Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

De cella Credonensi in concitio Romano sub Nicolao papa Vindocinensibus asserta.

(MANSi, Concil., t. XIX, col. 901.)

β. Turonensi archiepiscopo, E. Andegavensi epi- A Nivernei;si, et Cenomanensi, atque Aretensi et [Li

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

Alphanus, Salernitanæ Ecclesiæ et urbis egregium B firmata, ßeneventum reverstis Desiderius est, atqtie

ornamentum, parentibus nobilissitaris natus, ab ipsis incunabulis pie educatus, et in Scripturis sa:;ctis eruditiis insignis, evasit doctus clericus, et ecclesiasticarium rerum peritiis, carmine et solnta oratione illustris, monasticis institutum, deposito cingulo clericalis militiæ, adhortante Desiderio, qui postmodum Victor Papa Ill fuit, circa annum Domini {055 ultro complexfis est in Casinensi coenobio, nec inulto post a Gisulfo principerexpostulatus, primo apud Salernum monasterii S. Benedicti abbas effectus, deinde Salernitanus archiepiscopus creatus, a Stephano IX papa ordinatus, consecrationis munus accepit an. 1058. Ejus primordia, monasticæ disciplin;e progressus, et oriiinationis tempus notum reddit Chron. Casin. lib. IlI, c. 7, in h;ec verba : « I)esiderius ob nimiam abstinentiam, multasqne vigilias, in lauguorem non modicum decidens n:edendi gratia Salernuim perrexit; ubi itaqt:e illo aliquamdiu remorante, Alphanus, qui postmodum »jus,!em archiepiscopatum civitatis adeptus est, prudentissimus et nobilissimus clericus, maxima est illi familiaritate conjunctus. Cujus animiim ïrequenti!)iis monitis ad mundi co;a:emptum exhortans, s:c taudeam a!» iilo exegit, ut monaehus fieret, si prius, ut jam diruum niente conceperat, Hierosolo1maiii ire perim'ssus fuissei. Hac inter illos sp:); si ne

[ocr errors]

post non nuitos dies mandat eidem Aiphano ut ad se veniat. Cum vero cœpissent Alphanum nob les quiqiie viri ac clerici frequentare, eumque ob maximam ejus prudentiam decenter excolere, propósitum Iiicrosolyinitanæ viæ paulatiim coepisset in ejus impii : e tepescere, scque a DesiJerii latere n;il'o unqiiain modo, nullo unquam tempore assereret vei'e dividere, temptis ab eis aliquantum apud monasterium S. Sophi;e exactum est. Cum ecce fama percr, buit Victorem papam ab ultramon!a;is partib:is Romam venisse, eumque ad partes istas in proximo venturuin fore. Territus Alphanus hiij;;sinodi iitiiitio, quol fratres s:ios super Guaimatii principis occisione insimulandos procul dubio nosset, præoccupare statuit apostolicti:m, secumque ire orat suppliciter I)esiderium. El qtiomiam in iram cantandi per- tiam, et medicinæ artis scientiam i:on p , rvaim iiabebat, ejiisdem artis collices nonnullos secu.n a don:o deiulerat, imagni aliquid se Iiabendum in s::mmi pontificis curia omnimo;!is confidebat. Coi;fectis igitur atque aptatis quotquot potuit ine :ic:uninil:us,

[ocr errors]
[ocr errors]

aliquantur::m remorati pro certo Desiderius compe- A ci:jus exemplar exhibemus ex archiepiscopalis menniitas in fliivio Silarii, tenimenta de Pecta, de Fasa- A ipsam Dominici corporis fractionem repertae tres

