Pagina-afbeeldingen
PDF

ruina sequeretur. Intentus operi, disceptatores et arbitros ad suum arbitrium informavit, qui et ipsi monstra immania Crucifixi virtute sul)igerent, sordibus orbem terræ purgarent, malitiam perdomarent, qui iracundiam, invidiam; qui avaritiam, libidinem, omnesque pestes ab humamis mentibus cohiberent; nudi et ipsi, quibus nullum erat in re familiari præsidium, nullum sub cœlo commodum divitiarum. Mutaluri equidem pontificio consulatum, praesulatu imperium, sacerdotio magistratum; præturam, præfecturam, ipsam denique senatoriam dignitatem et reliqua id genus officia in ecclesiasticam dignitatem : eorumque coruscantibus signis sic mundum subacturi, ut hodie omnes gentes, omnia regna, ipsum etiam imperium Romani sacerdotis decretis jussionibusque videas famulari. 5. At contra eos Romana potentia illa sua victricia, non solidis tamen successibus, signa movet : ferocioribus adversus illos animis, quam in quoslibet hostes, vim suam intendit; ut veneficos, ut patriae proditores, ut in exitium publicum generatos, omni genere tormentorum aggreditur. Experitur in Petro crucem, inClementeexsilium, in marcello servitutem, catenam in Alexandro, gladium in Lucio. Et cum per totum orbem de familia Christi quosdam velut rabidas feras affligeret; quosdam ut truces et immansue1 os occideret ; in alios velut in aliquid morbidum ferrum dimitteret, alios ut portentuosos fœtus exstingueret, alios ut monstruosos debilesque necaret; non a familiaribus, non a domesticis, nec a seipsa quidem immanem avertere potuit crudelitatem. Ecce hic Porphyrides Lucius, civis Romanus, pontifex maximus, de cujus triumphi titulo dies hodierna gloriatur, illius familiæ poliens nominis dignitate, quæ, ut ßoma superesset, Carthaginengi et Numantino furori imo toti orbi, modum et finem imposuit; propter suam opportunam in Romano populo operam, sub Valeriano Cæsare capitali sententia necatuS eSt. 4. Sed videtur operæ pretium ad posteritatis compendium seriatim evolvere , quod homo totius integritatis et magno natu, patricius, ingenio prudenti auctus, oratione limatus, juris peritorum eloquentissimus, eloquentium juris peritissimus, cujus majestas et amplitudo et dignitas sacerdotii ccelum deslinaverat, interdicturus sibi voluptatibus et vitiis, ab ineunte ætate totum se sacris moribus officiisque indulserit : quodque derelictos a pietaie, a misericordia, ab humanitate, inveteratos etiam perfidiæ, ^ibidinis et odii loris, non severitate austera, non emissione diffusa, non gravitate tristissima, sed Amachinatione orationis variæ et vehementis, plenæ animi, plenæ spiritus, plenæ dulcedinis, plenæ veritatis, in arcem pacis, quietis et religionis eduxerit. Nec illud quoque alienum fore, quonam modo in titulo Christianitatis cum Cæsare furibundo compositus, uti ancillari Romana et gentium jura videbantur , a litis inteulione ad depulsionem , a depulsione ad statum abeundo , prudenter et

igitur diligentissimo A splendida ratione et concertatione verborum ea

[ocr errors]
[blocks in formation]

fores animi clausit admissa semel in mentis hospitium moderatrix virtutum et domina temperantia : appetitiones quidem , ut rectæ rationi parerent,

effecerat, utque frugi homo judicia sana servaret, omnia recta faceret, moderali, constantis et quievi animi esset; ne tabesceret molestiis, ne frangeretur timore, ne inani claritate gestiret, nec denique nisi coeles:i desiderio arderel : quia cum se virtus in editissimo el eminentiori loco recepisset, unde vacare sibi totum, quod illustraverat, conspectum iret, bene usa viribus suis, pectus beati viri comitibus tantum liberum scilicet atque mirabile dedicavit ærarium : unde res bonæ, utiles et honestæ, justitia, continentia, prudentia, magnitudo animi, liberalitas, pietas, amicitia, spes, fides, caritas, cæteræque contrariae vitiis virtutes expeti facile potuissent. Ita quidem divina providentia ei, qui jura, qui Urbem, qui vera sacra servaturus esset; qui in foruin, qui in rostra, qui in curiam de Christo dicturus procederet, hujusmodi competere jussa sunt ornamenta. Hamano igitur generi ut summæ divinitatis facturæ, imo ut Dei similitudini intentus, circumspicit largam ubique et assiduam mali 111ateriam : alios egestate laboriosos, alios ambitione sollicitos, alios torpentes desidia, alios sordidatos luxuria ; hos impatientia concuti , illos sævitia inflari ; quosdam iracundia, furore, crudelitate quosdam insanire; adversus quos miserandos affec.us vir bonus operam et robur pectoris experitur, el secundum Apostolum (I Cor. ix,20) omnibus omnia factus, quod referret omnium,

