Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

sine mora

Corbeix vero vice Christi abbas Richardus : ler- & invocato nomine Corciensium sanctorum, que feliciter; nisi cum islo ignis, cum illo fames sentiebant sancti Petri principatum. seplem annis regnassei atrociler. Tol quippe po 10. Cum ergo fama lanti boni de die in dicin pulos neci dimillebal esurics, ut non pollice, sed clarerel lucidius; placuit anclori horum locum maelsc viderentur rumpere fila sorores. Hec autem gnisicare nobilius, beati videlicet Adalardi merila lies morientium, cum cæteras nimis, maxime par demonstrando, cujiis corpus sepulcrali adbuc legetes vesabat Ambianensium.

batur lumulo. Tegebatur autem in templo , quod 8. Qua compulsi' necessitate, slaluunt sibi reme erat igne combustum : Fratres vero ad vicinam dium cilius providere; Deum scilicet, quem multi Sancti Johannis evangelista transierant ecclesiama modis malis ofienderani, aliquibus bonis placare. Vi cum reliquiis sanctorum, ubi qualiter et quibus se suin est siquidem hanc ultionem ideo sibi superponi revelavit, ad sepulcrum quoque post elevationer cælitus, quia pacem nunquam servaverant, quam ejus quam gloriose Deus eum magnificavit , dicenunice diligit et diligi jubet Dominus. Talis quippe dum quidem est : sed de his prius, de illis aulema consuetudo naturaliter innata est regno Galloruin, posterius. ul præter cæteras nalioncs semper velint exercere Cap. V. Quibus signis animalus sit abčas Richardus rabicm bellorum. Sed quid modo ? non necesse est B

ul levaret sanctum corpus. velle mori in bello, quia catervatim moriuntur fa 11. Quidam presliyler, nomine Himoldus, secunmis et pestis gladio. Non potest mundus serre iram dum suum propositum satis bona fama potilus, Judicis : initur consilium cum Ninivitis. Una conve commorabatur in prædicto monasterio Sancti Joannis niunt pax el justitia : jamjam placel redire Salurnia evangelistae,quia ædituus habebatur ejusdem ecclesiæ. regna. Superest desperatis unum ex omnibus con Cui nocle quadam in horamale (id est in visione] se silium, ad placandam scilicel iram superni Judicis idem confessor offerens, secumque cum per coinbusti requirere suffragia sanctorum. Requiruntur reliquiie: templi diversoria ducens, mulia mira et stupenda ad reliquias ul quæque loca sibi adjacent conferun illi jasinuavit, que ille insomnis redditus multis tur, ibique pacis inviolabile paclum confirmatur.

narrare dignum duxit. Vidit enim inter cælera quasi Ita Ambianenses et Corbeienses cum suis patronis hominem quemdam nebulosum, deformis staluræ, conveniunt, integram pacem, id est lotius hebdoma nigrum, squalidum, pannis et annis obsitum, qui dæ decernunt, et ul per singulos annos ad id coniir maxillam inclinanis super manum lolus erat, ut ila mandum Ambianis in die festivatis sancti Firmini dicain, non dolentis, sed doloris siguam. Super quo releanl, unanimiler Deo repromittunt. Ligant se presbyler somniando in multis requirens sanctum

c. hujus promissionis volo, volumque religant sacra ductorem : « Quis est iste, inquil, domine, qui tantum mento. Fuit autem hæc repromissio, ut si qui dis deducit dolorem ? - Hic est, inquit sanctus Adalardus, ccplarent inter se aliquo discidio, non se vindicarent dæmon ille, cujus sola voluntas est cuncta ad perprieda aut incendio, donec stalula die anle ecclesiam niciem trahere, quique hoc sacrarium ignis pescoram pontifice el comile fieret pacificalis decla sumdedit edaciiali. Quia vero præler spem nunc malio.

cernit sibi evenire, optimos videlicel cænobitas ad 9. Quiam gratum vero hoc consilium foret Do restaurandam elegantius, quam prius foret, domum mino dominorum, luce clarius demonstravit conven Dei omnino satagere; ideo quanto vides dolore se ius qui ibi erat sanctorum. Ea quippe die probavit aflicil, el super hoc dolet quod vos lælos efficit. , Ad Corbeia quanti essent apud Deum merili patrono hæc presbyter stupefaclus et stupendo expergefactus, rum suorum suffr.gia. Quorum in parte semolis non est effeclus siirdus auditor, sed visionis suæ reliquiis, ubi videlicet placuit abbati et monachis, veridicus prædicator. quotquot illuc debiles oratum venerunt, sani el 12. Sicque istis, el anterius dictis, el multis sape incolumes absquc mora effe cti suni. Sicque compo palentibus signis visum est abbati Richardo seli. sita pace redierunt ad sua quique. Ezinde hujusce- j cis memoriæ, quod Deus volebal el volendo n:onsmodi fama ita longe lateque cæpil vulgari , ul trabat, negligentia sua non differre. Unde missis Corbeia merito ducerelur allera Roma appellari. leg:!is accipere benedictionem a Joanne papa, qui Præsentes denique el absentes, vincli et carcerales, lunc temporis vicarius sancti Petri (41) habebatur