risset papam minime ad paries istas ventrum, insuper etiam ultra montes proxime profecturum, simulque valde inutilem esse proposito suo consideratis in ejusdem pontificis curiâ conversationem, corpit omnimodis instare Alphano, ut jam jamque peteret ab eo licentiam revertendi. Petrus ante non mulios dies huic monasterio electus fuerat a fratrihiis in abbatem, qui pro sua ordinatione insinmanda, duos hujus loci ad papam 1unc fratres transmiserat. lgitur Desideriiis optata jam dudum opportunitate reperta, accedit pariter cum Alphano ad Romanum pontificem, simulque pedibiis illius se prosternen:es, orant recedendi licentiam. Adduiitqiie petentes ut gratia religiosius vivendi, per monachos, qui ad eiim a Gasinensi monasterio venerant, illuc eos transmit1ere, suisque litteris illos abbati dignaretur ac fratrihus cómmenlare. Annuit apostoliciis, atque ita sicut proposuerant cum fratril)iis illis a;l coeiiol)ium gransmissi sunt; receptique deccnter ab al)bale et fratribus sociati honestè hinis atque humiiiter inter iilos aliquamdiu conversati sunt, et ab universis in dilectione plurima habiti, necnon et monasticam ab codem abbate consecrationem adepti, Friderico $uper eoruin adventu plusquam satis cst gratulant^. » Et cap. 8 : « Widerat per lios dies Desilerius visionem non contemnendam, quam satis proxime rei commendavit effectiis. Ceruebat siquidem se i:na cum Alphano in quadam ecclesia, ac valde poilcherrima turri, quæ juxta capitulum fratrum sita esset, cousistere, in qua nimirum Paier Benedictus yidebatur sede decentissima rcsidere. Cumque ad illius visionem stupefacti paverent, et accedere propius nequaquam praesumerent, B. Benedictus I)esiderio liilarius innuebat, eumque juxta se sedere manu porrecta jubebat. Alphânus vero, quoniam vocatus ab eo non fuerat, quasi indigne fefens, de domo illa cxil)at; quæ nimirum visio manifestissime portendere visa est, et Alphanum in loco hoc non diu remoraturum, et !)esiderium Benedicti Patris vicem in hoc monasterio suscepturum. Noii multo post igitur a Gisulfo principê Alphanus expostulätus, primo apud Saleriium iii monasterio Sancti Bene•lieti abbas effectus, deliinc ejusdem civi:atis archiepiscopatum adeptus est. » Alphanus post suam consecrationem ab eodem Stephano papa, quibus diebus uti pallio deberet ad Duissarum solemnia celel)randa, privilegium obtinuit, facultatemque nominandi, eligéndi ei consecramuli undecim episcopos suos siiifraganeos, videlicet Pestanum, Compsantium, Acheruniinum, ' Nolanu m, Cusentinum, Bisinianensem, Melfitaniim, Policastren. sem , Marsicanum et Cassanum iisdem litteris conceditur, quas non vidimus, sed citantur a Musca. Quod vero dicitur in iislem, Cusentinam, Compsanam Acheruntinainque Ecclesias fuisse tuné temporis suffraganeas Salernitani archiepiscopi , uto eas subjectas fuisse primitiali jure, cum ecclésiæ illæ tunc archiepiscopali honore fuissent insignitæ, ut, suis in locis dicemus. Anno 4059 Alphanus celebri illo concilio Romano a Nicola II coacto interfuit, quo Berengarius, hæresi sua tertiiin aljurata, fidem catholicam coram | 15 episcopis profe3siis cst; quo etiam concilio constitutio illa ` de electione Jtomani pontificis edita est, redactaqiic est ad solos Romanæ Ecclesiæ cardinales et epi§copos, eorumdemque potestati attributa atque' decreta electio. Eodem anno aliæ syno lo apiid Beneventum ab eodem Nicolao celebrata: interfüit Alphanus, ac primus ost Ilumbertum Silvæ Candidae episcopum c;irdinaem se subscripsit. Anno 1066 Alphanus Itisonem rimum episcopiim Sarnensem ordinavit, ac priviegio munivit, cujus exemplar in episcopis Särnen$ibus refertur. Anno verò 4067 Alexander II papa Alphano archiepiscopo ac Saler;itan;e Eccîesiæ vetera privilegia confirmavit hoc cuso diplomate,

