Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors]

dentes. Illam gloriam quam dedit Deus Adæ, nisi peccasset, dal Tbaptizatis Sabbato, Sancto; et ideo A'ileluia caniiur. Sed quia restat via vivendi, sequiuir tractus patientiam significans, per quam debent exspectare gloriam sempiternatis, quaiu præsignal seqùens Sal)l)atum, Ideoque in illo Sabbato non canitùr graduale, quia bonüm opus non est ibi necessariuni; non tractus, quia nec patientia; sed duo Alleluia, unum pro gloria animæ, alterum pro cor; poris. Graduale ' noii dicitur in sex Jiebus, quod $ignificat bona opera activæ vitæ, Alleluia spem cóntemplativæ vitæ significat. Quinquaginta dies post résurrectionem usque ad octavas Pentecostes èontemplativam vitam significant, ubi erit tantum Alleluia, quam lætitiam quinquagenarius numerus significat, qui jubilæus, id est, jubilo plenus dicitur. - - - .

Tres psalmi in resurrectione Domini tria opera Domini post resurrectionem 407 suam in ui:o Juoque fideli facta significant, séparationem infidelita1 s, conjunctionem fidei, ablutionem baplismatis. Tempus Quadragesimæ, passionis significat præsens uempus, quoniam per omnia tempora oportet nos labórare, ad ultimum mori. Resurrectio vitam quam accepturi sumus in die judicii. Propter mortem Christi, qui fuit hora nona mortuus, baptizantur qui in morie Christi baptizantur. Hora mona propter sepuluiram Chrisli Sabbato baptizantur. Frequei*s mutatio cantus animas honorum invitat ad Dominum. Post quinquaginta dies septem solemnitates agimus proptér sep:iformem Spiritum, vel propter gaudium baptizatorüm. Septem diebus celebret quisque advenuim Spiritus sancti, qui eum accepit per impositionem mianus episcopi. Spiritus sanctus tanquam venuus et ignis super apostolos descendit.

Sabbatis in Quatuor Temporibus apud Romanos legebantur sex lectiones, . Graece propter Græcos, Litine propter Latinos ibi commorantes; i;!eoque dicunur in duodecim lectionibus. Quatuor jejunia facimus, unoquoque tempore tres dies, quia unumquolque teiupus habet tres menses. In Ilis quarta feria jejunamus, quia in ea consilium fecerunt Judæi, ut Jesum occiderent (Matth. xxvi, 4); 493 sexta quia eum occiderunt; septina quia tristi1îa fuit populorum, qua Deus sanctificavit Sabbatum, et charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. v,5). Quarta feria duæ lectiones leguntur, ut ordinandi habeant notitiam legis et proplietarum ; quarta enim ætate lex et pro|)hetiæ viguerunt. Sexta feria, una lectio iegitur, quia sexta ætate lex et prophetiæ clauduntur Evangelio.

Clerus, sors, id est, pars Dei. ln clericis quod pars esl Domini, vel Dominus pars ejus, caput nostrum mentem significat; capilli, cogitationes; superior pars capitis rasa mentem Dominum contemplántem significat; inferior non, rasa, umentem multifluis cogiiationibus de temporalibus cogitantem. Superiorem partem radimus, cum temporales cogitaiiones in ànimo resecamus, inferiorem in coronaiu æquamus, cum temporalia necessaria cogitantes concorli curatione disponimus. Capilli oculis vel auribus non supercrescant, ne cogitationes temporales auditum $ visum mentis impediant. Non multum est curandum auctores consuetudinum nos inquirere, si possiunus consuetudines.

A409 De 0rdinibus.

Ostiarii in Veteri Testamento januas templi custodiebant, suscipientes sanos et rejicientes infirmos; modo in ecclesia recipiunt fideles et repellunt infideles. .

l.ectores in Weteri Testamento aperte et distincte docebant populum verba legis; niodo spiritu.liter lectores suut qui a Jacmonibus in ecclesiani intrantes uefendtunt.

Exorcista, id est adjurator, in Weteri Testamento habebat potestatem per impositionem manus expellere dæmonem ab homine; modo per orationem'cebet vitia effugare ab anima. Acolythi, id est ceroferarii, in Vetcri Testamento Domini lumen præparabant; modo in ecclesia lumen veritatis semper debent præparare mentibus fidelium. (De subdiaconis.) Nathanæi, qui hyrodis coni, id est subdiaconi, sicut in Veteri Testaniento, ita iìunc a populis oblationes suscipiunt, in domo Domini ipsi vasa corporis et sanguiuis tamen offerunt; diaconius super altare disponit, et non recipit. (De , iaconis.) Levitæ in Weieri Testamento excubabant custodientes universa quæ ad cultum Dei tabernaculi pervinebant , servientes in ministerio ejus; in Novò Testamento provideant universa quæ necessaria sunt multitudini 410 cor unum et animam unam habenti. Idcirco iiios eorum est ut excu

