Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

veritatis, præter auctoritatem prophetæ pie

( mus,

et appropiet, et venial consilium santale suâ , miraculis et vaticiniis jam completis ( cti Israel, et sciemus illud, » Is. 5, 19, boconfirmatam. Sic primò si quis aliquid suade nus clarioribus prophetiis confirmabant quamret contrarium pietati, aut legis divinæ fun plurimi prophetæe : Audite, inquit Isaias damentalibus principiis, is habendus esset pro ( c. 66, 5, audile verbum Domini , qui trefalso prophetâ non expectato eventu. Deut. I mitis ad verbuin ejus. Dixerunt fratres vestri 13 : « Si surrexit in medio lui prophetes, aut i odientes vos, et abjicientes propler nomen « qui somnium vidisse se dical, et prædixerit ( meum : Glorificelur Dominus. Videbimus in

signum atque portentum , et evenerit quod (lætitiâ vestrå , ipsi autem confundentur. »

locutus est, et dixerit tibi : Eamus et sequa Ac deinde de Messiâ et ejus Ecclesià vatici. ( mur deos alienos, quos ignoras , et servia natur. I mus eis, non audies verba prophetæ illius Idem etiam erat finis foederis temporalis , aut somniatoris... Propheta autem ille aut cum Abrabamo initi, ac postea solempiler in

fictor somniorum interficietur. » Apost. 1 monte Sind confirmati, omniumque vaticinioCor. 12, 3 : « Nemo in spiritu Dei loquens, rum temporalium ad illud pertinentium : vo< dicit anathema Jesu. » Et ad Gal. 1, 8 : calus etenim Abraham dicitur cùm diis servi. Sed licet nos, aut angelus de cælo evangeli ret alienis , ( ut Deus stalueret pactum cum ( zet vobis præterquàm quod evangelizavimus , semine ejus in generationibus suis, ut esset ( vobis, anathema sit. » Quia scilicet Deus « Deus illius ct seminis ejus post eum. , Et sibi contrarius esse nequit. At cùm Deus in contractùs initi in monte Sinå hæc verba veleri Testamento usus est Balaamo licet im sunt : « Deus elegit le hodiè, ut sis populus pio ad prophctandum, et Christus Matth. 7, peculiaris, in laudem, et nomen et gloriam 22, declaraverit reprobandos esse mullos, qui ( suam. Per hæc oracula non vanam curioin die judicii dicent illi : « Domine , Domine, sitatem alebat Deus; sed primò Judæis osten( nonne in nomine tuo prophelavimus, et in debat suâ ditione omnes gentes contineri , ( nomine tuo dæmonia ejecimus, et in no eos avocabat ab ineundis cum esteris gentibus ( mine tuo virtutes multas fecimus ? , Ided, ut fæderibus. Deinde avocabat eliam à consulenvitæ apparens sanctitas non est cerlum signum dis ethnicorum oraculis ; ideò jussus est Elias divini asllatûs, sic nec improbitas aut perver obviam ire legatis regis Ochozize 4 Reg. 1,3: silas morum semper prophetas falsitatis arguit: 1 Angelus aulem Domini locutus est ad Eliama licet probabilis conjectura ex moribus capi 1 Thesbitem, dicens : Surge et ascende in possit, quia rarò improbis ulitur Deus.

occursum nuntiorum regis Samariæ, et di

( ces ad eos : Numquid non est Deus in Israel, § 5. Finis el usus prophetiæ.