(14) Corrigit hanc vocem Bollandus, quasi errarerit Geraldus summum pontificem appellando vicarium sancti Peiri, cum Christi vicarius, el successor sancti Petri dicendus esset. Verum non solum Geraldus, sed alii ctiam auctores eodem vocabulo uši sunt usque ad sæculum tertium decimum, quo papa ! Christi vicarius peculiari appellatione dictus esi; oras nam antea id nomen aliis episcopis commune crai.

Longum esset varios huc referre auctores; tantum aliquos noio. Papam Vicariuin beati Petri appellant Alcuinus in epistolis 6 et 72, Eginhardus ad annum 799, Vita Ludovici Pii ad annum 816, Lupusabbas Ferrisiensis in epistola 81, Anastasius vulgarius in

Stephano papa ll et in aliis , concilium Ticinense pro Caroli Calvi imperatoria dignitate, Aimoinus in Historiæ Francorum lib. iv, cap. 1; Lco Marsicanus in Chronici Casinensis lib. i, capp. 12 et 15; Anselmus Beccensis in epistola de fermentalo el azyno, el alii ; imo etiam pontifices Romani non aliud fere sibi vocabulum sumebant, ul Nicolaus papa I in epistola 30 ad Carolum Calvum, ante medium, et in fine epistolae ad Rotlanduin Arelatensem archiepiscopum; Adrianus II in epistola ad Patres synodi Duziacensis, et in litteris ad Carolum regem ejusque con.jugem. Adrianus I vocabulum istud explicat in cpistola 89 Codicis Carolini, cum ail se vicein beali

konar pontificali hicrarchia , non solum est permis- A donaret cæteris, quod Deus singlilariler donaverat sus, sed etiam apostolica jussione jussus, quod libenter sanclo Adalardo, facta est biec non ante corpus, sed fecisset et injussus. El quia aberat episcopus Am ante lumulum miseralio. Nuntiantur hicc abbati et bianensis Fulco, quem ex fratrum consilio abbas monachis : augelur lælitia festivitatis, festina prohuic præviderat interesse mysterio, accersitur Drogo cessio orditur, sanctus Adalardus se, uente populo Tervanensis, lotius bonæ fame lestimonio prædica - circumferlur, venitur ad lumulum, ibi canlant, Te bilis. Cum quo postquam' ministri dupliciter, cordis Deum laudamus hymnus oralur, de re gesla pauluscilicet et corporis, habitudine apparanlur, sanctum luin peroratur, sicque abitur. corpus vı Idus Octobris de sepulcro levatur, et ma Cap. VII. De surdo et mulo, manibus et pedibus el nibus præsulis seu abbatis exspectantibus populis lolo corpore contracto, el super lumulum sanato. adorandum præbetur. Claudi, surdi, muti, manci et

14. Aller quidam erat in Normannia, nomine Gicicci confestim sanantur. Densalur cuneus acceden

sleberlus, non solum nalura corporis, sed etiam lium : non est numerus oblationis fidelium, utpote

humana effigie pene destilulus. Erat enim couraubi prius deest locus, et lempus, quam intentio off:

clus lolo corpore, curvus, retrorsum reflexa facie, rentium. Exinde ergo titulus confessoris cum cæteris

siirdus etiam el mulus, reservatis tantummodo acu• Corbeiæ patronis inscribitur, cum quibus usque ad B

lis, quibus miseriam suam posset videre. Delalus præsentem diem Corbeiam tuetur et semper luebitur.

est a suis Corbeiam, ibi diu slelit fratrum cum reliCelebrala est autem hæc sancti corporis elevatio anno

quis suscipiendo eleemosynam. Tandem post mulab Incarnatione Domini millesimo quadragesimo (45),

lum teinporis a sancto Adalardo monilus est in indictione viii, Romanis Conrado, Francis imperanto

somnis, ul statim quando surgeret, ad sepulcrum Rolberto.