B bamtes in virtutibus, custodientes ministerium sil;i

[ocr errors]

commissum, quæcunque necessaria sunt ad ooeleste convivium disponant super mensam Domini. Iii inipositionem manus accipiunt; per manum el disci elio ieim digitorum discreta opera Spiritus sancti significant. Presbyteri a filiis Aaron in Veteri Testamento exordium sumpserunl : episcopi ab ipso Aaron; qui tunc sacerdotes vocabantur, nunc presbyteri nomiinantur; qui vero tuac principes sacerdótum, nunc episcopi nominantur. Presbyteri consortes sunt cum episcopis in I-Iurius, in paucis veio dis imiles. Baculum habet ep'scopus ut subditos regat, infirmos sustineat; annulum ut sacramenta n in omnibus aperiat. I'er am:cium collo circi;imul; tum custodiam vocis siguiiicat; per aliam, castigationem corpor.s. Sacerdotes in.e inantis et brachia stringunt, né qui i inutile faciant; pecti,s, i:e quid inutile cogite:ul ; ventrem, ne delicias appeiant; verenda, ne iij Iuxuriam declinent; genuâ, me ab oratione torpeant; ti.ias et pe, es, ire ad malum cui ra;it. Per c. i.gula m cuntinentia signijicatur, et item : Sit lumbi`vest i præcingti (Luc. xii, 35). Per sto!am cui 411 dicitur jugum Domini leve, Evangel uiu Christi. iiTToc quod coilo superponitur, sciat se ministrum esse Evangelii, noii dominum; ia hoc quod usque ad genua, quæ causa humilitatis soleni curvaii, desë, n iii, humilitas significatiir. 1'er casulam opera justitiæ sign ficantur, ut est illud : Sacerdotes iui induuntur justit gm (1'sal. cxxxi,9). Quia dup'a est post tergum inter humeros, et ante pectus; per humeros, poiîlus l*otii operis. Ibi est duplex \ éstimentum, quia sic debent epera foris proxiii;is ostendi, ut inius cor,.a i!!esia sint. !n peciore duplex, quiä in eo utrum que de! et esse, doctrina et veiitas: ìloctrina ad omiies, veritas interius. llæc diio duplicia conjuncta sunt : qu a tuuc bonum iministratur, cnm Louum opus et vera doctrina conveniunt. I'er all)am dalmáticam intelligitur Religio sancta et immaculata, scilicet visitare infirnos et viduas in tribulationibus, et visi,a;ores se custodire immaculatos ab hoc sa cnlo (Jac. i, 27). Ipsa duas lineas habet retro el duas aiite, quia Vetus et Novum T estamentum rutilauu dilectionem Dei et proxiiui. Immaculatum esse ad Deum, inlirnuos visitare et proximum. Triginta fimbrias habet retro et quadräginta ante; siijgulæ lite e altrinsecus quindeciii, quiä linea charitalis in

~Veteri Testamentó et Novo, 412 in prosperis eu in

adversis, quindecim rivos ex SGTrodúcit, `qui sunl : Charitas patiens est, beuigna est, char.tas non armulatur, non agit perperami, non inflatur, non est umlituosa, non quaerit quæ sua sunt, non irritatur, nun cogitat malum, non gaudet swper iniquitate, congaudet autens veritaii, omnia suffert, omiiia credit, omnia sperat, omnia sustinet (I Cor. xiii, 4-6). Sinisura pars habet fimbrias, quâ activa vita sollieila est eu turbatur erga plurimua (Luc. x, 41). Dextra non laLargitas manicarum, largina Evangelii doctorem siguificat. Casula circumd: tris aliquando legit Evan-gelium di:conus, ut expedite valeat incedere ad Evangelium, vel mensam [ ms. missam] Domini praeparare. Casula aperta esi unde emittatur lracliium in sinistra parte, quia actor Evangelii quem debet di.;conus imitari in dextro latere perforatus est lancea vel perfossus. Sudarium unde tergitur sudor et omnifluus h imor corporis in sinistra manu portatur, signigat autem studium divinæ cogitationis quo in hac vita delectationes, tædia, et àlia mentis superflua extergimus. Est autem mundum; dehinc eiiium ait David : Cor mundum crea in me, Deus (Psal. l, 12); et Job : Sicut Domino placuit, ita factum est (Job. 1, 21). Per sanolalia significatur profectus ad prædicandum 413, quibus nec pes superiectus sit, nec Iaudi:s ad terram; qui Evangelium nec occultari de