unicuique omnium gerit; et modum præstat unicuique, indulgentiam tanquam fratri, venerationem tanquam parenti, cultum tanquam superiori; hujus miseretur, illi moderatur ; huic succurrit, hunc iiistruit; omnibus autem inter tot errores dies noctes

que malæ mentis laborantibus, ad beate æterneque vivendum, tutissimum quoque et celeberrimum in hac vita iter ostendit.

CAPUT II.

Adhortatio S. Lucii de rerum terrenarum despectu et imitatione Christi et virtutum acquisitione.

6. Lubrica sunt et incerta omnia, nec dici possunt bona, quæ speciosa, sed fallaci voluptate, miseros.

mortales alliciunt : pecunia, dignitas, potentia, et A et dignitatem. Ergoabbocexiguo et caduco temporis

alia id genus ; ad quæ tot homines inducti, cæca cupiditate obstupescunt : ista cum labore possidentur, cum invidia conspiciuntnr,neminem non sollicitum faciunt, neminem bene felicem, neminem bene securum. Nullus stabili consistit loco, jactantur omnes, pendent, fluctuant, in alterutrum illiduntur: alii alios cadentes trahunt, alii aliis exitio sunt. Surages est ista, non vita, et coacervatio aliorum super alios ruentium. Respondeat sibi licet quisque ad votum, credatque voluptatem summum bonum, gloriam et seculi pompas et ultima vitia in summa felicitate ponat : omnia tamen humana brevia et caduca sunt, nec procedentia in partem aliquam temporis longioris : cito transeunt, et immaturo citra incrementum termino concluduntur, ut nec illis diu stare contigerit. Etiam ad illa, quæ vetustate gloriantur, extendamus, si libet, ætatis nostræ metam, cujus medium pauci computant in annum centesimum : inde ducatur animus ad longissima et in finita ævi spatia ; hæc tempora, æternitati comparata, quam proportionem facerent, etiamsi nobis aeuas annum millesimum indulgeret? Quae cum hujusmodi sint, exiguum istud et breve, quo cogimur ad morem aliorum vivere, ita totum negligentiæ desidiæque mandamus, ut id ipsum plane sit mori, quod vivimus. Humana enim per luxum et intempera ntiam a pueritia vita diflluit, torpore iners, defavigata lasciviis, ambitione suspensa, mercandi cupida, vaga et inconstans et sibi displicens, quam undique vitia urgent, undique circumstant : mec eam Bene collocari, nec ulli bonæ rei impendi, nec erigere vultum, nec attollere lumina in aspectum veritatis sinunt. Cogit tandem se miseram, fabricatos digitis suis adorare deos : gaudet ante inepta simulacra, ante inepta figmenta, ante nefandissima monstra corpus inclinare captivum; placetque statu:m sul)limem ad coelum, et ad Deum suum vultum erectum, cum ceteris animalibus pronis ad terram situ vergente deprimere. 7. Huic porro vitæ in tanta tempestate, in tam reciproco mari, in procelloso pelago naviganti, nulla salus nisi jactura, nulla quies nisi naufragium, nullus portus nisi interitus est. Supersedendum ergo est omnibus illecebris sæculi et idolis errore humano adinventis: ad Deum eundum est, ad cœlestia intendendum : illuc intuere, illuc oculos erige, illuc suspensum pectus a1tolle : ne te ad pulvinaria mortuorum Iiominum sternas,ne ante creaturam in tuum conditam fa:mulitium cadas: serva dignitatem,serva sublimitatem, serva Dei similitudinem : tantus quantus es, persevera: talissis, qualis a Deo factus es: respice te, fac sis tecum, redi ad animum : ut cognoscere Deum possis, te prius agnosce. Ille in se credentibus coelum patriam facit, super solem et stellas nmansionem a dificat, ubi honores æterni sunt, gaudia infinita, pax sempiterna, quies perpetua : ad hæc inaestimabili charitate adoptat in filios homines, et quod solius ipsius est, participare eosdem facit diviuitas no:iien

