Pagina-afbeeldingen
PDF

Vix enim ex quo venit, al)sistebat ejus obsequio : A sed locato ante lectum sediculo, semper assidebat coram eo. Quadam vero die cum paululum egressus cameram fuisset, et fel)ricitaris solus ille inuro remansisset, Dei præsentia visitatus clamare cœpit, cum præsul redisset : • Curre velociter, episcope, praecipio tibi, et osculare pedes Domini mei JesuChristi, quoniam ecce adest mihi. » Ad hæc ille valde contremuit; et ignorans quo iret, hærens stetit : sanctus quoque se sub silentio recepit. 56. Ad suos verba facit. — Bis quarto autem Natalis, id est Circumcisionis die, alacrius coepit precibus Deo insistere, ul celebratis diebus tandem liceret cum hinc abire. Nec fuerunt preces sine voto. Peracto quippe mediæ noctis spatio, præscius futurorum, convocatos fratres adorsus est hoc modo : ß « 0 filii, fructus meæ senectutis in Domino, explevi numerum, scitote quoniam hodie hinc ibo. Datum est mihi ingredi vias carnis universæ, et ante conspectum Redemp:oris mei apparere. Finitus est cur3us certaminis mei : nescio quid accepturus sum praemii : sed succurrite mihi, quaeso, ut ego de vobis, et vos de me possitis gaudere in Domino. •

(41) Haec verba a Paschasio prolata usurpat Gerardus hoc loco. Ex quo intelligas magno delectu in

57. Seniores de se contulit. Viatico percepto moritur. — His dictis dedit licentiam ut exirent, retentis nonnullis quos urgebat ut ocius matutinos praevenirent. Quibus finitis Wiaticum accepit; et a*cepto, in laude Christi lingua ejus obmutuit. Sed non defuerunt sibi linguæ filiorum, scilicet quas erudierat in Dei laude. Quorum psalmis, orationibus et lacrymis ab hora prima commendatus Domino, circa horam nonam emisso spiritu perculit suos tristi deliquio.

58. Subsequitur vox animam Christo commendantium, et singultus voces interrumpent'um. Quis enim non fleret, etiamsi de lapide natus esset? Plurimæ res intercedunt, quæ lacrymas elicere possunt. Stant (ilii orphani, et Corbeia mater eoriim vidua, quorum dolor et luctus penetrat etiam cœli palatia. Stant oves sine pastore : crescit dolor mutus sine voce. Ipse enim erat, bone Jesu, quem ἀn toto ex omnibus solum abbatem reperi (41): ipse ab universis, quem alterius plusquam sua quærenterm inveni. Qui sicut mater amat uiuicum filium, ita quosque tenerrime diligebat, atque ut solidiora caperent invitabat.

liis dijudicandis opus esse, ne interpolatorem pro auctore primario temere usurpes.

[blocks in formation]

PRAEFATIO AUCTORIS.

M. Corbeiæ laudes. Ecclesiæ tres. — Corbeiæ locus quantæ fuerit apud priores nobilitatis, quicunque taceat, lapides clamant non solum ad aures sed etiam ad oculos posteritatis. Tres enim in ea principales habentur ecclesiæ (42), in quibus corda fidelium sanctæ Trinitatis confessio bene possit unire. Prima Petrum præfert piscatorem, secunda piscatis Evangelistam Johannem, tertia evangelizatis Stephanum protomartyrem. Pulcher ordo ordinatus utique a Deo. Non enim dixerim conditricem horum Baltildem reginam, sed ejus, ut omnium bonorum, inspiratricem Spiritus sancti gratiam.

2. Corbeiae situs et amoenitus. — Proinde situs est salubris et valde decens, totius utilitatis amoenitate florens, usibus monachorum, utpote ad hoc quæsitus et inventus, omnino conveniens. Ex uno latere Somma fluvius præterfluit, ex altero coucurreus Corbeia fluviolus vocabulum loco tribuit : sed illico cadens in Sommam, ubi dat, ibi perdit. Sicque pratis, aquis et campis longe lateque patentibus, similis et dissimilis habetur Saxonum Corbeiæ, illius cujus cum ista rector et fundator exstitit sanctus Adalardus.