[graphic]

b, t, quia contemplativa vita quieta est (Ibid., 59). A vestimentum in modum crucis, monens in arjulorium

bet, nec terre :is demonstrari; et qnia prædicatoris [}

est huc illucque discurrere, ne cadant sandalia de p:ilibus, ligala sum', quol spiritualiter intelligendum est; lingua qu.e inde surgit et sep.: rata est a corio sand:iliorum, linguam eorum sigiiificat qui bonam prædicationem pérhibent; san'alia extrinsecus nigra, intrinsecus alba, monstrant vitam præ licationis sæcularibus esse despeciam, intentionem coram Do. in no intrinsecus esse munilam. Pars sandaliorum per quam pes inlral multis filis consuta est, ne dissolvantur duo coria, quia iu initio praedicationis debet dactor studere multiS virtutibus et sequentiis Script trarum, ne opera exteriora a') interiori intentione « isji:ngantur. Lingua super pedem linguam praedicatoris significat; lineae procedentes ex utraque parte ad mediam lineain, lex, et prophetæ, et Evangelium ; ligatura , incarnationem Chr.s i. Sam.lalia dicuntur soleæ ; est autem gentis calceamenti qiio induitiir minister Ecclesiæ; subterius ante:n solea muniens

pedes a terra, supcrius vero nihil operimenti habens, C

patet, quo jussi sunt apostoli a Domino indui ; significat autem iministruim verbi Dei non debere terrenis 414 incumbere, sed potius cœlestibus inhiare, ei pr.euic.itionem suam nulli occultare. Sequitur superhumerale quod lit ex lino [ms. linteo] purissimo. Per linum quod e terra sumitur, et per multos labores ad candorem perJucitur, designatur corpus quod ex terra constat, quo;l coi p:is iuultis calamitatibus attritum , candidum et purum esse debet ab omni syrde. Postea sequitur pectorale quæ a vulgo alba dicitur. Pectorale significat perseverantiam in bona actione. Hinc Joseph inter fratres suos talarem tunicam hai)uisse describitur. Tunica usque ad talum, est opus bonum usque ad coi.summationem, in talo enim finis est corporis; ille vero bene inchoat qui rectitudinem honi operis usque aJ fiuem debile perducit actionis : Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit

(Matth. x, 22). Deinde sequitur zona, quæ cingulam i)

dicitur, qua restringitur pectorale, ne late per pedes diffluat, per quam designalur discretio omnium virtutum; virtutes enim sine discretione, non virtutes sed vitia sunt, nam virtutes in quodam meditullio sunt constitutae. Sequitur orarium, id est stola, quod or.toribus, id est prædicatoribus concedatur : admonet illum qui illo induiiur ut memor sit se esse constitutum sub jugo Christi 415 quod leve est et suave (Jf auli. xi, 30). Dalmaiica quæ sequitur ob hoc dicitur, eo qiiod in Dalmatia sit reperia. Usus autem dalumaticarum a beato Silveslro papa institutus cst, nam antea colobiis utebantur. Colobium vero vestis esl sine manic's; significat autem in eo quod est sine manicis, unumquemque fi {elem exeruiuim esse debere ad bona exercenda. Cum vero nud:tas brachiorum culparetur a beato Silvestro, ut dixiimus, dalmaticaru;u reperlus est usus ; est autem