transitu, in illa toto nos demus animo,quæ immensa, quæ æterna sunt, quæ melioribus meliora : ad quæ nimirum sola Christi charilate deducimur, ubi nobis nulla sæculi diuturnitate interdicitur, ubi oiunes adimittimur, nbi non constringimur, non asserimur; sed tuti, sed liberi, sed æterni libero et aperto fruimur coelo : ubi nos terror nullus invadet, non ira torquebit, non morbus affliget, non suspicio lacesset, non invidia insectabitur, non meuus sollicitabit, non levitas inquietal»it. An non, si bene æstimes, sola hæc nobis ipsa quodammodo æterni beneficii loca erepta, et ablata sortirentur? Agedum, ex hodie magistratus, aut quæstionis aut tantum animi causa, duci juberet, ut primo virgis casus, inde ligatus ad palum, securi feriendam cervicem lictori exponeres, sicque, propinquis et necessariis, conjuge et liberis assistenuibus, exsecrabile populo spectaculum dares, supplicationibus undique pro ereptione actis, parum succederet, quod inanis illius et ventosæ felicitatis in tanti terrore discriminis scires pondera, et eam ad omne vitae tempus recoleres. Certe, si tum tibi possibile esset libere magnitudinem et illa fulgenlia bona æstimare, lectos aureos, aureis mensas fulgentes vasis, supellectilem grandem, servorum turbam, unguenta, coronas, odores, conquisitissimas epulas, quæ fastidienti gulæ a Gadibus, ab aurora, et ab ultimo portantur Oceano; sentires utique dispungendo el recensendo omnes vitæ tuæ dies, nullum memoria dignum, sed omnes æque perditos, æque exitiabiles apud te resedisse, magisque te miserum et ii;fortunatum , quam Syracusanum illum, cujus impendere cervicibus, in illo tam desiderato apparatu, gladius a tecto demissus seta equina cernebatur. 8. An tu illos vivere putas, qui tetri, rabidi, et concitatissiiui sunt impetu doloris, armorum, sanguinis, suppliciorum; quorum est minax vultus, tristis frons, torva facies, citatus gradus, manus inquietæ, color versus, suspiria crebra : micant oculi, horrent capilli, stupet spiritus, quatiuntur labra, comprimuntur dentes; qui pulsant humum pedibus, qui complaudunt sæpius manus, qui totum concitant corpus, fœdi visu, horrendi facie, omni

D denique irarum affectione deformes? aut illis jure abundantia, et magniflcentia ælium regiarum sem- A quens Christianam ad cœlum religionem attollere, orationi vacarent, de invisibili hoste triumpharet A sores Christiani noninis impellebant : inde per fo