[ocr errors]

sae tabulario hisge verbis conscriptum : « Alexaniler, elc. • Ex consideratione pastoralis curæ, » etc. Vide in AlExANDIQ. II, privileg. sub num. 55, Patrologiæ tom. (XLVI. Sequenti vero anno 1068 ad res Campaniæ visendas more instituto profectus Salernum accessit, ac conventum episcoporum abbatumque egit, cui Gisulfus princeps Salernitanus, et Robertus dux, et lιogerius comes frater ejus interfuerunt; ibi Guillelmus, Tancredi filius, quae possidebat Ecclesiæ bona, eidem reddi.lit, eaque Alexander Alphano archiepiscopo adjudicavit hoc modo : • Aiexander, etc. • Notum sit omnibus S. Ecclesiæ filiis, » ctc. Vide in Ai.Ex ANDRo II. Paticis inde post annis, hoc est 1071, Alplianus diploii:a scripsit Lconi abbati Cavcnsi de exemR ptione ecclesiæ S. Nicolai de Palma ciim omnibu:s juribus et l)onis suis, capitulo et clero consentientil»us, in quo eam ab omni jurisdictione sua successorumque suorum exemit. Actum anno 20 principatus Gisulphi, indict. ix. Ejus exemplar infra damus. Alphaiio archipraesule, ut tradunt, -Robertus dux Apuliæ, rebus in Sicilia prospere gestis elatus, exercitum Salernum adduxit, idque, Richardo fratre Capuae principe auxi'io advocaló, acriter oppugnare $$$$ re cognita, Gregorius VII Desiderium abl)atem Cassinensem ad rem inter Gisulfu.m Salerni priiicipem et Robertum componendam misit. Quæ intempestiva Gisulphi pertinacia convenire non potuit. Itober:us autemi ciim maxima militum mânu ad muros accessit, parteque eorum vi machinarum £lisjecta, aditum sibi in urbem aperuit, atque Idibus Deceml)ris forte repngnante principe, in ditionem adduxit, eanique nrbei: deinde mirifice variis ædificiis nobilitavit, suo aere ædificandum curavit miræ pulchritudinis ac magnitudinis temp!um beatissimo apostolo et evangelistæ Matthæo aniio 1075, primo anno postquam cepit Salernum. Post adventum vero Michaelis, Constaiitini imperatoris filii, anno 1080. in civitatem Salerni ad Róbertum Guiscardum invisendum, Gregorius pontifex Robertum ipsum absolvit, et Alphano gratulatus cst quod ossa Mattli ri apostoli, quæ ignorabantur, invenisset et in novum templum recondidisset, monuitqiie ut hortaretur Itobertum ducem et conjugem ad ea summa reverentia amplcctenda. Porro translationis historiam scripsit ex veteri monumento M. Antonius Marsilius Columna archiepiscopus in Wita et rebus gestis Matth;ei, c. 8. Itobertus dux, templi conditor, post multos triumpl10s et partas victörias mortuns est in Coropoli insula Græciæ, ætatis anno 72, Christi vero 1079, Alpliani præsulatus 25. (;orpus ejus, Weausiam relatum, iii majori ecclesia tuimulo honorificentissimo ¢onditum, cui in principatu successit Itogerius filius. Anno sequenti 1080 Itobertus dux Alphano archiepiscopo plura reddidit l)ona, quæ ab Ecclesia Salernitana occupata fuerunt, ut in documento sequenti. « In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis, Rohemtus divina favente clementia dux. * Justitiam facimus, et rem publicam tum augemiis, cum ecclesiarum, jura illibata servantes ea ipsis divinæ misericordiæ intuitu confirmamus. Ea propter notum esse volumus in perpetuum universis, quod nos scientes, et per legitima documenta nobis ostensa agnoscentes, éastrum 0lihani, casale Liciniani, ccclesiam S. Angeli de Monte Auro, casale Cusent;norum, ccclesiain S. Georgii, prope ipsum casale existentem, casale Salsamici, casale S. Victorii, casale de Scalcinatii cum omnibus hominibus, et praesertim eorumdem tenimenta Doleave, et Pressani, Portum, ct l.intum cum passagio suo, et can