suum crucifixum suum esse debere mundo juxta Apostolum : Mihi munifus crucifirus est (Gal. vi, 1i); habet etiam in sinistra parte sui fimbrias; per sinistram præsens vita figuratur quæ diversis curis abun dat; curæ significantur per fimbrias sinistræ partis; per dexteram quae fimbriis caret , futura vita expriimitur, in qua nullæ curae sollicitant animas sanclorum. Inconsutilis etiam est, quia in Ecclesia vel in corde uniuscujusque fidelis nulla debet esse scissura, sed indiscissa fidei integritas. Aliter sinistrum latus habet fimbrias, quia aciiva vita sollicita est et turl)atur erga plurima; at dextera non habet, quia contemplaviva vita nihil habet in sinistrum. Largitas brachiorum largitatem et hilaritatem doctoris significat. Mapula 416 quæ sinistra parte gestatur, qua pituita oculorum el narium detergitur, præsentem vitam designat in qua superfluos humores patimur. Casula quæ super omnia indumenta ponitur, significat charitatem quæ alias virtutes excellit; de qua Apostolus commemoralis quibusdam virtutibus ait : Major autem horum est charitas (I Cor. xui). Amictus igitur priinum est vestimentum, quo ideo collum circumdamus ut vox quae per collum egrediuur ab omni prava locutione muniatur, juxta Prophetam : 0s nostrum custodiamus, ne in lingua delinq tan:us (Psal. xxxviii). Secundu:m carmisia linea , q ::e alba vel pectoralis, vel talaris nuncupatur, quod a I modum corporis acta totum corpus absque ruga operit. Per candorem ad quem nimio labore perJuciiur, mentis et corporis castitas atque munditia designatur, quæ multo jejunii et vigiliarum, et orationum, bonorumque operum exercitio acquirunt , r. Per texturam vestimenti virtus, cor, cunctaque ineimlara corporis ab omni operum pravitate coercenda ; per talaris vero longitudinem, opus bonum usque ad consummationem; per rugarum devitationem, q:;i!);:s exprimuntur circumflexiones hæreticæ pravitatis fi 'ei catholicæ. Per cingulum , discretio quae est mater 417 omnium virtutum. Per slolam, quæ dicitur ὐrarium , Jugum Domini suave est et onus ejus leve ( 31atth. xi, ££; designatur Evangelium : per albedinem stolæ, puritas doctrinæ (58): per longitudinem usque ad pedes, virtus humilitatis et per severantiae. Per balteum quo lumbi restringuuntur, mentis castitas designatur, juxta quod Dominus ait : Sint lumbi restri præcincti (Luc. xii, 55). Deinde tunica , de qua dixit Dominus ad Aaron : Facies tunicam hyacinthinam (E.rod. xxviir, 31), hæc vero sub dalmatica induitur et subucula nominalur. Iiyacinthus vero nec rarus est, nec densitate oblensus, nec rulilat æqualiter, seremo enim cœlo fit perspicuus, et nubilo pallidus est, unius et quasi ætherei coloris, Per æthereum et unum colorem designat vitam sacerdotalem quæ superimis solum incessanter intenta desideriis conversationem juxta Apostolum debet semper habere in cœlis (Philip. 111, 20). Per coloris. mutatio;em, fraternam compassionem, ut ait Aposuolus : Gaudere cum guudentibus, flere cum flentibus (I{om. xii, 15), quod proprie est pontificis, significat ratioiiem sublimium non patere nisi perfectis; per lioc quod est vestis interior et non cingitur, viriutes animæ soli Deo cognitas sine ifterimissione seiiiper habendas. Per dalmaticam quæ candida dual)us lineis coccineis ante et reuro decoratur a summo usque deorsum, 418 mentis munditia cum ulriusque Testamenti prædicatione, et Dei proximique dilectione designatur, quibus fulgere debet sacerdos et diaconus; per duodecim fimbrias quas utraeque lineæ in se continent, duodecim raimi virtutum qui ex radice charitatis pendent, quos etiain Apostolus eirumerat, dicens : Charitas patiens est, benigna est (I Cor. xiii, 4), etc. Tertia vero linea quæ inter duas liueas constituitur, et tribus fimbriis ante et re *o connectitur, charitas quæ dilectionem Dei et [)rostratur. Per coccineunt colorem opera imisericordiæ et pupillis et viduis intclligiintur; per fimbrias qnidem sinistri lateris sollicitudo figuratur vit;e activæ. Per dextrum quod fimbriis caret, quies contemplativæ ; per amplitudinem brachiorum largitas eleemosynarum. Per casulam quæ super omnia ornamenta in:luitur, sanctitas et justitia, qui!)tis sacerdotalis loria per omnia fulgere debet, designatur; pro .oc quod duplex habetur inter humeros, proximorum cura et compassio, et in se p;ira mentis inten tio, et per aliam duplicitatem in pectore, doctrina in populo, verit:ts |!ie qua debet ornari in mente. Per calceamenta linea quae candore nitent, et lineæ v )cantur , ad currendum in ma'um prohiben!ur , 419 et in l)onum festinare hortantur. Per sar.dalia qu;e desuper patent, sed siibtiis soleis a terra pedes prohibent, pr;edicatores eoelestia non debere ascendere neque terrenis inhiare figuratur. Pallium quo super omnia ornamenta archipr;esul utitur significat torqnem quem solebant legitime constantes accipere. Per circulum quo circa humeros constringitur, timor et (lisciplina Domini, quibus se totam £uosque coepiscopos sibi quidem subditos regere debet, designatur. Per duas lineas a summo usque deorsum ex utraque parte, prædicatio utriusque Testamenti, et dilectio Dei et proximi sine intermissione. Corporale cui superponitur corpus Domir;icum, non aliud qua:m {ineum esse oporlet, quomiam Josepli linteum mundum legitur emisse, dum corpus Domimieum involvit (Matth. xxvii); nam lim-iim purum germen est terræ, et Dominus verum et purum corpus habuit, non simulaliim; et sicut Hinum per multos labores vel sudores pervenit ad canilorem, ita Jesus Christus mu!tis affectatus passionibus migravit ab hoc s;eculo, et ad candorem resurrectionis atque immorlalitatis per luctus est. lia ergo qui corp.us Domini in se rccipere desiderat, per multos honorum operum labores et per caslitatem mentis !420 et corporis debet $e reddere mumlum a!que candudum, quod ita placari debet, ut necinitium, nec finis, sic enim in sepulcro Domini sularium inventuum est. Sularium est ligamem capitis, per caput divinitas designa:ur, quia capui Christi Deusest; volutio autein hæc significat quia Christus qui in humilitate ha!)uit initiutn nascendo, et finem moriendo, in di

[ocr errors]

ximi in se continet, Trinitatis fide insignita le:non- A vinitate neutrum horum, sed semper esse habet.

Triforme est corpus Christi, eorum scilicet qui gu

s!averunt mortem et morituri sunt. Prunum scil.ceu

B

sanctum et immaculatum, quod sumptum est ex Maria Virgine ; alterum, quod ambulai in terris; tertium, quod jacet in sepulcris, Per particulam oblal;e miss;e in calice ostenditur corpus Christi qui r, surrexit a niortuis; per comestam a sacerdote vel a populo, ambulans adhuc super terraum; per relictam in altari usque in finem missæ, jacens in sepulcris usque in finem sæculi.