tuo vitam cedis, qui quorumdam inhonorifico facto vel dicto moventur, si illorum sermonem superbus aliquis aversatus est aut palam risit; qui si cum aliis ad coenam non admissi sunt, aut si admissi, noii in medio, sed in ultimo forte locati, si illis salutantibus mutuam salutationem non de industria salutatus non reddidit, serio ista fieri ad suam comtumeliam credunl? Quid de invidis censes,qui aliena felicitate tristantur, alienis malis delectantur, qui ut commodum aliquod consequantur, alios violant, naturæ leges invertunt, ab humanitate exeunt, et hominem ex homine tollunt? Nonne hæc æterna .niseria est, et inhumana voluptas? Nec illos mortuos putas, quibus longæ paratæ opes, et rerum per timori sunt, ue tantos eorum apparatus, aut prætoris sævitia, aut aliqua intercedens culpa depilel ? Exagitati etiam morbis doloribusque, quibus ferrum et ignis admovetur, quorum ossa frangi et lædi videmus, quorum venæ extrahuntur, membra amputantur, vivunt ? Quid inconstautes illi, qui fluctuationem suam sistere nequeunt, qui tranquillitatem abhorrent, qui omni motu animi tumultuantur, quos pœnitentia cœpti tenet, incipiendi timor : infirmi ad omne tolerandum, nec laboris p tientes,nec voluptatis : qui proposita sæpe mutant, et in eadem revolvuntur : qui quolammodo se fugiunt, qui nullum novitati locum relinquunt, quibus fastilio vila est et ipse mundus? Omnes profecto istos, in quos tam pestilentes affectus incursant, potius miseria mortuos, quam vivos, non immerito dixerim, præsertim cuum ad votum parum detur, corporis custodia retentis, suis abuti voluptatibus, et ejectis super omne, quod dicitur miseruim, miserabile, et irremediabile, sententia irrefragabilis sit illatura tormentum. 9. Retinendus est ergo in proclivi animus, et adversus ardua impellendus, non est dubium, quin ascendens nitatur : obluctari patientia, fortitudo, et perseverantia debent,ut ferentia pessimum hominem vitia subigant, utque tam claram et hitidam neque uno genere formosam, natam fastigia coeli traiiseendere, creaturam infernali præcipitio non condant. Eamus itaque perditum, quod melius et æquius est, sæculi voluptates; opibus vero, quæ verius occupationes sunt dicendæ, renunciemus : his enim admissis, bona omnia subvertuntur. Exigua porro sunt, quæ in tutelam hominis necessaria sunt, quæ desideriis corporis satis facere possunt : facili tcgiimcnto submovetur frigus, alimentis mollicis fames sedatur et sitis : non est quod naturam accuses, passiin quoque et omnibus locis jacent, quibus te nutrire potes. Quid denique tua intererit, si exquisitis arl bus ventri serviatur et gula irritetur, stomachus impleatur? non diu ista fient. Hospitabundi hic, imo hospites sumus; in alieno manemus. Wis probare. Exspecta parum, et parte luxuriæ et dilecti penitus oblivisce. ris hospitii. Corrigamus errata, quibus satis indulsimus : redeamus ad limitem nostrum Christu», qui nos errare non patietur; in quo qui fortiter ambulat, non offendit; qui coiicitatius fertur, non la',itur; in quo nullum velocitas patitur intervallum. Ecce militiæ supernæ adscriptos, ad donativa recipienda

C.

nos citat : ingentia sunt, ut diximus, et æque divi

ma, quæ pro tanta nobis expeditione promittit : mihil frustra tentabimus, nihil prohibebiii.ur. Omnia cedent, omnia obsequentur : ita quidem famulatum iinperio, servitutem libertate, jam non mutandi muiabiiuus.

CAPUT III.

Gesta S. Lucii in pontificatu. Cæ;ta in eum persecutio.