3. Cujus expeditis superius gestis et moribus vitæ,

[ocr errors]

(42) Perstant hactenus tres illæ ecclesiæ, quarum prima mouaclorum esl; secunda oarœcialis, et Ca

D.

sequitur nobilis materies ejusdem mortis pretiosæ Siquidem sepultus, apud ecclesiam Petri principatu principalem, medio jacuit loco, ante gradum cancelli inferiorem. Signo est epitaphii lingua, sed non sepulturæ fit similitudo alia. Ibi diu redit cinis in cinerem, carnis exspectans cum electis resurrectionem: donec illa generatio generalionem pene integram generaret, et omnes lateret præler litteratos, ubi tam felix thesaurus requiesceret. Latuit diutius sepultura, ut reliquum terræ calcatur ab omnibus : nemo transeunlium, nemo orantium est adversus. Tandem discretor meritorum volens notificando magnificare sepulturam, per sepulti meritum tale fecit servum suum glorificandi initium. CAP. I. Mira sepulturæ ejus manifestatio, per eum qui pedibus hæsit pavimento. 4. Suffragia sanctorum, quibus tantæ ecclesia. florent, quidam oraturus venit : et quia sic ordo exigebat, in primis principem Apostolorum requisivit. Quaesivit Petrum, et invenit sanctum Adalardum : invenit latentem, sed latendo regnantem. Inscius enim se prosternens super tumulum confessoris, aures supernorum sibi conciliabat, quibus poterat precibus et votis. Oravit, et est audiuis; surrexit; nescio si exauditus. Cumque signato vultu

nonicorum, quos Charitabiles vocant; tertia itidoni parœcialis, omnes circa monasterii muros.

discedere voluisset, pedibus hæsit pavimento, ac A nus (45), qui eo tempore cæteris plilosophabaiur

si clavis confixus fuisset. Stupuit miser, stupendo coepit clamare miserabiliter : et quia pedes non poterat, vultum circumferre lacrymabiliter. Novitas rei plures cogil ad tumulum; monachos in primis stupentes, mirantes; sed gaudentes novitate signorum: hominem videlicet non se posse movere, et tamen stare sanum. Interrogabat illos si quis ibi requiesceret, et interrogatur ab illis si qua criminis conscientia torqueretur. • Scio, ait, domini, quia peccatorsum homo; sed succurrite mihi, quæso, hinc precibus, hinc consilio. » Fit utrumque actutum , oratur ab his : ille rem doctus vovet votum sancto, scilicel Adalardo, fabricandi tumulum. Sicque a semetipso ligatus, a quo tenebatur, sine mora est solutus. Oritur utrisque lætitia, illi discedendi licentia, monachis patroni sui magnificentia. Nec defuit sancto ligandi solvendique præmium. Ilediens enim ille decentem fabricavit tumulum, statuens insuper omnibus diebus vitæ suæ solvendi census diem anniversarium.

CAp. lI. De muliere contracta, et per sancti meritum a Deo curata.