suum oratum iret. Evigilans ergo ire volebal; sel. Gap. VI. De inulo et surdo an!e sancti confessoris

licct a sancto jam visilaliis, minime ire valebai. E! sepulcrum sanalo. 13. Nec prætereundum oblitleratione qualiter eum

qnia sæpe videndo instructus eral signis monachoDeus dignalus est post hæc glorificare, sicut didici

rum, innuit ut se juvarent his qui erant secum. At ab eo ipso qui ea gavisus est glorificatione. Vigilia

illi compalienles ejus miseriæ, ferebant eum ubi eral celebritatis illius, qua per passionem crucis

sancius jacebat cum reliquis, versus ecclesiam

Sancti Joannis evangelistä. Ille aulem nutu eos cælos ascendit claviger ællerens. Omnis via in circuilu videbalur venire Corbeiam (tanti fecerat Pe

avertit, ei versus sepulcrum ire convertit, ut nulli trus Corbeiz suæ gloriam), aliqui oralun, aliqui

dubium esset, a quo visitalus fuerit. Tulerunt illico mercatum, aliqui relevatum, quia combusta erat c ei deposuerunt coram lumulo. Ibi paulisper jacuit,

oravit el exoravit : virtulem sensit, surrexil, grailla, quam super talem pelram Christus fundavil ecclesiam. Inter quos adductus est quidain puer ,

tias reddidit, sanus recessit. Rogerus nomine, cujus loquendi et audiendi usum Cap. VIII. De A:nbianensium indignatione, et muti et reservaveral natura sancti Adalardi clementiæ. Lil

surdi curatione. slratis parentes cæleris orationibus sanctorum, 15. Adoleverat etiam inter Ambianenscs et Corbora prima die festivitatis venere ad lumulum, quem beienses nova quædam religio, el er religione pulcinere suo sanctus Adalardus fecerat gloriosuni. lulaverat consuctudo , quæ ctiam reciprocabatur Eral aulem lumulus in templo ignis deserlo com omni anno. Octavis denique Rogationum ab utrisbustione; corpus vero cum cæteris bonorabiliter que partibus conveniebalur in unum : ibique confeJocatum in ecclesia Sancti Joannis evangelislæ. rebanlur corpora sanctorum. Solvebantur lites, ad Orant genitores pro se et pro filio, sanctum Petrum pacem revocabantur discordes, mutabantur a populo siepe, sæpius sanclum Adalardum invocando : adfuit orandi vices. Decrela utriusque loci renovabar:tur, uterque, imo Deus propter ulrumque. Puer enim populo perorabatur, sicque redibatur. Sed proc recuperala salute cæpit eos qui aderant alloqui ct dente tempore, cæpit aliquando res ipsa usu vileaudire. O supernam dignationem! Et ne aliquis con

D

scere, el irreverentia fieri ex mulla veneraliorie. Pelri adeplum esse. Et quidem per ea tempora id mano indignelur, quod vicarius Christi el successur peculiare nomen erat pontificibus Romanis. Epi- apostolorum nominalur. Cum nomen islud quondain scopi enim vicarii Christi passim dicebantur, imo aliis episcopis commune, citra arrogantiam ei rereges etiam et abbales. Apud Hincmarum in epistola servari poluerit, uti et papæ vocabuluin aplaluin ad Carolum præfixa libro De prædestinatione, epi est. Ab eo tempore summi pontifices vicarii Christi; scopi Christi Dei nostri vicarii, et in Admonitionibus episcopi aliquando vicarii sancti Petri dicti sunt, ut ad Ludovicum Germaniæ regem cap. 7 appellantur. patet in Petri Blesensis epistola 148, et in Petri Cel. Guntarius vero Coloniensis autistes in epistola ad lensis lib. viii, epistola 7. At boc quidein vocabuHinciarum : Ad vos confugi, inquit, qui Dei estis lum episcopis tribulum est, non lam communis apvicarius. Idem clogium sæculo xil Guiberlus abbas pellationis causa quam honoris. Gemblacensis tribuit Philippo Coloniensi episcopo (45) Imo potius anno millesimo vicesimo quiolo, non semel in epistolis mss. in quarum una hæc le in quem conveniunt omnes chronologicæ nolie, non giluir inscriptio : Ercolendo Pairi, vicario Christi et in annum in lextu expressum, quo Joannes papa officiali cælestis aulæ clavigeri, Philippo, elc., et san XX, Conradus et Rotberlus obierant. Feslun hujiis cius Bernardus in sermone 1 de Ascensione præla elevationis solemniter quotannis Corbciæ celebra. los quosque Christi vicarios appellat. llinc colligitur lur die decima Octobris. quain immerilo Gervasius Tilberiensis pontilici Ro