10 dæc cum a Lucio dicta essent, populus fre

nomina dare, fidem poscere, alii satagebant ante alios. Fideles vero non parvo in dies desiderio accendebantur ad mandandum ei pontificatum, quam primum Cornelio coelum obtingeret : eum successione aptissimum, qui Romanum sacerdotium cum doctrina tum virtutibus etiam administrare posset, acclamantes. Cornelio interea ('um Martyrii laurea coelo cantlida exhibetur, pontificii Maximi Lucius, omni Ecclesia annuente, potitur. Erat ei vetus opera, aes alienum pro eo, qui solvendo non erat, solvere; factioni prætorianæ privatum etiam intercedere, ul oppressos judiciis liberaret : misereri pupillorum, consolari afflictos, egentium providere inopiae; advenam viduamque defendere. lllum enim Patrum nostrorum et memoriam et exemplar, Job virum fo* tissimum affectabat, cujus h;ec et alia liberalissima verba de hujusmodi officiis eum Scriptura docuerat : Salvabam pauperem de manu potenlis, et adjuvabam pupillum, cui non erat adjutorium. Os viduæ me benedixit, et indutus eram judicium, et circumdatus æquitate : ego eram oculus cæcorum et pes claudorum : ego impotentium pater, examinaham causas sine exceptione et confringens injustorum molas, auferebam rapinas de mediis dentibus C0rum. 1 1. Cumque totus"ad hæc eotenus immigraret oflìcia , ut vix satis otii suppeditare aliis ii;stitutis pietatis ac religionis posse putaretur; ita tamen aurea idem statera summam rerum erat solitus examinare, ut æque in alteru ram partem magna cum admiratione oinnium mentes et oculos flecteret. Septem nimirum Antistites , quasi artifices et vitæ humanae custodes (sic enim decebat ut suum habitatorem Paraclitus, donorum suorum re et numero potentem, osteuleret) lege magistrante, consecravit : quibus pectusculum et separationis bra^hium dexterum obtingeret, ut sacerdotes essent, ut ad Dominicum altare ascenderent, ut sacrificium salutare offerrent : qui essent pleni scientia, pleni diligent a, pleni magnitudine, pleni fide, pleni omni divina inte!ligentia, imo pleni omnium virtu:um Dei. Hos denique opportunissimo munere ad audiendum causas in judicii ac defensionis possessionem constituit, ut in Ecclesia, doctrinæ verbo, sollicitudine in;ulta, vigilis, rum labore peccantium benevolentiam sibi conciliarent; ducturi eos potius illum sequi tramitem, per quem possent ad veri Dei notitiam, unde discessum fuerat, pervenire. Tales quippe antistites, Præs;.l præsulum, poi.tificum Pontifex, Sacerdos sacerdotum, principum Pri:iceps, Itex regum, Dominus dominorum ad ferenda vasa Dominica probat, nihil remissum, nihil dissolutum haljenles, nullum animæ, nuilum corporis lapsum exstimescentes, ut sint sancti corpore et spiritu, ut magni vocentur in regno cœlorum. Neminem ergo ex his commune:n (essent enim multorum) sed solius Dei, ut separata pars sacrificii ostendel)at, esse Lucius voluit : nec hos equidem ad bellum ire, nec in hostem pugnare, sed cum Moyse elevatis manibus orare, ut, donec populus, ut pessimos Amalecitas, dæmones scilicet, ab ipsa procul statione submoveret ; ne, si desisterent, manusque dimitterent, fundi se victores a victis, redintegratis iterum legionibus, persentirent. 12. Servabatur præterea apud eos, in sacrosanctis ministeriis singulari apparatu exsequendis, constitutionis ecclesiasticæ mos antiquus : nam et ministrorum constipabatur magna quidem et felici frequemlia, cum esset ad divina secrela solemnis accessus; et legalibus indumentis, quæ possent inaugurato pontifici obvelata facie lituum exprobare (1) vel coronam, etsi mentis habitu ornatiori insigniebatur. Adinvenit etiam vir studiosissimus vestem illis omnibus, ut oblectamento luminum et diligentia cresceret, meliorem, cui nomen dalmatica (2) est : quæ cum per se, tum ex dignitate sacerdotii, pretiosior toga picta, palmata (5) tunica, purpureoque sagulo (4) clavato fib ulis aureis apparebat. IIujusmodi autem utendi levitis etiam potestatem fecit. Ita vir singularis, non modo virtute, constantia, et gravitate, verum ornamentis insignibus præditus, cum illo stipatore suo senatu, ante res divinas ct ceremoniarum sacra, de sacratis legibus, de tabulis Testamenti, de privilegio Evangelii sitientibus populis daturus vitæ fluenta procedebat : ut auctoritatem indumenta pontificalia, fidem sacri verbi copia faceret, dum civitalem fractam malis, abjectam metu, debilitatam luxuria, ad spem cœlestis dignitatis et libertatis certat erigere. Sic profecto, quod mirabile videri potuerat, diuturno labore religio inter ipsa scelera valuit, ut legitimis verbis, sermonibus liberis, Christi nomeu et fides vicatim tota Urbe celebraretur. 13. Ad hæc pontifices Capitolii, gregales dæmonum , procella patriæ, turbo pacis, tempestas otii, omne scelus, omne nefas, omnem discordiarum impetum, omnes denique invidiæ faces et odii venenati tela nefaria temere turbulenti, per vim atque furorem in præsulem Lucium intorquebant : qui de repente tota Urbe sui juris fanaticos, omnium delubrorum quisquilias, ad conjurandum in profes

(1) Id est eflicere ut papa Romanus sic indutus niliilo inferior quoad ornatum videretur pontifice maximo idolorum. Pontifices autem profanos illos jaummi, statuæ aliaque ejusmodi antiquitatis Romanæ monumenta exhibent velato capiue per posteriorem togæ partem sursum attractam : eadem liuuum, seu baculum auguralem, sæpe repræsentant, ontificium gestamen ; item coronain ; quamvis pro hac in ms. potius legi videatur cornu, cujus non video quis fuerit in sacris usus. (2) Ea tunica manicata est; cujus et nomen et usúm volunt e Dalmatia fluxisse : hac uti solitqu» a Pertinacem imperatorem scribit Dominicus Magrus jn notitia vocabulorum ecclesiasticorum. Et primo quidem, inquit Walefridus Strabo apud Octavium Ferrarium lib. 1, De re vesliaria, cap. 39, Sacerdotes dalmaticis ante casularum usum induebantur. Postea vero cum casulis uti cœpissent, dalmaticas diaconibus concesserunt : siquidem Silvester ordinavit ut diaconi dalmaticis in ecclesia uterentur, ut ait idem : ut auteum uti possent Lucius indulserat tantum : nam hic

