 25.) Item in Actibus apostolorum, B. Paufus apostolus cu;m ei dictum esset : Summum 433 sacerdotem I)ei maledicis? (Act. xxiii, 4) quaìiViS eo temporc sacerdotium Judæorum destructum crucifixo (.hrislo crat, quantum ad Christiamus, lamen ipsum, quarn

vis inane nomen, venerans Paulus ait : Ncsci, b. n.

cipi plelis tur non maledices (Ibid., 5; Erod. xxii, 28). Cum igitur antiquum sacerdotium legis veteris in

tanta auctoritate haberetur, et resistentibus Domi

mus mortem minareuur, quales putatis eos qui contra sacer totium novae legis hostes et rebelles sunt eontra Dei Ecc'esiam ? nec praeinonentes (id est, praecaverstes) Domini com;uinationem, nec futuri judicii uluione terrentur. Chore, I)atam et Abiron, qui contra Dominum Moysem, et Aaron sacerdotem, sibi sacrificandi licentiam vindicare , oliati sunt, poenas statim pro suis conatibus impenderunt, terra compagibus ruptis in profun !um , sinuim aperuit, stantes alqiie viventes recedentis soli hiatus al)sorbuit; nec tantum eos qui actores fuerant Dei indignantis ira percussit, sed et caeteros ducentos quinquaginla principes ejusdem furoris a Deo ignis probata ultione consumpsit ( Num. xxvi), admofie;is scilicet et osterilens contra I)eum fieri quidquid fuerint ad leslruendam ordinationem Dei humana voluntate conati. Sic 0zias rex cum th ; ribulum ferens et eontra legem 447 Dei sacrificium sibi violenter assumens, ' resisieiiie sibi sacerdote Zacharia [Azaria], obtemperare nollet eu cedere, divina indignatione coufustis et lepræ maculatus est varieiate in fronte (II Parul. xxvi, 18), ea parte notatus offenso Domino, ubi signanuir qui Douiinum pro{merentur. Cavendum est igitur, fratres charissimi, ne contra sacerdotes Dei aliquis au.;eat insurgere, ne Dominus illos qui vice sufa funguntur velit aspere vindicare. Ili autem positi sunt in Ecclesia ad utilitatem i:ostram ut iiobis provideant, ut (!e salute nostra rationem reddant, ét unitatem Ecclesiæ custodiant, de qua uisitate nos I)ominus voluit esse sollicitos, me per r'e, ia ii:ce lentes et schismala facientes per d.v r o s , r;o. es ab unitate fidei divisi essemus; sic eu ul uiius !;oiiiii!;is est ei unus pastor, sic voluit esse unam famili:.m et uiiuim gregem ; unde Dominus ait in Evangelio : Et erunt unus grex et unus pustor (Joan. x, 16); et Israel in veteri lege ait : Dominus Deus trius unus est (Deut. vi, 4). Quòd u.itis Deus sit in Evangelio ostendit, dicens : Ego et Pater unum sumus (Joan. x, 30). Et iterum ile Patre, el I ilio, et Spiritu sancto scriptum est : Et tres unum sunt (I Joan. v, 7). Yoluil igitur Dominus stros sibi similes existere, üt sicut uiuus erat, ila Ecclesia una esset. Uude [)ominus in Cauticis ad Ecclesiam ait : Una est columba mea, una est perfecta mea 443 (Cant. vi, 8). Hoc unitatis sacra mentuu) tum,ca Donii.i incousutilis significavit, de qua scriptum est in Evangelio quia milites qui eum crucifixerunt, eo quod de superiori parte non consutilis, sed per totum texta fuerat, dixerunt ad invicem : Non scindamus eam, sed sortiamur de ea cujus sit (Joan. xix, 25-24). Indumentum Christi de superiori parte integrum erat, quia Ecclesia Dei unitatem de £telo, id est, a Patre ét Filio venientem, et solilatu firmitatem fidei inseparabiliter obtinebat. Noluit Dominus scindi vestem suam incousutilem, quia non patitur vioiari Ecclesiæ unitatem. Praecepit ergo Paulus de hac iii i ate : 0bsecro (inquit) vos, fratres, per nomen Domini nostri Jesu Christi ut ipsum dicatis omnes et non sint in vobis schismata (I Cor. i, 10). et ilerum : Servate unitatem Spiri us in vinculo pacis (Ephes. iv, 5). * Quomodo enim solis intilli ratiii, sed ltiinen unum; et raani arboris multi, sed robur unum tenaci radice fundatum; et cum de fonte uno rivi plurimi defluunt, numerositas, licet diffusa videatur exundantis copiæ largitate, unitas tamen servatur in origine. Avelié radiuiii solis a corpore, divisionem lucis unitas non c. p. 1; ab ari ore frange raunum, fractus germinare iìon poterit ; a fonte præscinde rivum, præcisus arescit. Sic Ecclesia l'otnini luce perfusa per totum orbem radios suos porrigit ; unuiia tamen luinem quod ubique dillumditur, nec 443 unitas