nnra, lacum majorem, cryptas maris de Tusciano, Castellutium de [Battipallâ, nec non et sylvas de Laurito, Maleuritunde, Calezani, et de Lama, atque terras alias laboratas, et incultas in Tusciano, et in Foria civitatis nostræ Salerni existentes ad ecclesiam S Matthæi apostoli, et evangelistæ de prædicta civitate nostra Salerni, in qua domnus Alphanus vener. archiepiscopus præest justo titulo, et vero dominio pertinent, et suiit omnia et alia plura stabilia ipsam ecclesiam, ac prædictum D. archiepiscopum juste tenere, et pacifice possidere divino intuitu, et jubente D. Sicalgaita conjuge nos!ra, prædicta omnia, et singula et alia contra quæ ipsa Ecclesia rationabiliter tenet et quiete possidet, atque decimas de omnibus redditibus nostris civitatis nostræ Salerni, et terræ Ebuli d. Ecclesi;e S. Mallhaei, et præfato D. archiepiscopo et successoribus suis coneedimus, et in perpetuum confirmamus. Quod si quis temerario ausu hujus nostræ concessiouis, et confirmationis in parte aliqua violator exstiterit, sciat se compositurum auri purissimi lib. 50, medietatem Camerae nostræ, et medietatem parti ipsius ecclesiæ S. Matthæi. Textum hujus nostrae concessionis, et confirmationis per manus Joannis notarii nostri scribere præcepimus, et typario nostro plumbeo roborari anno Dominicæ incar. 1080, mens. Octob., ind. iv, di:catus aulem nostri anno 20. Cum auleim ipsum privilegium ostensum ac lectum fuit, quia intererat eidem D. archiepiscopo et prædictæ suæ ecclesiæ ipsum publicatum seu insinuatum habere, idcirco idem D. archiepiscopus meum officium iniplorando me deprecatus est quatenus ipsum privilegium publicandum seu insinuandum admitterem; cujus ego precibus annuens, quia eas vidi consent. raiioni, ipsum privilegium publicandum, seu insinuandum admisi totum per ordinem de verbo ad verbum, nullo in eo addito vel mutato, per manus prædicti Philippi publici Salerni not. in hanc scripturam publicam transumendo, quod ego prædictus Plrilippus publicus Salerni notarius rogalus interfui in hanc scripturam publicam redigendo scripsi, et meo solito signo signavi, quod autem superius desturpatum est legitur dilectæ conjugis. Locus sigui. « Ego qui supra Matthæus judex. • Ego prædictus Matthæus de Silicibus testis Dum. « Ego prædictus notarius Jacobus testis sum. • Ego prædictus notarius Joannes Scant. testis sum. » Praesule Alphano insigne miraculum in monasterio Sancti Benedicti apud Salernum anno 1078 contigisse narrat Chron. Casin. lib. iii : • Tunc temporis, inquit, in monasterio B. Patris nostri Benedicti, quod intra Salernitamæ urbis inoenia construclum est, et huic Casinensi coenobio ab ipso constructionis suæ exordio subditum, satis insigne miraculum contigit. Ex ipsius namque monasterii familia, vorax hominum lupus parvuluin puerulum clandestinus impetiit, rapiiit ei abiit, post quem transfixa dolore mater, inclámans ait : « Adjuro te, bestia, per beatum Benedictum, cujus servus est, ne filium meum ulterius feras, sed eum sub omni celeritate diimittas. » Quo lupus audito hunc quidem, quem ferebat, aperto protinus ore deposuit : alium vero puerum repentinus insiluit, eùmque subito dissecans, truncum cadaveris sprevit, præcisumque caput mordicus confixum, in suas latebras concitus asportavit. » His fere temporibus aliud miraculum memoral Petrus IJamianus lib. iv epist. ad episcopos, quod apud Salernum fortasse 7 contigit, « quod cuidam suo presbytero venerabilis Alplianus Salernitamus archiepiscopus nuper evenisse perhibuit : qui nimirum presbyter ad cumulandos pecuniæ quæstus non me:liocriter a viduis et fenorum captabat usuras, et de cætero carnali conversatione vivebat. Hic ali;u , mdo dum missarum celebraret officium, inter