( ut eatis ad consulendum Beelzebub Deum Manifestum est prophetiæ et totius Dei pro (Accaron ? quamobrem hæc dicit Dominus : videntiæ supernaturalis finem nullum alium « De lectulo, super quem ascendisti, non esse posse, quàm veræ religionis conserva i descendes, sed morte morieris. , Hunc finem tionem et hominum per eam salutem ac felici suum esse declarat etiam Deus apud Is. 48, 3: talem. Et reverà in Scripturis sacris nulla alia « Priora ex tunc annuntiavi, et ex ore meo ratio exhibetur omnium prophetiarum, sive i exierunt, et audita feci ea : repentè operares temporales et statum nationum politicum · lus sum et venerunt. Scivi enim quia durus spectantium, sive earum quæ spirituales res, i es tu, et nervus ferreus cervix tua, et frons regnumque Christi Domini cæleste adumbra ( tua area. Prædixi tibi ex tunc, antequàm bant. Prima ompium prophetia data est primis i venirent indicavi tibi, ne fortè diceres ; parentibus lapsis et desperantibus ad excitan Idola mea fecerunt hæc, et sculptilia mea , dam in illis spem futuri liberatoris et victoria i et conflatilia mandaverunt ista. » Tertiò, in serpentem reporlanda, quæ esset omnis prophetiæ hæ temporales , quæ res mox futureligionis fundamentųm. Ad eamdem spem, ras prænuntiabant , ubi eventu complebantur, religionemque in eo positam confirmandam pignora erant futuri complementi earum, quæ factæ sunt Patriarchis tot repetitæ de semine ad res post plura secula futuras pertinebant : benedicto promissiones. Et cùm sub impiis cujusmodi erant oracula de Christi adventu , principibus numerus eorum augeretur , qui ir de conversione gentilium ad veri Dei cultum, riderent istam expectationem, et qui dicerent : de propagatione christianæ religionis. At si , Festinel et citò veniat opus ejus , ut videa hæc omnia vaticinia tantam habuerint vim sub TH. II.

18

V. 'T. ad excitandam fidem atque spem homi divi et non intellexi; el dixi : Domine, quid num ab ipså mundi origine, et in mundo erit post hæc ? Et ait : Vade, Daniel, quia idololatrico veram religionem semper conser

clausi sunt signalique sermones usque ad prævaverint ; multò magis eadem confirmant finitum tempus. , Inprimis tempora eventuum, animos post eventum , et veram religionem quos prænuntiabant, clarè et distincte non usque ad finem mundi conservabunt.

cognoscebant : ideò Judæi Ezechieli exprobra

bant illam lemporis diuturnitalem 12, 27 : $ 6. De claritate et obscuritate prophetiæ.

( Ecce domus Israel dicentium : Visio quam Prophelia dici potest clara aut obscura, vel hic videt, in dies mullos: et in tempora longa ratione sui el terminorum, quibus res fulur iste prophetat. » Quae exprobratio abierat in enuntiantur , vel ratione objecti , vel respectu proverbium, ut scribit propheta ibidem v. 22: diversorum hominum.

Quod est proverbium istud vobis in terrå Prophetia in se clara ea est, quæ nudam ac Israel, dicentium : In longum differentur dies, simplicem significationem habet , qualis est et peribit omnis visio? , Unde et in novo Teilla Osee:3, 4 : Dies multos sedebunt filii Israel stamento de Prophetis legimus 1 Pet. 1, 11, sine rege et sine principe, et sine sacrificio, et quòd fuerint , scrulantes in quod vel quale sine altari, et sine Ephod, et sine Theraphim. Et tempus significaret in eis spiritus Christi , profectò de essentià prophetiæ nullo modo prænuntians eas, quæ in Christo sunt passioest, ut sit obscura. Nam tam clarè licet de re nes, el posteriores glorias , quibus revelatum bus futuris loqui, quàm de præteritis, et reverà est, quia non sibimetipsis, vobis autem minide imperiorum futuris fatis locuti sunt Pro strabant ea, , etc. Si hæ prophetiæ quandophetæ, tanquàm historici. At prophetiæ ob que respectu ipsorum Prophetarum obscuræ scuritas oriri potest ex multiplici re : 1° ex erant, multò minùs illas perfectè intelligebant metaphoris, parabolis et allegoriis, ex meditata Judæi, in quibus generalem tantummodò spem confusione, ex typis et prophetiis duplicem in Messiam fovebant. 2° Eliam respectu nostri habentibus sensum congruenten et analogum; quamplurima vaticinia servant mullam obscuunum proximum, alterum remotum. Talium ritatem; ea scilicet, quorum obscuritas oritur prophetiarum exempla plura alibi proponen ex metaphoricâ oratione, ex allegoriis, ex me. lur, quando rationes afferentur, cur Prophelæ ditatâ confusione, ex duplici sensu, vel ratione obscuritatem illam tanquàm velum suis vatici typicâ : his quippe omnes causas obscuritatis nationibus obduxerint. Verùm hæc quarum non tollit eventus. dam prophetiarum obscuritas longissimè differt