(62) Subauditur eorum, Wi!e manum qui, pag. 454.

[ocr errors]

rani copia ubertatis extendit, profluentes largiter rivos lauius expandit; unum caput tamen est et origorina, el una mater fecunditatis su:ecessibus copiosa. » (S. Cypr. De unitate Ecclesiæ). Propter hanc unitatem conservandam, ut agnus veteris legis qui in figura Christi occiditur in domo una ederetur, non ejicietis de domo carnem foras (Exod. xii , 46). C;iro (.hristi et sacramentum Domini ejici foras non potest, nec a!ia ulla credentibus praeter unam Ecclesiaiu domus est ; hanc domum unitatis. hospi:iuim designat, et denuntiat Spiritus sanctiis in psalmis dicens: Deus qui inhabitare facit unaniines in domo (Psal. lxvii, 7). In domo Dei, in Eeclesia Dei unanimes habitant, qui concordes et simplices perseveranl. IIujus igitür observatione, fratres charissimi, voluit Domiiius per unum ædificare Ecclesiam suam super illum, cui dixit : Tu es Petrus et super hanc petram ardificabo Ecclesiam meam, et tibi dabo claves regni coe!uruum , et quodcunque ligaveris super terram, elc. (Matth. xvi, 18, 19). Et tu conversus confirma fratres tuos (Luc. xxui, 52). Petrus est fundamentum cui immititur Ecclesia, fidei enim illius deleut omnia alia meml)ra adhærere, magister enim et princeps apostolorum ideo factus est, et pastor litleliuiim, quia in fideprævaluit; cum enim Dominus (le fide suoruiù investigâret dicens : Vos autem quem 450 me esse dicitis (Matth. xvi, 15), respondit Pelrus sicut robustior in fide : Tu es Christus Filius l'ei viri (1bid., 16), el audita fidei ejus forlitudine, Domiuus dedit ei ut esset fundamentum lìdei Ecclesiæ dicens: Et tu es Petrus, etc. (1bid., 18). Et claves habet coeli, quia nullus nisi per locurinam ejus et magisterium ad cu-lum aspirare potest; oportet itaque aliquando ut conversus ad nos cum periclitabimur confirmet ; pro eo enim rogavit Dominus ut non deficeret fides ejus (Luc. xxii, 52). Quia igitur magister noster est Pet:us, dominus noster est vicarius ejus : ideo oportet nos adire lin,iiia apostolorum, et dominuim nostrum papam visitare, et consilium quaerere quomod0 in i)i et in tantis fluctibus hujus iiiiindi Ecclesiam D0111ini possumus siue periculo gubernare ; insurgunt enim `quotidie tempéstates (62) in Ecclesia Dei qui vellent`unitatem ejus dissiparé, et discordias seiuiinando unionem pacis exstinguere. Aggrediuntur pastores Ecclesi;e, ut caput ferientes, membra commoveantur terrore; nec solum enim ab extrameis pat tur Ecclesia, sed et a domesticis et a fralribus suis ; et pejora sunl belia inteslima a quibus non cavetur, quam forinseca qu;e prævidentuir. lnitio mundi Abel juslum frater occidii, Jacob fugientem persegui 115 èst Esau frater ejus, Joseph venúndatus est a 451 fratribus, a discipulo etiain est traditus Dominus ; sed iiobis non e$t ignominia pati a