De his qui ordinaverunt missam.

Consequentia missam celebrandi jam ad integrum composita ab apostolis et apostolicis ministris. TEpistolas quippe et Evangelium recitabat Ecclesia ex antiquorum traditione, quae indigesta sunt in libro qui appellatur Comes , que m ad Constautium /421 Ilieronymus scripsisse dieitur. Alexander VII papa qui insiiiuit aquam {[. add. usum] hemedicendi et aspersionem, inseruit memoriam Dominic;e passionis ad consecrationem Eucharistiæ. Primus Xystus Vlli papa' liymnum Sanctus, sanctus, sanctus. Telesphorus papa IX qui Quadragesimæ jejunium sex hebdomadibus ante Paseha instititit, lymnum angelicuim Gloria in excelsis Deo addidit. Damasius XXXV papa Credo in unum Deum solemmil)iis diebus cantari instituit ex decreto sanctae universalis synodi a CL episcopis Constantinopoli celebratæ. Innocentius XXXVIII papa decrevit osculum pacis ad imissam dari. Cœlestinus XLI papa introitus, gradualia, offertoria et communiones ex psalmis modulari antiplionalim instituit. l.eo XLlll papa in canone missæ adJidit Sanctum sacrificium, inuinaculatam hostiam. Gelasius XLVI papa collectas et præfationes composuit. Gregorius LXI papa Kyrie, eleison, Christe, eleison, et Alleluia extra Quinquagesimam, et in canone Die;que nostros in tua pace disponas, atque ab æterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numerari, et orationem Dominicam, per quam apostoli solam consecrabant, post canonem consecrationis addidit. Ad haec omnia Sergius LXXX 422 papa hoc ultimum addidit, ut iuter conuuu;,icaiidum Agnus De* a clero cantetur.

FUNDATIO X CLERICORUM COLLEGII DE ALBANIA

In ecclesia Rotomagensi, anno 12%5.

{Ex chartulario archiepiscopali Rotomag.)

pcrnis miseratione divina Albanensis episcopus D qui continue in eadem ecclesiâ residebunt, quo!

(59) universis præsentes litteras inspecturis, saluiem in Domino. beneficiorum quae a nobili Rotomagens: Ecclesia muhipliciter recepimus non immemores nec ingrati, dignuim esse judicamus et anim;e nostræ valde necessarium, ut, et si non possimus et pro tot Ijeneficiis a nobis et ab ipsa perceptis respondere condigne, saltem et aliquid rependamus qt:o cuiitis atigiiientetur divinus, et per hoc decor et honor ipsius in posterum conservelur. liinc est quQl diiigei)ti consideratione pr;ehabita ad honorem i)ei, et gloriosæ Virginis, et ß. Romani, in quorum honore est dicta ecclesia fabricata , atl pr;esei:s duximus ordimandum, ut per archiepiseopum qui pro te:npore fuerit in Rotoimagensi ecclesia ponantur, seu instituantur 423 in ea decem elerici idonei et i;omesti