favillæ ignis ex ipso cœlesti sacramento prodeuntes emicuerunt, et in pectus sacrificantis terribiliter impegerunt. quod nimirum quid esse poluerit , subtiliter inquirentis prudentia judicabit. » Iloc tempore celebris erat ecclesia S. Michaelis Archangeli apud Salernum, cujus mentio in quodam instrumento monialium Sancti Georgii. * Anno, inquit, 1079, temporibus dom. Roberti gloriosi ducis ego Lando quondam Joannis... habet casus humanæ fragilitatis ægrotavi, et in lectulo jaceo, etc., et pro anima mea judico de rebus meis in ccclesia Sancti Michaelis Archangeli , quæ constructa est in jurisdictione loci ubi padulecta dicitur, et est ipsa rebus, etc., ad faciendam pars prædictæ ecclesiæ, et ejus rectores quidquid voluerint sine omni contradict:one, » etc. Cæterum Alphanus tres partes absidis templi Sancti Mallh;ei opere elegantissimo, musivo dicto, ornavit, in eoque Gregorium VII pont. max., B quem exsulem hospitio susceperat, ac defunctum solemni pompa tumulo elegantissimo (opus splendidis. IRoberti ducis) clausit anno 1085. Hunc sanctissimum pontificem elegisse sibi, dum Salerni degeret, ad altaris ministerium viginti quatuor canonicos, quos et presbyteros cardinales nuncupasse, quatuorque diaconos, quos similiter diaconos cardinales vocasse tradunt Salernitani scriptores. Quibus per successores ponlifices fuit in posterum concessa facultas gestandi mitras sericas, quas vocant de damasco. Talibus porro nominibus et mitris usque in hodiernum diem utuntur. Alphanus vero innumeris mirabilis in Deum obsequiis, animarum salute, religionis augmento, Ecclesiæque suæ decoramento, vicesimo nono sacerdotii sui anno, salutis vero 1085, vii ld. 0ctobr., plenus dierum atque virtutum migravit ad Dominum, ac prope tumulum Gregorii VII sanctissimi pontificis, paulo ante ad cœluum evocati, terræ mandatus est, et inter sanctos fertur relatus. Plura edidisse Alphanum sui ingenii monumenta testatum reliquit Petrus Diaconus Casinas lib. De viris illust. ejusdem coenobii, quem nuper )ublici juris fecit eruditus amicus noster Jo. Baptista 1ari, canonicus Sancti Angeli in foro Piscario, ac notis illustravit. , AIphanus, ait Petrus, Salernitanus arehiepiscopus, et Casinensis coenobii monachus, vir in Scripturis sanctis eruditus, et nolitia ecclesiaslicorum dogmatum ad plenum instructus, composuit nudo et lucidissimo sermoire passionem:* S. Christinæ, hymnos præterea de eadem virgine duos, de S. Benedicto versus ad Pandulphum Marsorum episcopum; Cantus S. Sabinæ; Wersus S. Christinæ; S. Petri apostoli; in laudem monachorum Casinensium; De situ, et constructione ac renovatione ejusdem coenobii; Metrum Sapphicum hendecasyllabum de S. Mauro; item ejusdem hymnos; de S. Matthæo hymnos tres; de S. Forlunato duos; de S. Nicolao ad Actonem episcopum Theatinum; ad Gisulphum principem Salernitanum. ad Guillelimum ejusdem loci grammaticum; ad Guidonem fratrem principis Salernitani ; ad Goffridum, Aversanum episcopum; ad Hildebrandum archidiaconum Romanum; ad Romualdum causidicum Salernitanum; ad Rofridum monachum Casinensem; luetrum lieroicum in honorem SS. duodeciim Fratrum : Confessionem melricam ejus; Versus de ecclesia S. Joannis Baptistæ in Casilio ; Epitaphia quamplurima virorum insignium , et aiia qii;e ad nostram notitiam non venerunt. Fuit autem temporibus supradictorum imperatorum. Sepullus veró est apud Salernum. » Ilaec Petrus. Porro hæc quæ notavit Petrus, demptis versibus quos cecinit in laudem Romualdi causidici, et Sigismundi Casinensis, edita sunt ad calcein nostræ Italiæ sacræ. Praeter hæc, alia scripsisse Alphanum ' opuscula narrat idem Marus in adnotatiouibus ad euiudem : « I)e unione Verbi Dei et hominis librum unum ; De uni:)ne corporis et animæ, lib. unuii) ;