fratribus, quod passus est Christus, nec gloriâ est facere quod fecit Judas. Convicia eorum quibus se et vitam suain quotidie lacerant non tinémus: fustes, et lapides, et gladios quos verbis patricidalibus jactitant non per; iiorresciinus. Qiiid dë iilis est ? lioiiiicidæ sunt apud l)eum, nos iiecare non possunt misi eis Doininiis permiserit ; et cu:n nobi$ semel morieudum sit , i!li tamen odio, et verbis, el delictis suis nos quotidie perimunt ; nec ideo nos a proposito justitiæ diiu9yei)imur, quia pvop.er timorem ecclesiastica disciplina non est ielinijueiida, nec sacerdotalis censura solvenda. Similes suu: diabolo patri suo, qui statim poslquain creatus est, in Creatore;n suum erectus ait : Super astra Dei ponam selem meam, scdeb9 iii monte iestamenti, in lateribus aquilonis, ascen*{an. super altitudinem nubium et ero simiilis Alvissimo (Isg. xiv, 15). Isti enim qui sacerdotes i)ei inquietant, in coelum ascendunt, $uper astra Dei volunt sedere, super moi:tem testaiuenti sedem ponere, super y.llbe§ ascendere, quasi dicas : Super episcoI9s. volunt regnare ; episcópi enim sunt cœli, astra bei, iuons testa vienti, ni:bes cœli, l;:tera aquilonis. Coeli, quia contine:ita cana Dei, un:le David : 4520æli enarrant gloriam (Psal. xviii, 1), etc. Astrâ, quia de eis ait Doininus : Vos estis lux mundi (Mauh. v, 14). Nubes, quia rore præ l c ationis mentes fidel um compluniat, de quibus dieitur : Qui sunt isti qui ut nubes volant (Isa. lx, 8). Latera aquilonis, quia fiiritimi sunt peccatoribus qui frigi fi in pcccatis eos persequuntur , vel latera præbent al patieudum aquiloni, id est (liabcl.), qui frigus infert hominibus peccati, de quo in Canlieis : Surge, aquilo, et fla hortum meum (Cant. iv, 16), id est, lenta 8.cclesiam uyeam, ut ex victo ia de te habita accipiat gloriam. Mons testamenti sunt, quia in eis est altitudo scienliæ utriusque Testamenti , s:d vos qui estis filii Ecclesiae defendite Ecclesia m. Nemo seducat vos inanibus rerbis (Ephes. v, 6); adulterari non potest sponsa Christi, incorrupta, pudica est. Non pertimet ad præmia Christi qui reliuquil sponsam Christi, hai ere *jam no.n p.otest Deu u Patreim qui non habet Ecc'e- iam matrem. Ecclesiam qui vuli dividere, vestein Christi cupit discindere, nemo bonus Ecclesiam I)ei deserit, nec a faumilia Dei disce lit ; vere, ut ait I)oininus, cog .oscent eum oves ejus (Joan. x, 14), oimnibus quoque , I , m;at : Qui non est mecum, contra me est, et qui non colligit mecum, dispergi: (Luc. xi, 25). Triticum non rapit ventus, nec arliorem solida radice fundatam procelia subvertit. Inaues pal-;e tempestate jactantur, invalidae arbores 433 turlimis incursioiie vertuntur. Apparent filii Dei Tut eos staiiles in fide cœlestis Pa'er remuneret, ut in ι αelis unus Deus et una Ecclesia un:ium efficiant in salcula s:eculorum. Amen.