5. Hæc igitur ligalio multorum posthac; fuit solutio. Ex hac enim famosa occasione locus multa cœpit frequentari veneratione. Conveniunt sani et debiles; illi animæ, isti salutem corporis quaeritantes. lnter quos contracta quædam.semper adjacens sepulturæ, vim viro Dei quodammodo videbatur facere. Non nox, excepto primo conticinio, eam excludebat; non dies, nisi quando corpus alimentis recreabat. Vocabatur autem Ulfiardis : et ideo semper ita præsto, quia incola erat (;orbeiensis: adeo contracta, ut magis incederet portantium pedibus, quam suis. Quod si deessent portitores, non bipedem gradientem, sed quadrupedem scabellulis repentem putares. Deerat cætera spes salutem recuperandi, excepta post Deuin miseratione sancti Adalardi. Quadam igitur nocte, sicut solebat veniens ad 111mulum, terram capite, sed precibus petebat coelum. Sedebat post orationem, quia stare noa poteral : candelam tenendo, lacrymis et miseria sui psallentium visus monachorum in se convertebat. Mul;iplicabat orationem, quia non alius, sed suam quærebat salutem. Tandem adfuit divina miseratio , quia interfuit amissi sui intercessio. Auditus nervorum crepitus, nervis ad nervos, juncturis ad juncturas resilientibus. Sentiens mulier salutem per sancti Adalardi intercessionem , vocavit ad se bajulam suam retro eam residentem. Adit illa vocantem, et dicto citius invenit sanam et erectain stautem. Mirantur qui aderant, eadem peuentes, jamjamque salutis suæ reddumtur certiores. Monachis quoque tanta accessit exsultatio, ut pro laude servi, Domini Haudum fieri videretur eis interruptio. Sed intererat matutinis abbas Ingelram

(43) MonasterioCentulensi præfuit Ingelramnuspost Ingelardum, qui ex Coib *iensi asceteri9 assumptus, Centulæ monasticam disciplinam restituerat anuo

PATirol. CXLVlI.

[blocks in formation]

implorasset, et quotidie adjacens ejus tumulo im. ploraiionis effectum exspectaret, tandem prima Dominica passionis Dominic;e, quod diu quaesierat feliciter meruit invenire. Stans quippe intenta mente ante tumulum, ubi sanctum corpus erat tumulatum, inter preces et lacrymas cœpit extendere nodos digitorum. Redditur libertati utriusque manus vola, jam quæ Iue involare el revolare potest utraque palma. Redeunt ad officium manus : restituitur sospitati, quod infirmitate laborabat corpus. Sicque glorificatio sancti , Te Deum laudamus canendo refertur ad laudem Dei , et ut omnia referamur sub testimonio , testis est idoneus tunc qui.lem puer, sed postmodum abbas Fulco, qui onus et hoiiorem Corbeiæ sortitus est Richardo abbate luma:vis exempto. CAP. IV. De elevatione sancti et succensione tempti, et periculo regni. 7. Sed de his hactenus : modo dicendum quali. ter sit celebrata elevatio ejus. Ea tempestate plu.a incommoda Corbeiæ, sed regno Francorum plurima

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

Corbei;o vero vice Christi abbas ltichardus : que feliciter; nisi cum isto ignis, cum illo fames septem annis regnasset atrociter. Tot quippe poptilos neci dimittebat esuries, ut non pollice, sed enso viderentur rumpere fila sorores. Hæc autem lites morientium, cum cæteras nimis, maxime partes vexabat Ambianensium. 8. Qua compulsi, necessitate, statuunt sibi remedium citius providere; Deum scilicet, quem multimodis malis offenderant, aliquibus bonis placare. Visum est siquidem haue ultionem ideo sibi superpoiii cœlitus, quia pacem nunquam servaverant, quam unice diligit et diligi jubet Dominus. Talis quippe consuetudo naturaliter innata est regno Gallorum, ut præter cæteras nationes semper velint exercere rabiem bellorum. Sed quid modo ? non necesse est velle mori in bello, quia catervatim moriuntur famis et pestis gladio. Non potest mundus ferre ivam Judicis: initur consilium cum Ninivitis. Una conveniunt pax et justitia : jamjam placet redire Saturnia regna. Superest desperatis unum ex omnibus consilium, ad placandam scilicet iram superni Judicis requirere suffragia sanctorum. Requiruntur reliquite: ad reliquias ut quæque loca sibi adjacent conferuntur, ibique pacis inviolabile pactum confirmatur. Ita Ambianenses et Corbeienses cum suis patronis conveniunt, integram pacem, id est totius hebdomadae decernunt, et ut per singulos annos ad id confirmandum Ambianis in die festivatis sancti Firmini re $eant, unanimiter Deo repromittunt. Ligant se hujus promissionis voto, votumque religant sacramento. Fuit autem hæc repromissio, ut si qui disceptarent inter se aliquo discidio, non se vindicarent prela aut incendio, donec statuta die ante ecclesiam coram pontifice et comite fieret pacificalis declamatio. 9. Quam gratum vero hoc consilium foret D»mino dominorum, luce clarius demonstravit coaventus qui ibi erat sanctorum. Ea quippe die probavit Corbeia quanti essent apud Deum meriti patronorum suorum suffragia. Quorum in parte semotis