C

Jje qt:atuor humoribus corporis et animæ lib. unuin : exstabant prædicta opuscula in Casiii. hibiotheca ■s. pluteo 8, ad sinistram. Passio sanctorum martyrum duodecim fratrum Beneventanorum, ad fratrem Rofridum Casim. monachum, habetur apud Lippomanum t. IW et Surium 1. VII, sub die prima Sûptembris. » Plura alia opuscula el versus Alphani aul fidem ms. codicis, correcta, omnibusque numeris al)soluta dabit idem Joan. Baptisla Mari. Quæ autem in fine de Alphano hoc laudatissiiiio archiepiscopo poematum auctore libuit adnotare, ne quis fallatur ex adnotatione Antonii Caraccioli in indice ad Alphanum secuiidum, qui iinmediate priino suceessit, falso ab ipso ascribi poeniata quæ exstant in ])ibliotheca Casin. quorum meminit Baron. t. Xll, cum ex ea, quæ Petrus, A Iphani synchronus, ac Chron. Casin. scripsere facile colligi potest Alphanum primum poeiiata dictasse. Libet etiam hic exscribere oblationem Joannis cujusdam fafìriferrarii Salernitani, quam fecit ecclesiæ sanctæ Sophiæ coram Sicone coiimite ac judice eodem antio, ac mense Octobri, quibtis Alphanus defunctus est, ubi et Alphamus ejus successor, tunc presbyter custos S. Maximi, adfuit cum aliis pluribus Salernitanis presbyteris, ecclesiarumque custodibus; sic enim se 11abet ab exemplari. 4 In nomine Dei æterni, et Salvatoris nostri Jesu Christi. Auno ab incarnatione ejusdem 1085, temporibus (lomini nostri I{ogerii gloriosissimi ducis, mens. 0ctobris, Ix indict. a Ante me Sicoiuem comitem et judicem venit Joannes presbyter custos ecclesiæ S. Sophiæ, qt;a: condita est intra hanc Salerisitanam civilateam, et ciim eo venerunt testes. Hi sunt Alphanus presbyter custos ccclesiæ S. Maximi, et Petrus presbyter custos ecclesiæ S. Marci prope portam Rotensem conslructam, et Mianso clericus, et primicerius ejusdem ecclesiæ S. Marei, et Petrus presl)yler custos ecclesiæ S. Grainatii, et Maurus presbyter ipsius ecclesiæ S. Sophiae, et ipsi testes testifieati suut, et coram i£lis sex pluribtis aliis Joannes faber ferrarius :iliusque Radecisii, et lsa uxo: ejus filiaque Mlaraldi, bona illorum voluntate pro salute animarum suarum obtulissent in ipsa ecclesia S. Sophiæ, cui D. Muscauus vener. abbas præest, omnes res illorum, quas eis quomodocunqi;e pertinuit, et peruin. foris l1anc civitatem in locis Saraiuiano, et Pe!liciauo, et per lin. et vocabula, el pertim. ipsorum locorum uni orani!:us, quæ intra ea sunt, cunctisque suis pertin. et cum vice de viis suis, et cum muni iuiiiibus