[graphic]
[ocr errors]

Vae pastorib iis qni dispergiunt gregem pascuæ :; pr. Idgo hvc dicit Doniniis Deus Israel ad pastores qui pascunt popu'um suum : Vos dispei sistis gregem menm, ejecis: is eos, et non visitts is eos ; ecce ejo i isitabo super vos mali:iam studiorum restrorum (Jer. xxiii, 1, 2). Audite, fratres chai issimi, super vos sententiam comminantem , sed qui peccátoribus com:minatur vult ut convertamlur. Mandat Dominus vo!)is per Jeremiam prophetam quia gregem suum vobis pascendum, regenílum, custodiendum comm:serat, ut a lupis insidiantibus eum defenderetis, uu eis jejunos cibo coelestis verbi reficcretis. Unde D »minus in Evangelio convocwtis discipulis suis ait : Misereor turb r quia {ms. qui] non habent quod manducent, et illeo dimittere eos jejunos nolo ne deficiant in via (}1atth. xv, 58). Jejuiii sunt in via quibus in h?c mundo non apponitur praedicationis mensa. Miseretur Dominus cum præùicalores mittit; vos esis discp fli Domini imissi ad reficiendos jejunos. 454 Quid ergo, fratres? Ecce conqueritur ôé vobis !)ominus; pastores lupi efr c i sunt. Comminaturigitur l)ominus : Væ ; astoribus qui dispprgunt et dil:côrant gregem populi mei. Dilaceratis quos pascere debuistis, ecce ovis fit esca pastoris. D.lacerant quia, cum sint mali sibi eos incorpora:.t, malos < t sibi similes e[iiciendo dilacerant quia ad punitionein ducunt; dis pergunt quia ab unitate Ecclesi;e dividunt. Sed auditè quid vobis Dominus coinminatur : Ecce ego risitabo super tos malitium studiorum vestroruiii. Dominus visit.tt mala alicujus cum ea punit, unde aii in psalmo : Beatus vir ciii non imputabit Dominus peccutum (Psal. xxxi, 2). Et quare puniet Dominiis sacerdotes , subjungit : Namque sacerdotes polluti $int, et in domo mea inveni malum eorum (Jer.' xxiii, 1 1). Polluti sunt peccatis, quos mundos esse deceret, quia mundos alios facere debeat; oportet enim manum (55) mundam esse qui maculas polluti vasis

B

[ocr errors]