Uterque siquidem sesus cachinnis el lusibus inten- A sed stabat percutiens pectus, et exosculans ferelruin. dere, ordiri choreas, et irreverenter agere : el sic Tandem respexit eum divina clementia, ul per eum pene omnes corpora sanctorum negligere. Displicuit oslentaret sancti confessoris sui merila. Cunque res illa bonis, et maxime monachis.

paulisper in se sensissel virlulem Dei, dio multum16. Præeral abbas Richardus Corbeia, alibas uti que oscilans cæpit in vocein inniti. Movebat mullos que beatæ memoriæ : qui cum talia fieri cerneret ad pielalem, plures etiam usque ad lacıymarum pluribus annis, aliquando cum processuri essent, effusionem. Tolis aulem viribus in vocem enitenis, fratribus convocatis : Timeo, inquit, sanctos qui iterum per nares, per os, el per aures expectoravit solent serri offendere. Videlis enim singulis annis sanguinis fluvium, qui totum guttatim respersit fequantum fiat cis irreverentie. Sed si vobis videlur, retrum. Et sic emissa voce, erupit in hoc quo. in cubilibus suis requiescere sinantur. Non ita prius volebat, et non poterat proferre : « Deus, 'adoportct, inquiunt fratres, quia venturi cum suis, si juva me, inquiens, et lu, sancte Adalarde! , Hæc fuit bios aliter occurrerimus, superbiæ deputabunt Am prima vox recuperala salute: slatimque omnes curbianenses. — Fiat, inquil abbas, sicul vobis videtur: rere, el ipse cæpit vix subsistens quasi ebrius lali. sed si vultis, sanctum Adalardum deferte, quia nul pedare. Sed recipitur et leniter sessum componi:ur: los alioruin circunferetur. » Fit ratum quod jusseral; B interrogalur; virtutem io se faclam exponendo connemo quippe contradicere poterat, imo Deus ila Biletur. Lælalur ulerque populus, et referunt laudes disposuerat : sicque sanctus Adalardus, quasi in:!i- ulerque ordo et sexus. Nulla insidet dubitatio, ubi gnior cæteris, excipit injuriam, quam pro cæleris tamen manifesta facta est curatio. Erat sane maxima jussus erat. Exitur ad processionem : venilur ad maleries credendi, persona videlicet ipsis cum quislalutam indictionem (46). Occurrunt Ambianenses

bus veneral Ambianensibus nola, quæ receperat cum sancto Firmino, Corbeienses cum sancio Ada usum loquendi el audiendi. Ipse quoque Roculsus, Jardo : utque simul perveniunt, antiphonas ex more cujus erat minister, lestimonium perhibebat fideliimponunt. Subsistunt ex utraque parte, et orant de ter. Deus exam qui fecerat miraculum, veliquerat Dita religione : sed ex brevi ignorantia grandis ali evidens credendi signum : et sanguis qui resperse. quando acquiritur gratia. Fuerunt enim aliqui feren rat feretrum, ab omnium cordibus extergebat infiles indigne, quasi monachi cæleras sanctorum reli delitatis venenum. quias , sancti Petri scilicet el sancti Gentiani , 18. Ipsis eliam Ambianensium clericis quam ceria dedignati suissent illuc deserre. Revera tamen non res fuerit hinc perpenditur, quod ab uno eorum in oral omissum alio ex consilio, nisi, ut præscriptum c eminentiorem locum statim ascenditur , el de ipsa esi, pro irreverentia quæ fiebat eis a populo. Sed re el de cæteris aliquantisper ad populum peroratur. multi multa loquuntur, dum qualiter se res habeat Insonant voces dignæ laudis, crescitque tumultus a multis nescitur. Monachi itaque sancto Adalardo tantæ exsultationis. Fil inaccessibilis circa corpus cominus decenter localo, ea qua debent diligentia frequentia, funduntur preces, offeruntur munera , assistunt patrono suo. Populus Corbeiensis ex more imponitur laus Te Deum laudamus, personat in eo agit, sanclum Firminum muneribus donat, oratione

uterque ordo el sexus : sicque sanclos ab injuria pelil. Sanctus Adalard'is posilus e regione non ea vindical sanclus Adalardus, quam pro cis accipere frequentabatur qua dignus erat veneratione. Nemo