A ex eis contin. ea ratione, ut semper sint in potestate custodum ipsius ecclesiæ S. Sophiae, et licentiam habeant pars, et rectores ejusdem ecclesiæ de eis facere quod voluerint, et ipsius, et uxoris, et illo . rum haeredum semper integras dictas res, qualiter prædictum est pai ti ipsius ecclesiæ defendere a!) omnibus hominibus, et quando pars ejus{!em Ecclesiæ voluisset, potestatem haberet illuû per se defendere, qualiter voluisset cum omnibus muniminibus, et rationibus, qtias de eo ostendisset tantum duni ipse vir et uxor vixissent, jam (lictam rem suae potest. tenerent usufruendi noinine, et le usufructu ejus, quod vellent facerent, et si ipse Joannes viven,e ipsa uxore sua oliisset a praesente mediet. ex ipso usufructu perveniret in potestate partium, et custodum præl!. Ecclesiæ S. Sophiæ faciem. ex ea, quoii velleut, altera vero medietas cx ipso usufructti ésset in potestate dictæ Isæ dum vixisset, el si ipsa ante virum suum obiisset, tur;c quarta pars ex ipso usup fructu perveniret in potestate partium, et rectori:m ipsius ecclesiæ S. Sophiæ ad faciem'. ex eo quod vellent, reliquas vero tres paries ex ipso usufructu sit in potestate d. Joaiinis, post vero amborum ipsorum, et lsæ obiium, totum ipsum, usufructum redeat ad suam proprietatem, et per conv. ipse vir, et uxor guadiain ipsi Joanni custodi pro parté ipsius Eccl. S. Sophiæ dedissent, et fidejussiones ei pro eisdem Eccl. par, potuissent semetipsos, et per ipsani guadiam ipse vir, el uxor obtulerunt se, et `suos hæredes, si sicut dictum est, non adimpleviss, i,i componere par. et custodi ipsius ecclesiæ S. Sopl;i.: 50 aur. solidos constanti. Et si sicut dictuní est adimplere, et ipsa lsa dixerunt dicta fecisse cum voluiitate dicti viri sui, cum autem ipsos uestes, ut £licium est certificantes audivi, inter, vgavi eos si illorum testimonium legaliter firmare pòssent.: illi autem hoc audito dixeruut, et spoponderuni, se hoc quod testificati sunt secundum legem firmare, cum necesse fuerit, atque testificari, quod superius inter virgulas scriptum est, legitur vir, et uxor, eo taliter tibi Joanni notario, qui interfuisti, et.eo quod Jicui vir, et uxor peregerunt teste te esse proiniSisui scril)ere præcepi. t i Ego qui supra judex. » Sub idem tempus Gauferius Salernitanus, monachus Casinas, vir sapientissimus ac facundissimus maxima cum pietate vixit, pluraque sui ingenii monuimenta reliquit, quæ referuntur à Petro [)i;cono in lib. I)e vir illustr. Casim., de quo etiai; Uhi oii. Casin. lib. iii.

A LP

IIANI

PR} \11 SALIEIUNITANI ARCHIEPiSCOPI GREGORHI VII P0NF. MAX. COLETANEI

CARMIiNA,

A. L!AQIIE PAUCA IN QUJ3US MULTA AD SACRAM HISTORIAM PERTINENTIA ADNOTANTUR.

Quorum eaeemplar eae vetusto manuscripto codice litteris Longobardicis erarato, l)il)liothccae Casinensis haud unius opera petitum, nunc primum publico donatur commodo.

[merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Non secus ac potui, fuerant quæ jiissâ peregi,
Dulcius ut referunt carmina, prosa metru:;i.
Vox tua me monuit, pariterque monendo rogavit
Laudes Sabinæ martyris ut canerem.
Forte quidem volui carmen vitare laboris
0bice, sed timui displicuisse tibi.
Velle tuum novi, quod nondum posset amoris
Exiguo solvi crimine jam didici.
Non ego sic adeo sum neente munitiis, ut ultro
Expers pertulerim muneris esse tui.
Res in amicitia nimis hæc laudabilis exstat
Apta quidem fieri quælibet unanimi.
Barbarus est misere, qui viverit hoc sine more
ln medio Getici cui placet esse soli
Lætiis spe veniae tantum mihi, postulo, præbe
Jussis quod fuerim tardior ante tuis.
Maxima res erat, atque meis non viribus apta,
Ardua dactylicis pangere gesta meiris.
Rite tan;en feci tibi quod veneranter adh;esi,
Sustulit opprobrium vox tua nempe meum.
Ordine pro vario numerosis legibus hymnos,
Respice compositos non sine mole duos.
Versibt:s antiphonæ binis sunt pene notatæ
Membra quod octo teneni jure duæ pariles.
Et sunt ter septem sicut mos exigit esse
Priscus, et est natis consona quæque suis :
Jnde tibi restant ter responsoria terna
Sicut ter in his movies ter sine labe pedes
Conscripsi tandem pede liber mariyris artes
Gbsequio fuit hic res aliena mihi.
Profuerat studium Cypriani sæpe relectiim
0ptime quo fertur scribere martyribus
Ardet in antiquis, ut stella retrograda li!)ris,
Lumen in Ecclesiæ dat speciale fide,
F.as ibi rhetoricis fuit ejus floribus uti,
Atque coloratis ludere sæpe jocis,
Nunc licet, ut licite scribentibus, atque licebit,
Usus et hic morem legis habere solet.
Solvi non poterit res haec rationibus ullis,
Si non solvuntur cætera jura simul.
Arbiter hæc sapiens tantum discernere debes,
Laetitiae poterunt si tibi ferre locum.
Esio quod esse velis, mihi non mea causa nocebit;
ltestat et hic fidæ pigi;us amicitiæ.
Nec timeo verbis aliorum rite refelli,
Judice dum fuero te fruiturus ego.
Tu mihi cordis apes fugiunt quibus antra Cy* lope,
Ac tua non pariter pungere tela valent.
Non ego confertum virtutum munere pectus
Vidi sic penitus, ut patet esse tuum.
Solus amara sapis dulcedine nobilitatis,
Auxiliumque satis ferre tuis famulis.
Itursus et ista tui facient rata scripta propinqui
Cum quibus, ut spero, te duce, tutus ero.
Ijis ego pro muro jam lassus ab hostibus utor,
In quibus esse nihil vita dedit vitii.
Esse tui memores non cessant nocte, dieque
Pro te conveniunt sæpius ante Deum.
I.stat 0!erisius lacryivis, precibus Theodintis,

Sed Transmundus agit hoc quod uterque f.cit. Cognosco reliquos, sed ut his artibus aptos 0re canunt solis vocibus atque notis. Prosit et hæc istis bonitas, quæ profuit illis, Ut studeant pariter prospice sollicite. Sed tamen, ut possum, quos dixi praedico prorsus Semper dum fuero, quos amo, quos timeo, Accipe quæ polui tibi præmia ferre roganti Levia sunt, placidis sed tamen apta locis. Ut merces tanti non sis mihi cassa laboris, Tu fac implores martyris hujus opes. Et super hæc rogito Pandulphi vota meiuento Miore pii Patris digna juvare tui. lntegra sit pueri bonitas tibi grata Leonis, Nec tibi displiceat, huuc, ut ameris, ai;a. Ut tibi quo semper te djligat, alque libeiiter 0bsequium possit solvere sæpe tibi. Mente satis miti devotus in ordine vivit, In quo perficitur Cunctipotentis opus. Nunc tibi sint satis hæc, valeas, vestrumqtie meum- {q*e Omoina quæsitum carminis ora ferunt. !I. IIymnus ejusdem in laudem S. Sabinæ. Præbe, Christe, cauentibus Munus lætitia martyris, ut trae Sabinæ sacra præmia Promantur pariter vocibus, et lyra. Claris orta parentibns, Pollens eximii conjugio viri Præstanti facie numis, Morum plena satis, dives opum ftiit. Ilanc virgo monitis suis Seraphim probe fecerat idola Toto corde relinquere, Factorique suo credere concite. Sprevit jura potentium, Durum non timuit supplicii gentis, Sed præbens gladio caput Centenæ merito frigis adit graduin. Sic in morte semel suos Abscondens oculos seni per ovans videt, Solis perpetui jubar Nunquam deficiens hvjus erit dies. Felix orbe potentior, VJuæ coelum recipit sanguine pro suo, Cui merces paradisus est, Vil;e deliciis moribus affluens. lllic purpureus rosæ Flos, et nardus inest, vernat amaran!!i:is, Floret cum violis crocus, Spirant thura, thymus, lilia, balsamu m. Ilymnos angelici chori, Condignum resonant carinem apostoli, Psallunt quam bene martyres, Et plectro feriunt tympana virgines, Salva sancta perenniuer llorum quæ medio ps:i!!is in agmine, De quo iam specialitcr

« VorigeDoorgaan »