ipiilem in receptione sua firmabunt proprio juraûento, qui etiam in eadem ecclesia omnibus horis in ereiuiit, nisi propter infirmitatem vel aliam catisam sufiicienteni, hònestam et necessariam, fuerint inpediti. De his autem clericis erutit quatuor subJi.iconi, tres diaconi, et tres sacerdotes, et nullus ponatur nisi vigesinium priinuim annum ætatis st£ çompleverit, et qui bene sciat legere, et caatare. Hi a. 1. im e!erici ex causa necessaria qualibet die deesse poterunt ui;a hora, dummodo qmnibus aliis loyis intersint; quod si non interfuerint omnibus aliis horis, stipéndium quod debent illa die percipere su;!,traiiatíir eisdem. Nulliis autem a Miatutinis , Missa, No.sa, et \ esperis inpu:ie se poterit absentare; quot;iam si una de istis Horis defecérit, ! uamvis oniû;bi;s aliis {{oris interfuerit debito sibi stiJe licentia cantoris vel hebdomadarii facla, vel ex alia causa honesta, suflìcienti, idonea et necessaria se valeat super hoc excusare. Sane quililel clericovum istorum singulorum percipiet duodecim libras Turonenses annuatim quæ pro rata per aliquem de ecclesia fi.le dignum et juratum 424 ad hoc faciendum, per cantorem de consilio majoris archidiaeoni et iliesaurarii, si pr;esentes fuerint, vel eorum alterius qui præsens exstiterit, deputatum, qualibet die distribuantur fideliter. lta lamen quod ea quæ propter defectus subtrahentur clericis memoratis, per eumdem archidiaconum, qui nulli in hac parte gratiam faciet, conservabuntur fideliter, et per hanum cantoris, majoris archidiaconi, et thesaurarii, aut duorum ex ipsis in pios usus, prout expedire vi !erint, expenlaiutur. Ad hos autem redditus emendos et assignandos, deputamus mille et quingentas libras Turonenses, volentes ut per manus vêiierabilis 0,!onis Itotoimagensis archiepiscopi amici nostri litlerauissimi, necnon magis ri Ilugoiiis Pisani itotomagensis, Petri de Papia, et Guillelmi de Rezeana , Ttotomagensis ecclesiæ arclmidiaconorum , Joannis de Campis, Guillelmi Laudii, et llugonis de Alumnia, canonicorum lùotomagensium, si præsenles fuerint, vel saltem per manus (luorum aut trium • x ipsis qui præsentes exstiterint, una cum archiepiscopo ' qui pro tempore fuerit emantur, et assignentur ad faciendum prædicta. Quoil si memoratum archiepiscopum amicum nostrum, vel aliquos, aut aliquem de jam dictis, antequam ista et 425 alia quæ continentur inferius compleantur, contingat iiecedere, futurus archiepiscopus succedat loco dicti archiepiscopi, et loco inajoris archidiaconi ejus successor; loco vero prædictorum duorum aliorum archidiaconorum, succedant decanus et cantor meinorali. Q:io;l si aliqui ex eis antequam ista et alia quae continentur inferius compleantur decesserint, ii, exsecutione prædicta ipsorum successores loco eorum succedant, ita quod archiepiscopus cum ipsos o.nmibus, si praesentes fuerint, vel saltem duobus aut tribus ex eis, supradicta et alia quæ dicuntur inferius exsequantur. Verum si de supradictis mille et quingentis iibris Turoneusibus ultra summam centum viginti librarum ejusdem monetæ quam dicti decem cletici pro sio victu percipient ànnuatim, aliqui redditus emi po:erunt, voluiùus quod illud qiiod superfuerit - è implis rédditilus stipia;ictarum céntum viginti lihrirum convei tatur in emptionem reddituum ad »men,fum cappas cloriales ánnis singulis pro cle1 icis memor.itis. Nos enim intendiimus quod quilibet eorum, si fieri poterit, habeat annuatiim unum capp uim chorialem, quæ viginti solidorum Turonensium pretium non excedat. Isti autem clerici simul in una domo jacebunt, ad cujus ii:cœptionem 426 ducenias libras deputamus ad præsens; in eadem etiam domo similitér simul comédent, si commode fieri poterit, et archiepiscopus qui pro tempore fuerit ad IIoc eos arc:are poterit, si viderit expe.iire. Pr;eterea si aliqu's de supradictis c'ericis se ha:uerit inhoneste, vel circa divinum Ofiicium negligens exstiterit aut remissus, vel ex culpa sua ad serviendum ecclesi;e inlia!)ilis factus fuerit, ad denuntiationem decani, majoris archid acoui, thesaurari et cantoris qui pro témpore fuerint, aiit duorum ex ipsis, eum sine magna discussione ar, liiepiscopus amoveat, et alium substitu; 1 loco ejus. Non enim intentiiimus ut prædicti clerici sint perpetui, sed potius temporales, ut videlicet taniiu ipsi pei cipiant supradicta quandiu servient ecclesi;e et lioneste se habuerint, sicut decet. Veruntamen si propter senectutem, vel propter infirmitatem supervenientem, vel alias siue culpa sua ad servienduim el clesiæ minus utiles facti fuerint, nol:imus quod propter hoc debeant amoveri, ne villeatur afflictis oflictio superaddi. Videat autem archiepiscopus, qui pro tempore fuerit,

($9) Petrus de Co;lemedio, qui fuit ßotomagensis archiepiscopus.

penlio privetur iiia die, nisi propter imminutionem A ut in ponendis, seu instituendis in eadem e&.'esia

[ocr errors][ocr errors]