fuerat missus. apud eum orabat, nemo aliquid ab eo petebal : et Rebus itaque compositis solvitur conventus, et tamen nondum perilus jam dare disponebat. orditur monachica processio, refertur ad propriam 17. Non tulit itaque Dominus dejectionem servi

sedem : sequente eliam Ambianensium populo. Rcsui, sed per cujusdam relevationem slatim ostendit

spondent campi in ejus laude : occurritur ei a præsentibus quanti essent apud se meriti. Exalla

vicinis digna veneratione. Quidam vero ex monachis vit electum suum, el roagnificavil præ omnibus, qui præeuntes ad ecclesiam, albis el cappis induli cum delati fuerant ante eum. Quidam enim Retbertus D reliquis sanctorum pignoribus exierunt ei obriam. Ir. Robertus), sicut monitus eral in somnis, ve. Cumque simul ecclesiam hymnizantes reperissent, viens cum Ambianensium populo, minister scilicet cl corpus sancti Adalardi super altare posuissent, cujusdam Roculli ex castro Aliniaco, vide::libus iterum ille qui sanalus fueral ante corpus in pavicunctis juxta feretrum capit orare, el eo altentius, mento se prosternens, gratias referebat, sanguinem quia privatus erat opinino auditu el voce. Suffun

rursus per aures, per os et per nares eniillens. debatur lacrymorum imbre, exprimebat gemitu et Resonat lola ecclesia vocibus gavisoriis : nemo in aapitis nulu quod nequibal voce, quasi sancluin sibi ea cessat a laudibus et hymnis. Nec immerito; lali colloquentem videret, ita appetens loquaci corde. enim honore dignus est, qui ho:lorari dignatur a Intendebant omnes in cum, ipse aulem in neminem : Deo.

(46) Locus hactenus vocalur Indiclum, Lendici, medio jrinere inler Ambianorum urbem el Corbciam,

LIBER SECUNDUS MIRACULORUM

Scriptus ab anonymo sæculi XII.

PROLOGUS AUCTORIS.

A aulem præeunte comes sibi sanctim a fratribus 1. Virtutes et miracula, quibus in presenti san

præsentandum audierat, el ne illis alicujus ecclesiio clos suos illustrare dignatur operationis divine paleret introitus interdixerat,' cxistimans laliter potentia, quoties apparent, dignum est postez is

nullum ad se ab illis posse fieri accessum. Sed secus iransmiliere litterarum notitia : ut corda ipsorum

ac ralus res habita est. Nam tendentibus illis aut ad laudandam Dei virtúlem excitentur, et ad exhi.

villain quæ dicitur Curba , ubi Sancti Petri jure dendum honorem reliquiis sanctorum magis accen

hereditario habetur ecclesia, presbyter secundunt dantur. Unde virlules aliquas breviter adnotamus,

comitis præceplum obseralis ecclesie foribus, sequas nostris lemporibus patronus noster, sanctus cessum occultum, ne posset inveniri, pelieral cumi scilicel operatus est Adalardiis, imo per ipsum ope

clavibus. Tandem ad eccl'siam pervenitur, clavi's rala est divina virtus. Quas quidem oculis nostris

requiruntur, presbyler circun quaque quæritur, scal non perspeximus, sed fidelium virorum qui viderunt quærentibus facultas inveniendi denegatur. Mirum cl præsentes interfuerunt relatione didicimus, quo

dictu ! fidelem quærens auditorem, dum aliqua juin relationi plena fides est exbibenda ; quippe

mora fieret quærendo lenipli sacerdotem , illico quos commendal sanctitas morum, et ætatis reve sponte sua confractis seris, dissilientibus repagulis, rentia. Non enim cis salutis commodum, nec sancio

paluerunt fores ecclesiæ, et sanclo cunciisquc eum gloriæ cresceret augmentum, si modo aliquibus comitantibus se pervias prebuere. Non magica, non astruerelur mendaciis , quem constat inultis anlea

ar's ibi operata est mechanica : sed ad ostendendum glorificatum miraculis. Sicut autem ab cis accepi

sancti Adalardi meritum, virlus apparuil cælestis nus, ita et prosequendo referimus.