A purgat et lavat, ne polluta deterius inquinet, cnm m

sordida sordiulum tractet; scriptum est nainq' e : Mundamini, qui fertis vasa Domini (Isa. lii. 11). Doinini etenim vasa ferunl qui proximiorum anius: * s ad interna sacraria perducendas in conversatioi.is suae exemplo suscipitint. Qualisautem debeat presbyter esse describit Apostolus, cum dicit: Oportet episcopum sine crimine 455 esse, tamquam Dei dispensatorem, non proterrum, nonr iracundnm, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri appetitorem (Tit. i, 7j. Episcopum vocat hic non solum episcopum, sed etiam presbyterum. i,l est, irreprehensibilem, ex eo scilicei tempore ex quo baptizatusest. • Quomodo (licit enim Ambrosiu-) potest præesse Ecclesiæ, et auferre malum de malo ejus, qui in delictum simile corruerit. » Sequitur : Tumquam Dei dispensatorem. Aliud est dispensator. aliud, dominus. Dispensator est servus præpositus conservis suis, el dispensator et familia ejusdem domini sunt servi; itaque dispensatoris non est percutere conservos suos, sed exspectare Dominum qui viudicet illa quæ male acta sunt, sed conservis dare debet in tempore cibare : sic presbyter populum Dei habet subjectum sibi, non servum. Non decet ergo eum esse perterritum familiæ Dei, sed humilem, {% ad modum villici boni quid prosit pluribus. on iracundum. Iracundus est qui semper irascit:ir el ad levem repromissionis auram atque peccati, quasi a vento folium, commovetur, ct revera nihil est fœdius praeceplore furioso: qui cum debet esse mansuetus, et secundu:n illud scriptum esl : Servo autem Domini non oportet ricari, sed humilem esse ad omnes. doctorem, patientem, in 456 mansuetu ! ime erudientem. ens qui contra moverunt {.I., qui esistunt] t I I Tim. ii, 24). llle e diverso tor, o vul.ti, trei:;entibus l.aiiis, ruga fronte, efjreiiatis conviciis, et errantes non taum ad i)onu* retrahit, quam ad malum sua severitate praec.pilat; unde Apostolus : Non reddentes malum pro malo (I Petr. 111, 9); et iterium : Non occidat sol super iracundium restram (Ephes iv, 26); et Dominus: Mihi vindictam, ego retribuam, dicit Dominus (Rom:i. xii, 19), et Salomon : Melior est patieus viro foris, et qtti doininatur animo suo expugnatore urbium (Pror. xvi, 52); Non vinolentum. turpissimum enim presbyterum vino deditum esse. Ebrietas excæcat rauit)nem, ui;de Salomon : Vinum et mulieres apostatare faciunt hominem [al., sapientes] (Eccli. xix, 2). Præterea ge.-er,t luxuriaum: unde Apostolus : Et nolite intel- iari vino in quo est lururia (Ephes. v, 18). Wigo iiiebriatus Loth jacuil cum filiabus, vino Samson inebriatus a mereirice traditus est inimicis. Et Isaias : Ut quid consurgi, is mane ad ebrietatem sec, andam, et potaudum usque ad resperam ut vino æstueiis. (Isa. v, 11). in veieri quoque lege praeceptum est sacerdotes cum ingrediuntur templum ministrare Deo, vinum onuiiuro noii bibere (Levii. x, 9.; Num. vi, 5) Si ergo absinebatur a sácerdotibus aliquam lo teuiplum secuuduiu p legem veterem ingredientibus, qtiid de volys dicendüm est qui quotidie ad aliare Dei acceditis, cum quanta solìrietate vivere debetis? Non percussorcm. 357 Post vinolentiam prolibet percussionem; solet eiïïi ex vino jurgium procreari. Non debet serviis illius ferire quii præcipit : Si quis percusserit te. i:t murillam, præbe'ei et alterani (Matth. v, 39). Non turpis lucri appetitorem. Turpis lucri appetitus, a présbytero deíét esse aieuuS; sunt eniiiiiuulti dpçentes quae non oportet turpis lucri gratia [Tit. i, 1!'. et puiant qua sium esse pieta:em (I Tim. y, 5). Forsita: eíìim pliires inter vos stini qui oflicium presbytcrattis non propter Deu:ii, sed propier terreinim commodum áccipere præsumpserunt; sed hi qui terrena lucra magis quërunt quain Deuiii, recejiervnt inercedem suam (Matth. vi, 2). Ms: lua turpia lucra possunt notari iu sacerdo:ibiis, qui iiec , aniare missäm, nec baptizare, vgl mortuuua

(6) Subauditur ejus. Vide tempestatcs qui pag. %0

[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

[ocr errors]