uter- A invocato nomine Cor.eiensium sanctorum, sine mora

B

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

I)

sentiebant sancti Petri principatum. 10. Cum ergo fama tanti boni de die in dieim clareret lucilius; placuit auctori horum locum magnificare nobilius, l)eati videlicet Adalardi merita demonstrando, cujtis corpus sepulcrali adbuc tegebatur tumulo. Tegebatur autem in templo , quod erat igne combustum : Fratres vero ad vicinam Sancti Johannis evangelistæ transierant ecclesiam cum reliquiis sanctorum, ubi qualiter et quibus se revelavit, ad sepulcrum quoque post elevationem: ejus quam gloriose Deus eum magnificavit, dicendum quidem esl : sed de his prius, de illis autcm posterius. CAp. W. Quibus signis animatus sit abëas Richardus ut levaret sanctum corpus. 11. Q;iidam presbyter, nomine Himoldus, secundum suum propositum satis bona fama potiuus, commorabatur in prædicto inonasterio Sancti Joannis evangelistæ,quia ædituus habebatur ejusdem ecclesiæ. Cui nocte quadam in horamale [id est in visione] se idem confessor offerens, secumque eum per coinbusti templi diversoria ducens, multa mira et stupenda illi insinuavit, quæ ille insomnis redditus multis narrare dignum duxit. Widit enim inter cætera quasi hominem quemdam nebulosum, deformis staturæ, nigrum, squalidum, pannis et annis obsitum, qui maxillam inclinans super manum totus erat, ut ita dicam, non dolentis, sed doloris signttm. Super quo presbyter somniando in multis requirens sanctum ductorem : « Quis est iste, inquit, domine, qui tantum deducit dolorem? — Hic est, inquit sanctus Adalardus, dæmon ille, cujus sola voluntas est cuncta ad perniciem trahere, quique hoc sacrarium ignis pessumdedit edacitati. Quia vero praeter spem nunc cernit sibi evenire, optimos videlicet cœnobitas ad restaurandam elegantius, quam prius foret, domum: Dei omnino satagere ; ideo quanto vides dolore se aflicit, et super hoc dolet quod vos lætos efficit. » Ad hæc presbyter stupefactus et stupendo expergefactus, non est effeetus surdus auditor, sed visiouis suæ veridicus prædicator. 12. Sicque istis, et anterius dietis, et multis saepe palentibus signis visum est abbati Richardo felicis memoriæ, quod Deus volebat et volendo nonstrabat, negligentia sua non differre. Unde missis legatis accipere benedictionem a Joanne papa, qui tunc temporis vicarius sancti Petri (41) habebatur

Stephano papa II et in aliis, concilium Ticinense

ro Caroli Calvi imperatoria dignitate, Aimoinus in

istoriæ Francorum lib. iv, cap. 1; I.co Marsicanus in Chronici Casinensis lib. i, capp. 12 et 15; Anselmus Beccensis in epistola de fermentato et azyino, et alii ; imo etiam pontifices Romani non aliud fere sibi vocabulgm sumebant, ut Nicolaus papa I in epistola 50 ad Carolum Calvum, ante medium, et in fine epistolæ ad Rotlandum Arelatensem archiepiscopum ; Adrianus ll in epistola ad Patres synodi I)uziacensis, et in litteris ad Carolum regem ejüsque coi.jugem. Adrianus I vocabulum istud explicat in episto!a 80 Codicis Caroliui, cum aiu se vicem beat;