B in apertione valvarum. Ecce alter in hoc facto CAP. I. Causa cur sanctus Adalardus asporlatus sit

Petrus; sanctoque Petro, cui commissie sunt claves in Flandrian.

regni coelorum, in tali miraculo comparandus. Sanci:)

elenim Petro de carcere per aligelum liberalo porla 2. Henricus igi:ur rex Francorum, qui palri suo ultro patuit serrea : isti similiter de carcere, id est, Rouberto successerat in regnum, sororem nomine de carnis ergastulo per angelum consilii jam cduclo, Allelam habuit, qua:n Flandrensium marchioni, cesserunt ultro dura portarum robora. O slupenda Balduino scilicei seniori, nuptiali copula conjunxit, dignatio ! gratiam meruit a Domino, quæ cælesti el ei Corbeiam quæ regno suo adjacebat, pro dotali concessa suerat clavigero. Jure etiam in aliena lerra munere cum aliis pluribus concessit. Pro hac autem

patuit illi sancti Petri ecclesia, qui apud Corbeiam conjunctione rex et comes fædus inter se inierunt,

hospitium sortitus sancti Petri ecclesiam, quasi pro el magna inter eos viguit amicitia, quoad vixerunt. coniubernali fædere, ad requirenda ejus bona fungeSed quia, sicul a quodam philosophio dicitur, Amicilia batur legatione. Taliter in ecclesia prius inaccessit sixpe exhæredatur; postquam uterque, rex scilicet et sanclus deferlur, populus utriusque sexus qui conmes, inortali concessit naluræ, inter filios eorum Phi

veneral prosequitur; laudes cum vocis cordisque Ippum scilicet regem, et Rotberlum comitem fædus exsullalione a inonachis el clericis divinæ majesiali ruplum est amiciliæ. Philippus autem rex reputans referuntur, populis applaudentibus, et gratias Domino sibi detrimento esse, quod regnum suum quasi referentibus. diminutum esset privatione Corbeiæ, quam paler ejus, sicut supra diximus, in matrimonio dederal C

Cop. III. De eo quod comes reddidit ei omnia quæ sorori suæ, ipsam Corbeiam cum regali pompa

abstuleral. intravit, et sibi sicut regi fidelem securitalem opi 5 Sequenti die inde asporlatur, et ad quærendum danos jurare coegit.

comitem acceleralur iter. Ubicunque autem sancti 3. Quod postquam comiti Rollerto comperto. audiebalur adventus, a longe pro jam divulgato fuii, injuriam sibi faciam moleste tulit: quain quia miraculo immensæ multitudinis populorum ei liebat sicut ira exigebat , ad præsens in regem vindicare occursus. Nec solum jam ei contra præcepluni non potuit, in Corbeiensem ecclesiam non tale quid comitis januas ecclesiarum aperire ceriabani, sest meriiam reiorsit. Nam ejus villas et prædia per etiam iam ecclesiasticæ quam sæculares persona, icrram suam late diffusa stalim invasit, et fratribus ul sanctus in ecclesiis inferrelur, postulabant, maivibi Chrislo militantibus quæ vestimentorum eorum gis divinam quam comitis incurrere timentes offennisibus depulala erant, denegavil. Unde Fulco abbas, sam. Audienles aulem fratres comitem in pago qui tunc temporis ecclesiæ Corbeiensi præeral, el Tornacensi circa Schelmas (Schlin) oppidum, quod fialres non modice turbali, querimoniam lacryma obsidione mililum cinxeral, commorantem , illuc bilem coram regis præsentia suderunt, et super hoc iler Nexerunt, el quo cæperant tandem pervenerunt.. ejus consilium et auxilium imploraverunt. Sed cum Quem cum sibi comes audirel deferri, ejus præsentia: aut impossibilitate aut incuria regis nulla cis fieret se subirahiere festinavil. Tunic principes qui laleri recuperalio perditorum, magnumque damnum per ejus solebant assistere, el in quorum consilio ejus pessi fuisseni, suis carendo redditibus fere per bien oiuis pendebal dispositio; super lioc cæperunt eum nium, quid fictó opus esset.cogilantes, super his D arguere, dicentes quia nihil ei prospere cederet, animo fluctuare cæperunt. Tandem in Domino lan quasediu sanctorum ccclesias suis rebus spoliaret. quain in por! jactantes cogitatum suum, anchoram Consulebant autem illi ut sancto cum humilitate sua salutis in ipso fixeruni. Nam fuil eorum com occurreret, el quidquid erg: sanctum deliqueral, mune consilium ad divinum confugere auxilium, emendarel. Quorum prudenti consiliio comes acsanclumque comiti priesentare Adalardum, ut comes quievit, et humiliter sancto obvius processil. Viejus præsentia flexus, ei el sanclo Petro suum resti deres alium regem Ninivitarum de suo solio descenilueret allodium.