$ 7. Diversa genera prophetiarum. ab oraculorum ethnicorum absurditate, quorum alia concipicbantur terminis non intelligi. Duplex generatim prophetiæ genus apud Hebilibus, alia sic erant ambigua, ut sensus bræos fuit; aliæ verbis et sententiis continenadınillerent planè contrarios; quæ æquivoca tur, aliæ rebus, nempe figuris : « Scimus, ait tio omnem illis vim prophetiæ adimebal. Tert. I. de Resur. carnis, ut vocibus, ita et reProphetia clarâ ratione objecti ea est, quæ rem bus prophetarum. » Est autem figura, quæ tyverisimilem et humanæ rationi probabilem pus græcè dicitur, e persona, res, vel eventus prænuntiat. Obscura verò est, quà res prædi analogiâ quâdam aliam personam, rem , vel cilar in speciem absurda el impossibilis : talis eventum ex intentione el consilio Dei præsigniilla Isaiæ 7, 14 : Ecce virgo concipiet et pariet ficans. , Jam verò tota vetus dispensatio erat filium, sensu litterali intellecta. Tales quoque novi apparatus : in eå, Dei apud Judæos offiillæ erant, quæ de Christi morte et sempiterno cia repræsentabant officia Messiæ patris futuri regno, opprobriis et gloriâ editæ sunt. Hanc seculi; constitutio civitatis judaicæ formam obscuritalem tollit eventus. Prophetia tandem Ecclesiæ; fata populi israelitici fortunam poclara vel obscura dici potest respectu diversorum puli christiani; cultus mosaicus in omnibus hominum, scilicet respectu ipsius prophetze, suis partibus , templo, sacerdotio, sacrificiis, aut eorum qui prophetiam audiunt ante even religionem christianam, personæ præcipuz tum; vel respectu corum qui prophetiam ex Messiæ quoque typi fuêre, et in ipsis denique cutiunt, postquàm completa est. Ac 1° certum eventibus insignioribus præsignificati fuerunt est Prophetas ipsos non semper intellexisse eventus evangelici. Ex håctyporum institutionc prophetias illas, quæ visis symbolicis et ani spontè nalæ sunt allegoriæ myslicæ , seu progmaticis constabant. Dan. 12, 8: « Et ego au phetiæ duplicem habentes sensum; nam statim

go fuit.

atque David, Salomon, Zorobabel, aliique as

nem directè, obliquè ad Christum spectent; sumpti sunt in typum fuluri ducis Messiæ ,

per verba hæc Christus primùm prædictus est promptum erat antitypi recordari, atque stá

tum, cùm vaticinium ipsum edidit Nathan; tiin ac illoruin injecta erat mentio, hunc quo

iterùm quoque prædictus est Christus cùin que cogitatione complecti, ejusque effigiem ge

ortus est Salomon, ad quem directè spectaveneralioribus saltem lineamentis adumbrare (1).

rat Nathanis oraculum, el cùm templum conIn hujusmodi prophetiis pertinentibus ad Mes

struxit, quod Ecclesiæ à Christo ædificatie imasiam, aliæ sunt quæ duplicem habent sensum litteralem, fermè æqualiter obvium; aliæ $ 8. Varia prophetiarum interpretatio. directè referuntur ad Christum, ad alia verò