Rom;c pontificali hierarchia, non solum est permis- A sus, sed etiam apostolica jussionejussus, quod libenter fecisset et injussus. Et quia aberat episcopus Am}ianensis Fulco, quem ex fratrum consilio abbas huic præviderat interesse mysterio, accersitur Drogo Tervanensis, totius bonæ famæ testimonio prædicabilis. Cum quo postquam ministri dupliciter, cordis scilicet et corporis, habitudine apparantur, sanctum corpus vi Idus Octobris de sepulcro levatur, et manibus præsulis seu abbatis exspectantibus populis adorandum præbetur. Claudi, surdi, muti, manci et c;cci confestim sanantur. Densatur cuneus accedenuium : non est numerus oblationis fidelium , utpote ubi prius deest locus, et tempus, quam intentio off:rentium. Exinde ergo titulus confessoris cum cæteris Corbeiæ patronis inscribitur, cum quibus usque ad B praesentem diem Corbeiam tuetur et semper tuebitur. Celebrata est autem hæc sancti corporis elevatio anno ab Incarnatione Domini millesimo quadragesimo (45), indictione viui, [tomanis Conrado, Francis imperante Rolberto.

CAP. VI. De wuto et surdo ante sancti confessoris sepulcrum sanato.

45. Nec praetereundum oblitteratione qualiter eum Deus dignatus est post hæc glorificare, sicut didici ab eo ipso qui ea gavisus est glorificatione. Vigilia erat celebritatis illius, qua per passionem crucis cœlos ascendit claviger æthereus. Omnis via in circuiitu videbatur venire Corbeiam (tanti fecerat Petrus Corbeiæ suæ gloriam), aliqui oratum, aliqui mercatum, aliqui relevatum, quia combusta erat C illa, quam super talem petram Christus fundavit ecclesiam. Inter quos adductus est quidam puer, Itogerus nomine, cujus loquendi et audiendi usum reservaverat natura sancti Adalardi clementiæ. Lustratis pareutes cæteris orationibus sanctorum, hora prima die festivitatis venere ad tumulum, quem cinere suo sanctus Adalardus fecerat gloriosum. Erat autem tumulus in templo ignis deserto coml)ustione; corpus vero cum cæteris honorabiliter localum in ecclesia Sancti Joannis evangelistæ. Oranu genitores pro se et pro filio, sanctum Petrum saepe, sæpius sanctum Adalardum invocando : adfuit uterque, imo Deus propter utrumque. Puer enira recuperaua salute cœpit eos qui aderant alloqui et audire. 0 supernam dignationem ! Et ne aliquis con- [)

Petri adeptum esse. Et quidem per ea tempora id peculiare^ nomen erat póntificibus Roinanis. Epi$copi enim vicarii Christi passiim dicebantur, imo reges etiam et abbates. Apud Hincmarum in epistola ad Carolum præfixa libro De prædestinatione , episcopi Christi Dei nostri vicarii, et in Adimonitionibus ad Ludovicum Germaniæ regem cap. 7 appellantur. Guntarius vero Coloniensis autistes in epistola ad Hincmarum : Ad vos confugi, inquit, qui Dei estis vicarius. Idem elogium sæculo xii Guibertus abbas Gemblacensis trihuit Philippo Coloniensi episcopo non semel in epistolis mss. in quarum una hæc legitur inscriptio : Ercolendo Patri, vicario Christi et officiali cælestis aulae clavigeri, Philippo, etc., et sancius Bernardus in sermone 1 de Ascensione prælatos quosque Christi vicarios appellat. Ilinc colligitur quaii immerito Gervasius Tilberiensis pontifici Ro