[ocr errors]

rum et rostra populares quosque, ut ejus sceleris homines, quanto valerent studio, convenirent,eosque vel acerrimis stimulatos odiis, vel datis opibus acceptos, ad hujusmodi quæstionis praesidium compararent. Ex his autem instructis testibus, et accusatoribus institutis, prorumpunt in curiam, vociferante, quidein multitudine, se venisse interpellaturos cæsarem ac senatum : dicunl causam fero minuendam penitus majestatis et tollendæ reipublicæ, nisi provisum extemplo fuerit : propterea supersedendum aliis omuibus oportere, et conjugibus et liberis,aris atque focis,maximeque diis immortalibus consulendum, cavendumque ne, cum improvisos ruina præceps involverit, frustra dii implorentur : qui quantum infesti sunt eorum sacra violantibus, tantum etiam ulcisci nolentibus. lIæc vox non modo senatui et caeteris dignitatibus, sed Urbi et ipsi cæsari , pavore incusso , animi fortitudinem expectoravit : statimque illis, ut libere quæ vellent, dicerent in Jovis atrio, faciunt potestatem. Senatu dato, maximus ex liis, et dignitate et natu : « Utar (inquit) meo jure dicendi, Cæsar, pace quidem tua et magistratus, quod Jupiter optimus maximus hac in æde primo pontificibus et regibus, dein consulibus, tandem vobis privato creditur auctoramento cessisse : neque enim sententia mea aliter contra vos, quam pro vobis dicta, fas est indignari, quos recenti beneficio in collegium nostrum admissos instituendi corrigendique auctoritas nobis vetusta

C subegit. Sed liceat stomachari ferreque acerbe,dum

[ocr errors]

modo tam miserabili jactura labefactari rempublicam taciturnitate non patiar, dummodo ejus, recte si dici p0ssunt, conservatores, desidiæ accusem : dummodo divinarum religionuim interpretes non tanlum voce, verum omni virtute animi el corporis, deorum immortalium fidem ab improbis alque furiosis hominibus oppressam, desertam, ac perditam tuear: quia talia negligentibus, ut inferentibus cœlo lucem, contra ignea jacula non erit posse diuturna impunitate muniri. . . IReliqua in manuscripto non habentur.

dicitur eam vestem Sacerdotihiis adinvenisse. Cæterum hanc concessionem soli Itomano clero factam ex S. Cæsarii Arelatensis Actis colligimus, cujus Diacomos Symmachus pontifer, præclara meritorum ejus dignitate commotus, perinde ac Homanæ Ecclesiæ diaconos dalmaticis uti roluit. (3) Agit de his prædictus Ferrarius lib. ii, cap. 8, suntque uriumphales vestes : et toga quidem picta, nunc dicitur, inquit apud Sextum Pompeium 'errius Flaccus, purpurea antea vocitata est, eaque erat sine pictura : hanc autem, ait Plinius, acu [acere Phryges docuerunt, ideoque Phrygiones appellati sunt: et quidem auream hanc picturam fuisse tum ex aliis mullis locis ostendi polest, tum ex iilo Ausonii ad Gratianum longe clarissime : IIwc est picta ut dicitur vestis, non tam auro suo quam verbis tuis. (4; Sic dictam Festus ait a clavoruiu magnitudine, quod nempe latis clavis ad instar palmæ imamus diStincta esset; deinde a genere picturæ, quod palmas intextas haberet. Servius autem ad xi AEneid.quod eam mererentur, qui palmam de hostibus report:assent.

I{evocatur lector ad ciff ras crassiores te.rtui insertas.