dictis clericis, habeat præ oculis solum Deum, e1 caveat ne in praejudicium divini 427 cultus, quem ad decorem (lomus Domini in ea Tipimus ampliari, propter affectionem, vel preces, vel ut forsitan provideatur personæ potius quam ecclesiae, gratia super hoc ulli fiat, cum nostrae intentioiiis sit ut sine acceptione personarum, idonei, honesti, et utiles ad serviendum ecclesiæ assumantur. Wolumus insuper et ordinaimus ut, si archiepiscopus qui pro tempore fuerit, prædictos clericos, vel aliquem ex eis cum loca vacare contigerit, a tempore scientiæ ultra luensem in dicta ecclesia ponere seu instituere distulerit, decanus et capitulum vices ejus suppleant ; et si ipsi ultra alium inensem hoc facere distulerint, ad decanum, majorem archidiaconum, cantorem, thesaurarium, qui pro tempore fuerint, illa vice devolvatur potestas. Cæterum si aliquis de prædictis clericis absens esse voluerit ab ecclesia, et causa morandi ad locum alium se transferre, ante recessuiim suum per mensem tenebitur hoc publice denuntiare capitulo, et archiepiscopo, si præsens fuerit, vel illi qui fuerit loco ejus, ut sic eo recedente provideatur quod loco illius substituatur alius, ne própter repentinum ejus recessum com iurgat ecclesiaim ad tempus unius servitoris officio defraudari. Insuper ordinamus el vol;imus ut de redditibus viginui 428 sex librarum Turonensium , quas apud Locúni-Veris [Gallice , Loua iers] emimus, quas exnunc Itolomagensi ecclesiae d-imus, tribus vicibus in ecclesia praedicta fiat comniemoratio nostri annuatim, videlicet in die nostri obitus, et in aliis duoljus terminis per archiepiscopuim, decanum, et capitulum assignandis, ita quod uiuoqtrt, que termino canonicis qui interfuerint officio septem libræ Turonenses, et clericis de chol o qui intererunt triginta solidi distribuantur, prout in e, dem ecclesia fieri consuevit, resilui vero deceu solidi in die nostri o!itus in pane per manus hebdoma!arii pauperibus erogentur. Porro volumus ut, qiiandiu Doiiiinus per suam misericordiam dederit noljis vitam, in eadem prædicta ecclesia in octavis nativitatis B. Mariæ Virginis missa de eadem gloriosa Virgine celebretur, et canonicis qui intererunt illi miss;e septem libræ de supradictis viginti sex libris. et clericis de choro qui ` intererunt triginta solidi distribuantur, prout est in eadem ecclesia consuetum; in crastino vero omnium sanctorum qua die dum vixerimus, volumus in dicta ecclesia pro animabiis anlecessorum nostrorum archiepiscoporum, et pro animalius parentum nostrorum qui ex l;oc sæculo transierunt commemoratioiiem fieri, distril)uentur 429 canonicis qui interfuerint oflicio septem lil)r;e, et clericis de choro qui intererunt triginta solidi de pecunia supradicta, in illa etiam die decem solidi de supradicta summa in pane pauperibus per manus hebdomadarii erogentur; residuæ vero octo libr;e et dimidia Turonenses, distribtiaiitur cauonicis et clericis de choro prædictæ ecclesiæ, qui intererunt missæ de sancto Spiritu, quam x iu Kalendas Junii in dicta ecclesia volumus, dum vixerimus, solemniter celebrari, ita quod canonici septem libras percipient, et clerici de choro triginta solidos; ita quod nec canonici, nec clerici aliquid inde percipianl, nisi interfuerint dictæ missae. Cæteruin postquam vocante Domino transierinus ex hoc mundo, fiat de prædictis viginti sex libris quod super iiis est expressuin. Insuper volumus ut, (!e redditibus sexaginta et decem solidorum Turonensium quos dudum apud Locum Weris en:i:mus et in dicta ecclesia ad usum deputavimus lampadarum, nisi dictæ lampades ardeant in ecclesia die ac nocte, illi redditus in die nostri obitus et aliis duabus commemorationibus quae fient in ecclesia [toton ;:gensi pro nobis, per iìanus hebdomadarii erogentur in pane, ita quod tertia pars prædictorum quolibet te iniuo 330 exptingentarum librarum Turonensium, quam exnunc tam ad emendum redditus, ut prædictum est, quam etiam ad incoeptionem domus deputamus, præcipiumus per manus supradictorum in thesauro Rotomi:igensi deponi, consignari, et conservari diligenter et fi feliter, donec completa sint ea quæ sunt de praedicta pecunia facientla. Et quilibet eorum bona fide promittat quod non permittet dicuam pecuniam in alios usus converti, vel pro alio negotio unquam tangi. Sane volumus ut spatium, antequam aliquid de supradictis viginti sex li. ris percipiant, commendationis nostræ duo termini per at chiepiscopum una cum decano et capitulo assigneiitur. ltem sæpitis a | memoriain reducentes defectum qui fiebat in missis qu;e cantantur in majori aluari beatæ Virginis, quem per constitutionem nostram volumus aliquando relevare, qui tamen ob negligentiam aliquotum nondum est, sicut dicitur, relevatus; attendentes quod nos, qui cano;icos ad serviendum non compulimus, fuimus negligentes, ordinamus et disponimus ad prædictam nostraum negligeiitiam expiandam , ut statim assignentur de bonis a Deo uo!)is collatis quingentæ libræ Turonenses ad emendos redditus, 431 qui deputeutur presbytero diacono, et subdiacono canonicis qui in umajori ad

pendatur, supradictam antem summam mille et se- A magnam missam ministrabunt altari; itaTqnod inter