Hinc prophetiarum sensus duplex distingui obliquè; aliæ contra allegoricè pertinent ad

debet , nimirùm litteralis et mysticus. Sensus Christum ; juxta obviam et simplicem significa litteralis est ille, quem verba accepta sive protionem aliò spectant. Prioris generis est illud

priè, sive metaphoricè, primò et immediatė vaticinium de slatûs judaici interitu, Matth. 24, significant. Ideòque sensus litteralis alius proquod congruit etiam litteraliter fuluræ consum

prius, quem verba significant sine tropo vel mationi totius seculi. Secundi generis ea est, figurâ; alius metaphoricus, quem verba exhiquæ habetur in vicesimo primo psalmo, quam bent translata in alienam significationem; sic que adnotårunt Evangelistæ : Diviserunt sibi illa Isaiæ : Habitabit lupus cum agno, pardus vestimenta mea, et super vestem meam miserunt cum hædo cubabit..... pro saliuncâ ascendet abies, sortem. Hoc enim reverà et secundùm litteram

et pro urticâ crescet myrtus : vel hæc Joannis Christo contigit, ad Davidem autem obliquère Baptistæ de Christo apud Matth. c. 3, 12 : fertur. Tertii generis hoc exemplum suppeditat Cujus ventilabrum in manu sud, et permundabit idem psalmus : Narrabo nomen tuum fratribus aream suam, et congregabit triticum suum in hormeis, in medio ecclesiæ laudabo te ; quæ de reum, paleas autem comburet igni inextinguibili; se David secundùm litteram, de Christo se sumi nequeunt sensu litterali proprio, sed cundùm figuram prædixit. Quanquàm et se eorum verus sensus litteralis est sensus mecundùm litteram potest in Christum con taphoricus. Sensus mysticus est ille, qui non gruere. Hisce prophetiis duplex incst futuro proximè et per voces, sed mediatè et remote, rum indicium, seu bis vaticinia hæc rem præ mediantibus scilicel rebus per voces sensu litsignificant: primùm quidem, cùm ipsum editur terali significatis, indicatur. Sensus hic mystivraculum; secundò, cùm in eo exilum habet cus semper supponit sensum litteralem; at quem directè spectavit. Exemplo erit Nathanis metaphoricus sensum litteralem proprium ervaticinium, quo Davidem Deus sic compellat :

cludit. Suscitabo semen tuum post te, quod egredietur de

Gravis est inter theologos controversia , utero luo, et firmabo regnum ejus; ipse ædificabit utrùm idem Scripturæ textus habere possit donum nomini meo. Cùm ea enim ad Salomo plures sensus litterales ; affirmant S. Tho(1) Sed magna est varietas in usu et tracta

mas , Tostatus, Gregorius de Valentiâ , Saltione allegoriæ hujus mysticæ; in modis quibus mero, Lud. Molina, Cornelius à Lapide , disponuntur bine imagines inter se conve Joannes Mariana, Bonfrerius, Bellarminus , nientes, quibusque earum altera alteri subster

Melchior Canus et alii plures. Ad eamdem sennitur. Interdum sic apparet alque eminet imago proxima, lantùmque in vocibus et dictio

tentiam accedere necesse est eos, qui duplicem nibus dominatur, ut a grė patiatur interlucere sensum in quibusdam Scripturæ locis ita adremoliorem : contra interdum, idque multò mittunt, ut primarius sit imperfectus : cùm frequentiùs, tam perspicuè tantoque verborum splendore effulget remotior, ut proximam suo

enim omnis Scripturæ locus habere debcat lumine penè obruat et extinguat. Aliàs perpe

sensum litteralem perfeclum, necesse est ut luâ et æquabili quâdam luce et satis apertå , iidem statuant duos esse nonnunquàm senintento quidem oculo sese conspiciendam exbibet imago præcipua; aliàs nec opinantem

sus litterales. Prioribus ergo accensendi sunt præstringii, et subilis alque improvisis quibus