- A
Abbates juxta regulam snam eligendi, 229, 2i0. Obe-
dire debent episcopis suis, 251, 257.
AI)balis monachorum ordinatio, 228.
Abbatis canonicorum ordinalio, 257.
Abbatissæ ordina io, 240.
Absolutio duplex in die coen.e, 55, 131. Eam accipie-
l)ant ab archiepiscopo canonici S. Laudi Itolomagensis,
295, 206.
Acolythorum origo et officium, 587, 409. Eorum est
portaré sacras Scripturas, 587. Acolytlius defert chrisma
in ordinatione episcopi, 215 Acolythi 7 cum candelabris
in missis pontificalibiis, 103, 215. Duo cum thuribilis 215.
Adventiis Domini quándo incipit, 255. Adventus Christi
in Jerusalem quid designat, 568.
Agenda mortuorum quaiido celebra;da, 51. Cum 9 le-
ctioiiibus quando celebratur, ! ! £.
Agni cuim Christo comparatio, 60, 584.
Agnus Dei in missa quiis instituit, 25, 111, 422. Tem-
poré confractionis del)et decantari, 25, 14.
Alba quid denotat, 85, 410, 416. Ea olim erat sine rugis,
85, 416. Albis debent in lui acolythi ad altare ministraturi,
13. His uti licet baptizalis, 62, 138. Per 7 dies a neophytis
deferendae, 62, 138, 159. 1n octava deponen']æ, 62, 159.
Albanonses clerici ad decantandum cum canonicis ofli-
cium iustituti, 422, 427. iuter eos 4 subdiaconi, 5 diaconi,
5 presbyteri, 425. -
Alleluia dúo in missa quid designant, 44. Alle'uia olim
post laudes septuagesimiæ diuissum, nunc ad vesperas
Sal)bali, 43, 125, 125, 279. In sabbato sanctQ ad missam 22
c ppatis décantári debet, 65, 159, 317. In duplicibus et
semiduplicibus siiuiliter, 85, 159, 557, 355. Id feriis ab
acolytho, {5, 102.
Altare quid designat, 13.
Altarium et chori aspersio in Dominicis, 258. Nudantur
in cœna Domini, 53, 56. 134, 297. \ ino et aqua bene liela
abluuntur, 56, 154, 297. Quando cooperien fa, 512. Quando
;; altare sacerdos et ministri procedant, et quo ordine,

[ocr errors]

Ambulare, in Scriptura sacra idem est ac operari, 464.
Amen vox Hebræa quid siguilicat, 56
Amictus collo circuiìdatus quid significat, 85, 410, 41.
Angelus vox Graeca quid significat, 56.
Aiiiiotiui paschatis officium, 201.
Aunuli episcopalis benedictio, 223. Quid design?t, 410.
Antiphonia quiid designat, 6. Ad Magnificat et Benedi-
ctus in festis `triplicil)iis uer canitur, 55, 55, 66, 72, 80,
175, 205, 547, 549, 550. In Assumptione B. V. M. ad $1a-
gnificat quomodo olim cantabatur, 202. 0cto diebus ante
Naúvitatèm Domini antiphonae 0 quot, quando, et quomodo
caneiwlæ, 176, 262, 350. In feriis ad oiiìties horas de ultima
sede iuchoantur, 185. Pro peccatis in feriis quadragesimæ,
48. Vidi aquam tempore paschali ad aspersionem dicatur,
66, 520.
Apostolus vox Graeca quid significat, 572.
Appellatio ad revestiendum pulsaiida, 258, 555.
Aqua al) acolytho quotidie ministratur in missae sacri-
fcio, olim tamtuin iu M';' 20, 105. Eam linteo coopertam
caator in festis diacono offerebat, 19, 106. Mixta vino
q'jid designat, 20. Aquam beuedigam quis institi;it, 121. A
{`luristianis ad domos suas delata, 5!6. Non benedicatur nisi
in missa parochiali sub pœna suspensionis, app. 42. Asper-
gitur post completoriuin in Qua Irag., 175.
Ascensionis I\omini festum quoinodo colitur in ecclesia
cauhedrali Rotomagensi, 75, 148.
As-erges me a cautore ubi est septimana debet inchoa-
ri. 258.
'§;o aquæ benedictæ in capitulo, dormitorio, etc.,
2:,9, 272.
Assuinptio l8. Mariæ inter ejus festivitates præcipua,

[ocr errors]
[ocr errors]