disse, pedibusque nudis præ huinilitate incedenleni, Cap. II. De asportatione sancii in Flandrian, et quod honorem suum deposuisse : cuin lanla devotione,

in adveniu ejus apertæ sunt fores ecclesiæ. mililum stipanle calerva, comes ad feretrum sancti 1. Igitur sanioris consilii fratribus qui sancto co accessil, et sumplo manibus suis gestalorio, militinilarentur electis, et omnibus quz itineri necessaria bus onus ejus leve certatim alleviantibus in eccleessent paralis, cum magno honore, ul decebat, iler siam haud longe posilam tulit. Ibi quidquid Cor: arripientes pervenerunt in Flandriam, de Dei mise beiensi ecclesie abstuleral, coram primatibus suis ricordia ct 'Suncli merito non desperantcs. Fama in præsentia sancli reddidil : et quidquid ergia

ginetom Petrum el sanctum Adalardum deliqueral, A rent, et cum illis fugæ præsidio sibi suisque consueniendavil, postulans per eos sibi a Domino indul lerent. Quod et ipse Salvator fecisse, suosque ut gentiam impetrari. Fra!res vero vice Domini, qui idem facerent legitur admonuisse : Cum ros, inquil, (or contrituin el humilialum non despicil, sanclique persecuii fuerini in unum civitatem, in aliam fugile, Peiri, cui dala est a Domino potestas ligandi atque licet liguraliter possimus intelligere. Cunctis igitur solvendi, eum absolverunt ; et eum gaudentem per villam somno occupalis, monachi requiem suis suisque orationibus commendatum ad obsidionem denegarunt oculis, opportunitatem quærenles peroppidi remiserunt. Inde non ingrati divinæ miseri ducenui ad finem quze inerant illorum animis. Mecordiæ, qui gratiam comitis meruerunt sancto Ada dia autem nocte ad thecam argenteam, qua prelio. lardo mediante, immensas laudes Deo altissimo re. sus thesaurus tegebatur, accesserunt, ipsumque tulerunt, cujus auris, quam precibus pulsaverant, audacibus, ut ita dicam, sed fidelibus manibus præparationem cordis eorum audierat.

exposuerunt. Denique ipsum super aurum el lopa

zion preliosiorem, oniniumque aromatum fragranCAP. IV. De eo quod comitissa voluit eum relinere. liam suo odore vincentem, in mundo pallio, postea

6. Sic non cassalo itineris labore lælali, cum in byrso cervino involverunt : el uni eorum, domno sancto arripuerunt iter reineandi. Sed intervenit videlicet Everardo, qui ad hoc sagacior videbatur, eis aliqua lurbationis molestia, ut major subse aspurlandum commiserunt. Qui cæteris cum scrinio queretur llilia. Contigit enim ut ad oppidum quod sancti remanentibus, de commisso sibi ihesauro dicitur Insula (l'Isle), pervenirent, et sanclum Dei sollicitus non modice animo angebatur, qualiter in ecclesia Sancti Siepliani prolomartyris, quze ibi B propter vigilum excubias civilaiem egrederetur. hahelur, deferrent. Illis diebus apud idem castrum Dumque folus in hoc studio esset positus, illuxit Adela comitissa, de qua supra mentionem fecimus, malucinalis hora, qua expulso vesperi luclu Christi morabatur; dum ad obsidendum præfatum oppidanı resurrectione demoralur lætitia. Tunc Christus qui Schelmas comes, scilicet filius ejus, occuparellil' est verus Sol justitie, depellens tenebras erroris et Quæ cum audisset adesse sanctum Dei confessorem, tristiliæ, ostendit illi tramitem salutis et lülitiæ. gavisa est valde sibi esse oblatam retinendi illum Nam eadem hora oblulit se illi quidam monachus, opportunitatem. Accersitis igitur monachis, inter qirasi missus a Domino, quem Remensis civitatis :lia quze prolulit verba, dixit eis : « Scialis, Domini archiepiscopus ad comitem direxeral pro suo negoihei, sanclum Adalardum communis generis con ljo. Huic sanctarum bajulalor reliquiarum sociales, sanguinitate mibi esse proximum, et ideo ut honoris per medios vigilum cuneos, poriis palentibus, exivit; gratiam paret mihi in cælis, volo ejus honorem subli Deique providentia, per sancti videlicet Adalardi mare in terris. Unde sedet mihi in animo eum reli meritum, frustralas illorum excubias reliquit. ficre in bac terra, quia ad exsequendum quod volo 9. Renovatum est sane in boc facto 'miraculum, magis hic ero idonea. Aut enim ei novam const: ui quod ad Christi resurgentis contigit sepulcrum, si faciam ecclesiam, quam immensis opibus dilabo, tamen gloriæ regis audemus æquiparare virtutem deputatis monachis aut clericis, qui serviant sancio; militis. Sed non minuimus gloriam regis, si viri aui in Blandiniensi monasterio, quod in honore tem prædicamus militis : quia virius militis gloria sancti Petri apostoli situm est in castro Gandavo, est regis. Custodia enim militum ad Christi posita faciam eum deserri, ubi præ omnibus sanctis qui c est sepulcrum, ne a suis furaretur discipulis : diliibi habentur, faciam ei honorem exhiberi. Interdico gentia nihilominus excubatorum deputata est portis itaque vobis, ut eum ab ecclesia Sancti Stephani el exilibus viarum, ne corpus sancti Adalardi clanı non dimoveatis, sed ad lucum vestrum redealis; ni a suis efferretur monachis. Christus suino diluculo polius cuin eo remanere placeat vobis. , Denique milites signalum monumenlum custodientes restirpræcepit portas obseralas, el exitus viarum adhi gens irritos reddidit : sanctus quoque Adalardus bitis custodibus observari, ne in noctis silentio clam suinmo mane vigiles portas et exitus viaruli Sunclus posset asportari.