Jansenius Gandavensis, Lucas Brugensis el dam coruscationibus quasi è nubibus fulgur, innumeri alii. Negant verò Alensis , Alberlus erumpit. Quandoque tandem , et is certè mo

Magnus, Michael Medina, Ribera. Ad quam dus niaximam habet eleganiiam et pulchritudinem, cùm per totum poema geminæ imagi

etiam sententiam accedere videntur quicumque nes, pariter conspicuæ, ac quasi parallelæ con theologi duos sensus solùmmodò, unum prisociantur, sibi invicem apertè respondentes, narium, alterum secundarium distinguunt : seseque mutuò illustranies. Vide Lowth de sacrâ Poesi Hebræorum, præl. 11.

rum.

nam per primarium intelligunt litteralem , per go Multò magis extra nientis creatæ cogniliosecundarium, mysticum et allegoricum. Sed nem posita sunt sutura hominum ignolorum de his alio loco susiùs dicemus.

consilia liberrima, et multò quidem magis ,

quæ pendent ex innumerabilium voluntalum 8 9. Auctoritas prophetiæ.

consensione, earumdemque cum infinità serie PROPOSITIO.

causarum physicarum conjunctione : qualia

sunt imperiorum fata remotissima. Is solus, qui Neque præsciri, neque etiam casu prædici à crea

ordinem physicum et moralem instituit, nexuturis possunt , ea omnia quæ præler na

que miro copulavit, tanti operis seriem, curturæ ordinem divinâ et supernaturali virtute

sumque rerum æternum investigare valet. Si contingunt, ut miracula et divinorum decreto

quæ ergo ab hominibus aut creaturis quibus, rum manifestationes; 2o futuri post longa inter

cumque naturali sagacitate prædicta sunt, ea valla temporum mundo physici successivi status;

jam in causis cognitis continebantur. Sic præ3° sutura hominum consilia et fata imperio

dicimus vicissitudines temporum anniversarias,

ortus, occasus, conjunctiones et eclipses plaPROBATIO. Ab experientiâ. 1. Manifesta nelarum. Sic ex ægrorum symptomatibus morest ex ipsa experientià propositionis veritas. bi exitum colligunt medici; sic uberem olea- . Scilicet in rebus physicis, et ubi de potentiis rum proventum anno proximo futurum ex naturalibus agitur, summa est auctoritas con quibusdam indiciis Thales, et ex scaturiginum stanlis et perpetuæ experientiæ , sine ullå obla et aquarum subterranearum inusitato sapore là ab origine mundi exceptione : sic certum instantem terræ motum Pythagoras, augurari est extra omnium hominum naturam positum

poluerunt. esse volare, vel etiam uno saltu decem exape Sed si hæc omnia extra mentium creatarum das transgredi : qui contrarium assereret, in aciem sunt, haud magis in casum resundi possaniret. Sed neque homines, neque ulli alii sunt. Nam quamvis prædictiones quædam casu spiritus, quibus est cum hominibus commer el fortuitò veræ esse possint, certæ tamen sunt cium, futura illa prædixerunt, nisi ad id fue notæ, quibus temeraria vaticinatio secernatur rint à Deo ad homines legati.