Iaculi episco|;alis sem pastoralis benedictio, 222. Quia
ille designat, 223, 410. Alji, •ti et abbatissæ: iradiuìs ii,
0rdinatione, 255, 259, 245. Ejus festiva acceptio in feJó
inn centium, . 215. Baculi deponuntur diacouo legent.
evangelium, 17, 104, 590. -
Baptismus in remissionem peccatorum datus, 4*1. Ad
salutem necessarius, 484. Ejus administratio saçerdotibus
cogamissa, i85, 484. Generalis liora nona conferendus, 407.
Baptizati in manibus lumen tetient, 62, 138, 159.
Barba clericorum raden !a, 3, 91, app. 22. Quiu desi-
gnat, 5.
Benedictio chrismatis et ulei cum ceremoniis, 181. Novi
ignis, 3, §8, 61. E|)iscopalis in missa ante Agnus Dei,
109, 142, 243, 25, 236. Aliquando pro oratione sumpta,
452, 595, 597. In fine missæ super populum novissiue ia-
troducta, 26, 64, 111, 1 12, 518, 395.
1:eneficiis non tam do:iandi amici, quam idonei et utiles
427. His non privandi clerici honesti, senes, et iiiiirùi.
426. Beneficii curati collationem postulantes persóìaiiî;
episcopo se præsentent, app. 9, 15.
Beneficiatorum curatorum vita saltem a decennio exa-
minetur ante collationem, app. 14.
Bertrandus Chariti archidiaconus Augi in Ecclesi: fto-
tomag. et aI ost. sedis nuncius, executor fundationis Cle-
mentinorum, 457.
Bona Ecclesiæ superflua ad quos usus deputanda, 431.
Bonnm esse inter inalos, iuaxima coronâ, 47 1.
bullæ summorum poutificum Urbani et Gregorii A, de
residentia, app. 60, 61.

Calix ad dexteram partem hostiæ olim positus, 20, 105.
Corporali olim coopertus, 20, 22, 594. Hiiic participabant
diaconus et sub fiaconus, 24, 109. Enni levabant sacerdis
et diaconus, simul ponebant, et cooperiebani, 22, 108,
394. Illum mundal)at diaconus, et quod remaiiser 1 i, sé
cum subdiacono sumebat, 24, 109. Alius ad mun Jan.]os
digitos post communionem ab acolylho delatus, 24 I.ali-
cem et patenam tenebat inantili involuta usque ad complc-
tionem primæ postcommunionis, 25.
Camisiae laciniosæ clericis olim prohibitae, app. 22.
Campanæ unde originem traxerunt, 785. Tarùm expn-
sitio, ibid. 0mnes in festis syleinuioribus pulsamJae, 12,
35, 65, 75, 76, 80, 101. 1 15, 159, 264, 266, 319, 550,3;),
356. Duæ in feriis. 12. Duae item pulsaudæ apud canoui,. §
S. I.audi dum transit corpus Doiuini in ramiis palmarum,
2S6, 287. 01nnes olim ad vesperasim die cœnæ, 5:. Triuuò
ante I'ascha no , pulsandae, 55, 296, 404. (Jinnes pulsantur
ad Gloria in excelsis in sabbatis Paschæ et Pentecòstes, 65,
139, 517, 529.
Candelabrum cum 7 cereis ante majus altare, 264. se-
ptem in missa pontificali quid significent, 16. Lecto evan-
gelio olitn extinguebantur, 19, 103, 590. Illuminabai.tur
dum psallebatur A qnus Dei, 25. Ad Te Deum teneantur,
181. Ad evangelium sabbato sancto non portantur, 317. A
clericis deferenda, non a laicis, 167.
Candelas deferunt pœnitentes publici in sua reconcilia-
tione, 195.
Canonici olim fratres vocati, 7, 10, 11, 12, 47, 252, 2:;;,
266, 28 i, 290, 291, 294, 515, 516, 32 ). Eorum est ollicia
ecclesiastica agere, 4, 98. Trium regum personas exhibe-
loant in die epiphauiae, 206. Canonici regul. S. I.audi Ito-
tom in processionibus ad ecclesiam cathedralem sedeut
iii choro sinistro, 525. Eorum et canonicoruin cathe, iral s
ecclesiæ in festo S. Audoeui eadem distributio, 175. Ca-
.:ouici regularis S. Laudi instituuo, 2i7.
Canoiwutm et ministerii conte impuor-s suspensiome ple-
ct mntur, 480. Canouis missæ explicatio, 5t9 l)um reci-a-
l)atur in imissis quauragesimalibus cadonici S. Laudi se
iucurvabaut. 284.
{`antori ecciesiae catliedr. l{o'om. re'ectionem praebebant
monachi S. Audoeui 5 diebus rogationum, 168. Ipse in
festis aquam diacono deferebat in imissa, 19, 106. In medio
processionis incedit, 167. Cantores hebdomalarii, 2)ti,
257, 261, 272, 277, 206.
Capitulum post primain canonici ingre!iantur, t I, 99.

« VorigeDoorgaan »