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

ipsos singulis diebus pro rata æqualiter dividantur. et hoc fiat per supradictorum manus, decano tamen Rotomagensi voeato, qui tenetur diligenter negotia capituli procurare. Prædicta omnia volumus iii vita nostra exsecutioni mandari ; et nisi in vita nostra, vel saltem infra annum post mortem nostram prædicia exsecutioni inandentur, ordinamus, disponimus, et sub interminatione divini judicii injungimus archiepiscopo qui pro tempore fuerit, ut prædictis personis et successoribus eorum, ut mora postposita pauperibus, piis locis, videlicet domibus leprosorum, pauperibus monasteriis monialium et religiosorum, necnon et aliquibus pauperibus virginibus maritandis, si inveniantur, in proimptu praedicta uostra bona studeant erogare. Nobis tamen potestatem duximus relinendam disponendi et ordinandi aliter de dicta pecunia, nisi ea quæ pro ecclesia Rotomagensi mandamus fieri, ut supra diclum est, in vita nostra celeriter impleantur. Wolumus insuper ut prædicta omnia exsequenda dilecti socii nostri M. Petri S. Audomari propter consensus (60) et præsentia requirantur.

432 Datum Lugduni , anno Domini millesimo ducentesimo quadragesimo quinto, in feslo S. Laurentii.

[ocr errors]

FUNDATIO XVI CLERICORUM

COLLEGII CLEMENTINORUM

ln ecclesia Rotomagensi, anno 1350.

(Ex archivis ejusdem collegii.)

Clemens (61) episcopus servus servorum Dei ad perpetuam rei memoriam.

Credita nobis a Domino plurima talenta pensantes, et considerantes attente quod ab eo cui phus committitur plus exigitur, uiique deterremur, ne nos qui plus cæteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur, inde ab Auctore mundi gravius judicemur, quia cum adauctis donis donorum crescant etiam rationes, pressi pondere peccatorum digne famulari I)omino non valemus. Ui igitur gratiæ divinæ præmium, quod merita nostrâ mori exigunt, aliorum patrociniis consequi mereamur, ad Dei omnipotentis laudem el gloriam et l;eatæ Mariæ Virginis Matris ejus, aliorumque sanctorum honorem, et pro nostra, ac prædecessorum ac progenitorum , nostrorumque fidelium animarum salute , in ecclesia Rotomagensi , quæ nos divina dispositione 433 dudum habuit in sponsum, et nunc iii patrem ac dominum recognoscit, ut in ipsa quoque ecclesia per hoc circa divinum cultum decoris et honoris suscipiat incrementa, sexdecim perpetuorum clericorum, seu capellanorum numerum, sive collegium auctoritate apostolica iustituimus ac etiam ordina

C

[ocr errors]

fnus, et eos capellanos seu clericos Clementinos, *

Clementis videlicet pap;e VI, volumus nominari, auctoritate statuentes eadem quod dictorum sexdevim clericorum seu capellanorum duodecim in sa« erdoiio, et duo in diaconatus ac reliqui duo in subdiaconatus sint ordinibus constituti; quodque ipsorum singuli singulos denarios quatuordecim diebus singulis percipiant pro eorumdem stipendiis, et ultra quatuordecim prædicios denarios, alios duos denarios usualis monetæ perpetuo percipiant

[ocr errors]

in qualibet processione solemni. Ordinamus insuper quod singuli dictorum clericorum seu capellanorum duodecium, in sacerdotio constitutorum, ut præfertur, sex singulis in capellis ipsius ecclesiæ secretc per seipsos, vel impedimento legitimo impediti, per alios idoneos sacerdotes, per integram unàm hebJomalam perpetuo celebrent unam missam, et quod singuli aliorum sex unam similiter missam celebrent per : liam unam %$%. hebdofmadam successive ; quodque ipsarum quilibet die illa qua, ut præmittitur, celebrabunt, ultra praedictos quatuordecim et duos denarios, percipiant alios deiiarios quatuor monetæ ejusmodi usiialis. Statuimus etiaui quo.l •licti sexdecim clerici seu capellani omnes invicem in capella Sancti Joannis, quæ in eadem ecclesia sita est, semel in septimana qualibet congregentur, et, quamdiu in humanis egerimus, de Trinitate, vel de sancto Spiritu, aut de beata Virgine, sive de beatis apostolis Petro et Paulo, seti de sancto Martiali, et poslquam hujus incertae ac labilis consummaverimus vitae cursum, de mortuis celebrent solemniter unam missam; quodque sacerdos hujusmodi missam solemniter, ut prædicitur, celebrans, viginti quatuor, diaconus vero et subdiaconus sacerdoti iministrantes eidem, qu:libet eorum decem et octo, et reliqui dicuorum clericorum seu capellanoru.m, videlicet qui fuerint in hujusmodi celebratione praesentes, singuli videlicet eorum singulos duodeciin alios denarios qualibet videlicet die, qua in qualibet septiimana solemniter missa hujúsmo:!i celebrabitur. ut fertur ultra, quatuordecim et duos ac quatuor alios denarios supradictos monet;e pei cipiaiii autedictæ. In hujusmodi autein perceptióne 335 dema: rioruiu quatuordecim eis,!etu cleficis seu capellanis

(61) Qui fuit Petrus R^gerii Rotom, arel, episcopiis.

« VorigeDoorgaan »