ab eå, quæ à divinâ scientià proficiscitur. PriEx ratione. — 2. Ratio manisestè demonstrat mò, cùm evenit res prædicta ejusmodi, ut ea omnia cuique creaturæ inscrustabilia esse. vero sit valdè absimilis sive ratione sui, sive 1° Miracula et decreta divina in causis natura ratione adjunctorum, veritas illius prædictiolibus videri nequeunt, cùm sint præter ordi nis in casum refundi non debet , resque dinem naturæ; nec in divinâ voluntate, cujus cenda est non prædicta solùm , sed etiam præconsilia , nisi Deo prodente, innolescere non visa : multò quidem magis si res prædicta possunt. Si ex divinae potentiæ effectibus, quos mediis naturalibus contingere non potest. Sic experimur, ad divinorum consiliorum investi olim veri Dei cultum toto orbe per aliquot hogationem assurgere non possimus, quantò mi mines propagandum ac idololatriam prorsùs nùs eadem in antecessum præsagiemus ? 2° profligandam, res erat in se et ratione sui Mundi quoque physici stalus successivi,

valdè à verisimilitudine remota : cujus prænisi Deo patent ; quia mundus constitutio est, dictio fortuita esse non potuit. Idem verò in quâ causæ sunt inter se nexæ innumerabiles, perficiendum à paucis ex infirmå plebe homiquæ mentis aciem tenuitate effugiunt, el nu nibus idiotis, omnique præsidio humano destimero ac varietate excedunt; illæ omnes sibi tulis, per crucis Christi prædicationem, inter invicem respondent et se mutuò librant, ideò gravissimas persecutiones, et cum incredibili que omnes uno intuitu comprehendere ne celeritate , res erat ratione horum adjunciocesse est ; nec tantùm præsentem earum sta rum multò magis abhorrens à verisimilitutum pervidere oportet, sed successivos omnes dine. Ejusdem generis sunt prædictiones ple11sque ad prædiclum eventum slatus. Si levissi

ræque inferiùs recitandæ quæ compleri non ma pars fugerit attentionem, si concatenatio potuerunt, nisi interveniente divinâ virtute. immensa et perpelua non fuerit accuratissimè Secundò, cùm evenit res prædicta ejusevoluta, et collectæ omnes antecessiones, totâ modi, ut ipsa quidem sive ratione sui, sive numeratione erratur. Quæ mens creata uni ratione adjunctorum, nihil habeat à vero alio versitatis immensitatem complecti, aut cogita num, sed ita sit naturà suå incerta , ut illius Lionis celeritate assequicursum naturæ potest? prædictio sit supra modum mirabilis, tunc

non

etiam casu vera dici non debet. Sic olim futu

quæ ille prædixit reipsà certoque eveniant ; rum hominem nomine Cyrum , qui Judæos alterius autem prædicta plerumque eventu cacaplivos in patriam ex Babylone remitteret , reant : « Si tacità cogitatione responderis, quores erat nec ratione sui , nec ratione adjun i modò possum intelligere verbum quod Doclorum à verò abhorrens; sed quia tunc tem ( minus non est locutus ? hoc habebis signum : poris Judæi in florentissimo statu erant, nec , Quod in nomine Domini propheta ille praquidquam à Babyloniis meluebant, qui cæ dixerit, et non evenerit, hoc Dominus non leris gentibus opibus et potentiâ non præs 1 est locutus, sed per lumorem animi sui protabant; quia Persarum res parvæ erant; de pheta confinxit. , Sic Jeremias quoque 28, nique, quia appellatio et nomen est aliquid 9 : « Propheta qui vaticinatus est pacem, cùm valdè arbitrarium, incertum et infinitum, ( venerit verbum ejus scietur propheta, quem idcircò nemo jure prædictionem illam Isaia a misit Dominus in veritate. , Idem hunc proad casum reserre potest. Adjuncta illa , seu prium veri Dei characterem esse affirmant, ut circumstantiæ loci, lemporis et personarum, sit præscius futurorum. Is. 41, 33 : « Annun: Lam variæ esse possunt, ut contra probabilita rtiate quæ ventura sunt in futurum, et scielem infinitam sit , ut quis temerè et sine prä mus quia dii estis vos. Et 4, 6 : Ego primus visione benè conjectet. Tertiò, cùm mulla ab i et ego novissimus, et absque me non est aliquo prædicta sunt, eveniuntque omnia , « Deus : quis similis mei ? vocet et annuntiet, prædictiones illæ omnes in casum refundi non i et ordinem exponat mihi, ex quo constitual possunt, imò nullæ. « Neque, ut habet Cicero,

populum antiquum : ventura et quæ sulura ( casu sacia dici possunt, quæ habent in se sunt annuntient eis. , Ibid. v. 24; « Ego ( omnes numeros veritatis. Quatuor tali jacti ( sum Dominus faciens omuia, extendens celos 1 casu venereum elliciunt: num etiam centum ( solus, stabiliens terram, et nullus mecum.