donaret c;eteris, quod Deus singulariter donaverat
sancto Adalardo, facta esl li;ec non ante corpus, sed
ante tumulum miseratio. Nuntiantur hæc abbati et
monachis : augetur lætitia festivitatis, festina pro-
cessio ordiuur, sanctus Adalardus se,uente populo
circumfertur, venitur ad tumulum, ibi cantant, Te
Deum laudamus hymuus oratur, de re gesta paulu-
lum perorauur, sicque abitur.
CAp. VII. De surdo et muto, manibus et pedibus et
toto corpore contracto, et super tumulum sanato.
14. Alter quidam erat in Normannia, noiuine Gi-
slel)ertus, non solum natura corporis, sed etiam
humana efligie pene destitulus. Erat enim coi:tra-
ctus toto corpore, curvus, retrorsum reflexa facie,
surdus etiam et mutus, reservatis tantummodo ocu-
lis, quibus miseriam suam posset videre. Delatus
est a suis Corbeiam, ibi diu stetit fratrum cum reli-
quis suscipiendo eleemosynam. Tandem post mul-
tum teimporis a sancto Adalardo monitus est in
somnis, ut statim quando surgeret, ad sepulcrum
suum oratum iret. Evigilans ergo ire volebat; se I
licel a sancto jam visitatus, minime ire valebat. Et
quia sæpe videndo instructus erat signis monacho-
rum, innuit ut se juvarent his qui erant secum. At
illi compatientes ejus miseriæ, ferebant eum ubi
sanctus jacebat cum reliquis, versus ecclesiam
Sancti Joannis evangelistæ. llle autem nutu eos
avertit, et versus sepulcrum ire convertit, ut nulli
dubium esset, a quo visitatus fuerit. Tulerunt illico
et deposuerunt coram tumulo. Ibi paulisper jacuit,
oravit et exoravit : virtutem sensit, surrexit, gra-
tias reddidit, sanus recessit.

[blocks in formation]
[ocr errors]

Uterque siquidem sexus cachinnis et lusibus inten- A sed stabat percutiens pectus, et exosculans feretrum.

dere, ordiri choreas, et irreverenter agere : et sic pene omnes corpora sanctorum negligere. Displicuit res illa bonis, et maxime monachis.

16. Præerat abbas Richardus Corbeiæ, al)bas utique beatæ memoriæ : qui cum talia fieri cerneret pluribus annis, aliquando cum processuri essent, fratribus convocatis : • Timeo, inquit, sanctos qui solent ferri offendere. Videtis enim singulis annis quantum fiat eis irreverentiæ. Sed si vobis videtur, in cubilibus suis requiescere sinantur. — Non ita oportet, inquiunt fratres, quia venturi cum suis, si mos aliter occurrerimus, superbiæ deputabunt AmJ)ianenses. — Fiat, inquit abbas, sicut vobis videtur: sed si vultis, sanctum Adalardum deferte, quia nulJus aliorum circumferetur. » Fit ratum quod jusserat; nemo quippe contradicere poterat, imo Deus ita disposuerat : sicque sanctus Adalardus, quasi in!ignior cæteris, excipit injuriam, quam pro cæteris jussus erat. Exitur ad processionem : venitur ad

statutam indictionem (46). 0ccurrunt Ambianenses

cum sàncto Firmino, Corbeienses cum sancto Adalardo : utque simul perveniunt, antiphonas ex more imponunt. Subsistunt ex utraque parte, et orant del)ita religione : sed ex brevi ignoranlia grandis aliquamdo acquiritur gratia. Fuerunt enim aliqui ferentes indigne, quasi monachi cæteras sanctorum reliquias , sancti Petri scilicet et sancti Gentiani , uledignati fuissent illuc deferre. Revera tamen non

erat omissum alio ex consilio, nisi, ut præscriptum C

est, pro irreverentia quæ fiebat eis a populo. Sed multi mulla loquuntur, dum qualiter se res habeat a multis nescitur. Monachi itaque sancto Adalardo cominus decenler locato, ea qua debent diligentia assistunt patrono suo. Populus Corbeiensis ex more :;git, sanctum Firminum muneribus donat, oratione petit. Sanctus Adalard'is positus e regione non ea frequentabatur qua dignus erat veneratione. Nemo apul eum orabat, nemo aliquid ab eo petebal : et tamen nondum petitus jam dare disponebat. 47. Non tulit itaque Dominus dejectionem servi