observantes exeunido fefellit. Milites Christo resurCap. V. De eo quod per medios vigiles subla! «

gente præ timore facti sunt veluti mortui: custodes, * sunt sanciæ reliquiæ.

postquam sanctus asportalus est Adalardus, præ

nimia admiratione redditi sunt slupidi. Taliter 7. Quid jain monachi facerent? In aliena terra corpus sancti confessoris Corbeiam refertur, el a posili suorumque auxilio destiluli obviare non po monachis cum magno cleri plebisque tripudio suisierant conilisse poleslali, il in asportatione sancti cipitur. Qui cum magno honore, ut dignitas ejus aliquam violentiam inferrent illi. Illico ad sanctum exigebat, repositus in archivo ecclesiæ ipsam sua reversi sunt Adalardum : el extra spem positi delio decoravil präsentia, quam primum obscuram relberabant, quid potius eis esset faciendum. Consi diderat ejus absentia. Fraires aulem cum cordis lium autem super hac re quaerentes, tales inter se devotione laudes immensas reddiderunt super hos conquerendo proferebant voces : « Quid faciemus? bonitale divinæ, parvipendentes si scrinii fieret quo divertemus? ad nostros sine sancto Atlaların D amissio, cum beatos et divites reddidisset eos preredilus nobis non est necessarius : quia forsiran liosi thesauri restitutio. Illud enim erat recuperaalil nos expellent, aut (quod tarpius est) lapidibus bile damnum : bic, si enim amisissent, damnum obrucht. Denique nos non reverli prohibei imprope. irreparabile. Sed qui voluit corporis thesaurum rium el dedecus, quia nobis non revertentibus lan restituere, dignatus est etiam vas ejusdem remite tum damnum imponenl nostræ assensioni nostrisqc lere : ut sicui in corporis asportatione, ila eliani macbinationibus. Cæterum quamvis absque sancii sancti palerel meritum in vasis repræsentatione. repräsentatione gratiam eorum possimus habere, ejusdem Patris nostri oblatio, nostræ matris eccle

Cap. VI. De relatione scrinii, el quod in repræsensiæ fiel desolatio. Ipsa enim maler nostra, quæ nos

calione ejus sanatus est claudus. tanquam filios in suo fovit gremio, relinquetur sicut 10. Interea fama volante, cum comitissæ nun. umbraculum in vinea, el sicut lugurium in cucume cialum fuisset taliter sanctum Adalardum a monarario. » Taliter prius navicula cordis eorum lurba. chis sublatum esse, moleste lulit se ita delusam balur in mari : el dormiente in eis Christo, quia esse. Tanien intelligens hoc esse voluntatis divine, dubitabant, cæperunt mergi. Sed cum clamassent, et ideo jam non posse contra lorrentem brachia · Domine, salva nos, perimus, , illico excitalus esi lendere, postulata venia concessit illis cum scrinio Dominus, ventisque imperavit et fluctibus.

sancti confessoris remeare ad propria. Taliter illi, 8. Mis auiem consilium capientibus cælitis quasi de Ægypto cgressi, ubi jam quasi captivi inspiratum est, ut intempeste nociis silentio expo fuerant detenti, protegente eos cælestis defensionis ortas de serelro sancii confessoris reliquias lulle. nube, ne urerentur i sole tribulationis, pervenerunt,

« VorigeDoorgaan »