venereos, si quadraginta talos jeceris, futu « Irrita faciens signa divinorum et ariolos in 1 ros pulas ? Aspersa temerè pigmenta in ta ( furorem vertens, convertens sapientes rc

bulå oris lineamenta eflingere possunt, num ( trorsùm, et scientiam eorum stultam laetiam Veneris Coæ pulchritudinem effingi ciens; suscitans verbum servi sui, et consiposse aspersione fortuità putas ? Sus rostro ( lium nuntiorum suorum complens. , Et c.

si humi litteram A impresserit, num propte 25, 21 : 1 Annuntiate et venite, et consiliamini i rea suspicari poteris Andromacham Ennii

i simul : quis auditum fecit hoc ab initio, et 1 ab eo posse describi ? Sic enim se profectò tunc prædixit illud ? numquid non ego Do( res habet, ut nunquam perfectè veritatem ( minus, et non est ultra Deus absque me. » 1 casus imitetur (1). »

Negant iidem quemquam præter Deum homiEx auctoritate. — Futurorum præcognilio num cogitationes secretas et consilia præsennem certam ad Deum solum pertinere constans tia scrutari posse. 3 Reg. 8, 39 : « Tu nosti el perpetua omnium vox ac sententia semper 1 (Deus) solus cor omnium filiorum hominum. » fuit. 1° Hæc sacrorum apud Judæos scriptorum Jerem. 17, 9: « Pravum est cor omnium et doctrina fuit : Moyses Deut. 18, 20, hoc inter inscrutabile : quis cognoscet illud ? Ego Dodivinum el falsum vatem discrimen ponit, quòd, c minus scrutans cor et probans renes : qui do

i unicuique juxta viam suam, et juxta fructum (1) Parùm ergo scitè scripsit auctor libri

( adinventionum suarum. ) qui inscribitur Émile , t. 3, pp. 156, 157: « Je 2° Ab hâc doctrinâ non deviårunt Ecclesiæ * dis qu'aucunes prophéties ne sauraient faire ( autorité pour moi , parce que pour qu'elles

christianæ doctores. Tertullianus in Apologe le tissent, il faudrait trois choses dont le con tico ait dæmones æmulari divinitatem, dùm

cours est impossible, savoir : que j'eusse furantur divinationem ; et c. 20, « Idoneum, 1 élé témoin de la prophétie, que je fusse lémoia de l'événement (sufficit ut mora

inquit, testimonium divinitatis est veritas divi« liter certum sit utrumque), et qu'il me fût

nationis. » Auctor quæstionum et responsio1 démontré que cet événement n'a pu quadrer num ad orthodoxum, resp. ad qu. 146 : « Pe· fortuitement avec la prophétie : car Tüt-elle

nès hunc (Deum) humanarum rerum est præ· plus précise, plus claire, plus lumineuse · qu'un axiôme de géométrie, puisque la clarté

dictio juxta et eventus. » Minutius Felis in i d'une prédiction faite au hasard n'en rend Octavio : « Oracula efficiunt (dæmones) falsis pas l'accomplisseinent impossible, cet aci complissement, quand il a lieu , ne prouve

pluribus involuta : nam et falluntur, et fallunt, , rien à la rigucur pour celui qui l'a pré

ul et nescientes sinceram veritatem, el quam dit.

sciunt in perditionem sui non confitentes. >>

« VorigeDoorgaan »