' sui, sed per cujusdam relevationem statim gstendit

præsentibus quanti essent apud se meriti. Exaltavit electum suum, et imagnificavit præ omnibus, qui delati fuerant ante eum. Quidam enim Itetbertus If. ltolbertus], sicut monitus erat in somnis, ve

muiens cum Ambianensium populo, minister scilicet cujusdam loculli ex castro Aliniaco, vide::tibus

cunctis juxta feretrum cœpit orare, et eo attentius, quia privatus erat omnino auditu et voce. Suffundebatur lacrymarum imbre, exprimebat gemitu et capitis nutu quod nequibat voce, quasi sanctum sibi colloquentem videret, ita appetens loquaci corde. lnteudebant omnes in eum, ipse autem iii iieminem :

[ocr errors]

Tandem respexit eum divina clementia, ut per eum ostentaret sancti confessoris sui merita. Cumque paulisper in se sensisset virtutem Dei, diu multumque oscitans coepit in vocem inniti. Movebat multos ad pietatem, plures etiam usque ad lacryniarum effusionem. Totis autem viribus in vocem enitens, iterum per nares, per os, et per aures expectoravit sanguinis fluvium, qui totum guttatim respersii feretrum. Et sic emissa voce, erupit in hoc quo ! prius volebat, et non poterat proferre : « Deus,'a,'juva me, inquiens, et tu, sancte Adalarde! » Hæc fuit prima vox recuperata salute: statimque omnes currere, et ipse coepit vix subsistens quasi ebrius talipedare. Sed recipitur et leniter sessum componi:ur: interrogatur; virtutem in se factam exponendo confitetur. Lætatur uterque populus, et referunt laudes uterque ordo et sexus. Nulla insidet dubitatio, ubi tamen manifesta facta est curatio. Erat sane maxima materies credendi, persona videlicet ipsis cum quibus venerat Ambianensibus nota, quæ receperat usum loquendi et audiendi. Ipse quoque Roculfus, cujus erat minister, testimonium perhibebat fideliter. Deus e.iam qui fecerat miraculum, meliquerat evidens credendi signum : et sanguis qui resperserat feretrum, ab omnium cordibus extergebat infidelitatis venenum.

18. Ipsis etiam Ambianensium clericis quam certa res fuerit hinc perpenditur, quod ab uno eorum ia eminenuiorem locum statim ascenditur, et de ipsa re et de cæteris aliquantisper ad populum peroratur. Insonant voces dignæ laudis, crescitque tumultus tantæ exsultationis. Fit inaccessibilis circa corpus frequentia, funduntur preces, offeruntur munera, imponitur laus Te Deum laudamus, personat in eo uterque ordo et sexus : sicque sanctos ab injuria vindicat sanctus Adalardus, quam pro eis accipere fuerat missus.

Rebus itaque compositis solvitur conventus, et orditur monachica processio, refertur ad propriam sedem : sequente etiam Ambianensium populo. Ilcspondent campi in ejus laude : occurritur ei a viciiiis digna veneratione. Quidam vero ex monacluis præeuntes ad ecclesiam, albis el cappis induti cum reliquis sanctorum pignoribus exierunt ei obviam. Cumque simul ecclesiam hymnizantes repetissent, ct corpus sancti Adalardi super altare posuisseut, iterum ille qui sanatus fuerat ante corpus in pavimento se prosternens, gratias referebat, sanguinem rursus per aures , per os et per nares emittens. Resonat tota ecclesia vocibus gavisoriis : nemo in ea cessat a laudibus et hymnis. Nec immweriuo; uali enim honore dignus est, qui honorari dignatur a Deo.

(46) Locus hactenus vocatur Indictum, Lendict, medio itinere inter Ambianorum urbem et Corbeiam.

« VorigeDoorgaan »