viluni; Quærunt eniiiì quae sua sunt, non quæ Je. w Christi (Philip. 11, 21); curam animarum gerunt, nec salutem animarum quærunt. Cum aliquis moritur sul)jectorum, non tam volunt ejus , salutem $uam mortem; mortem cupiunt parochiani, quia sibi ex morte credunt contingere aliquitl commodi, haec sint ergo turpia lucra. Praeterea fiuiit quidam eorum feneratóres, qui feneratores excommuuicare solent. Si fenus crimem in laico judic: tur, nonne plusquam scelus in sacerdote depulari 458 debet? ideo in Psalmista dicitur : Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera superinnocentem non accepit [ms., nccipit] (Psal. xiv, 6); qui si non accipieiis lautlari debét, uinc accipiens debet vituperari. Turpe eitaiu lucrum in canonibus censetur, si sacerdos vel cleiicns emat annonain vel vinum, ad hoc ut plus vendat. Negotiator enim est ex sacerdote, sed ait Apostolus; Nemo militans Deo implicet se sæcularibus negot is (i 1 Tim. ii, 4), sed tantum victu contentus esse debet; et iuerum ait Apostolus : Qui altario serviunt de altario rirant (I Cor. ix, 15); dignus est enim operarius mercede sua (Luc. x, 7). Dixit: De aliario vivant, non dixit, divites fiant, victum ta:itum haheam , iit.m cuil gant inde pecuniam; unde Dominus mittens discipùlos ad prædicandum jussit ut neque saccul:im, uejue peraii, neque zonam ferrent (Luc. x, 4), sed de' rebùs subjectórum viverent, dice;;s : Edentes et ii:entes quae apud illos sunt (ibid., 7), despicientes divitias lèrrenas, debent alias quærendas aununtiare. S i causa harum divitiarum tantum prædicant et pasuros fiunt, ab illis cœlestibus se privant. Un;o t;regorius. • Si quis ideo prædicat, ut hic vel lau,lis vel iuuneris mercedem recipiat, æteria procul dubio mereede se privat.» Duae autem ex hoc oflicio merces | hercedes] iebentur, una in via, aliera in patria; [add. .tia] quae nos iii labore suslenlet ; si iicet victus; ... ia 433 quæ nos in inorte rentineret, se licet ;l ria. Nón ideo tamen prædicare dei et ut in ligc tempore niereedem regipiat, sed idee mercedem reci; perê ut praedicare valeat. Sed quid nos, o pastores! agimus, qui mercedein consequimur, et tamen operarii ueqi;, qua:m suuiis; fructus percipjnus, et tan:en in praedicatione minime laboramus? Ecce ex ob;;iioiie iilelium viviim;us, sed quid pro animabus fideli;iim facinus ? Merito dictum est de nobis per prophetam : Peccata populi mei comedunt (0se. iv, 8). 'Peccata populi comedunt, qui peccata delinquentium tolerando fovent, ne temporalia bona amittant. Peccata populi comedunt, si ex oblationibus vivunt, el tamen pro offerentibus nihil faciunt. Itaque, fratres charissimi, de vobis conqueritur Doiuinus et coimmi:i:atur; ita ex altera parte instruit vos Apostolus. Consilerate ergo, pensate si urerito fiat de vobis hæc querimonia, tituete minas prævenientes ex justiua. Probate si tales estis quales describit Apostolus, ul qui noineu a* cepistis sacerdotis , rem nominis retinere st:iue., IIs.

[ocr errors][ocr errors]

Locutus est Dominus ad Moysen dicens : Sacerdos qui habet maculam non offerat hostias Deo; nec accedet ad ministerium ejus, si cæcus fuerit, 460 si claudus, si parro, tel grandi, et torto naso, si Tracto pede, si manu, si fuerit gibbosus, si lippus, si albuginem habet in oculo, si scabiem jugem. Omnis sacerdos qui habuerit maculam non accedal offerre hostias Domno (Lev. xxi, 17, 21). Ilomo qui fuerit leprosus ngn rescetur de his quæ sanctificata sunt Domino tier. xxu,3). Fratres charissimii, haec omnia quæ in veteri lege de sacerdotio jubentur , ad nostrum sacerdotium spiritualiter intellecta pertinere videntur. ibi vitiositas carnis in sacerdote damnatur, hic vitiositas mentis per corporis vitia siguificatâ indicalur. Videamus ergo per singula, quos vitiositas luculis a sacerdoiio removeri præcipieute Doinino

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
« VorigeDoorgaan »