Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

mus una aliam unquàm altingeret; sed ut gullæ cxistant (1); in hảc opinione omnis tollitur caimbris, secundùm lineas parallelas decidentes, sus, et mechanismi immutabilis legi cmcla subnunquàm in moles majores concrevissent. At jiciuntur. atomi à motu perpendiculari paululùm declinan Qui hanc tenebant sententiam, alii mundum les et in vicinas incidentes, cum illis coalescere, æternum et incorruptibilem , alii in tempovariisque concretionibus originem præbere pote re ortum et interiturum statuebant, ut patet ex rant (1) : ex hâc etiam atomorum quarumdam his verbis Senecæ : Nam si vel certum sit declinatione ortam docebat libertatem.

į plantæ similem esse hunc mundum, sive à Hi philosophi communi consensu mundum ( naturâ quâdam consilii experte, at augendi ortum habuisse, et habiturum interitum statue i et procreandi potentiâ instructà, regi atque bant.

gubernari; id tamen non impedit, ne ortu 3o Est sententia , quam Strato olim invenisse i quodam generatus et exitio obnoxius hadicitur. Ille cùm nullo modo intelligeret, qui ex beatur : nec idem obstat quominùs certà motu oriri sensus et intelligentia possint, mate ( quâdam et constanti lege ab ortu ejus ad riam omnem naturaliter, et vità et naturali elli (interitum administrari omnia putentur, ipcientià præditam asseruit, et habere quædam i sæque illæ eluviones et exustiones terrainitia motůs, sensûs rationis et consilii : etiamsi I rum , quæ nonnunquàm evenerint , vel motum, sensum, rationem et consilium non sem (cventuræ sint in posteruni, à nature ejus per et naturaliter habeat. Ista ergo vita mate moderatione el gubernatione proficisci judirize insita, non animalis est, quæ adjunctam ha ( centur (2). ) beat conscientiam, sed genitrix, et hanc habet Diversam ab his quatuor atheismi formam virtutem, ut quælibet materiæ portio, vel in nec in scriptis philosophorum reperias, nec per seipså procreare, vel ex alterius materix actione

mentem fingere possis. Nam si quis Deum tolvarias animorum dotes accipere valeat, tametsi lere velit, necesse est doceat nullam naturam rationem et consilium nunquàm adhibeat. In intelligentem universitati rerum præesse, alque låc opinione, ut in superioribus, quoniam non quidquid sensûs et rationis est, id nihil esse est communis quædam vita, quæ toti universi nisi materiæ affectionem. Jamverò qui matetati leges ferat, fortuna seu casus multùm valet. riam intelligentià carentem unicum staluit prinNam illæ materize particulæ insitam vim haud cipium, istam materiam aut prorsùs mortuam exerumt nisi occasione variarum concursatio et inertem credere debet, aut ei aliquam vinum et implicationum quæ fortuitò conlingunt. tä formam tribuere. Prius si probet, iterùm in hoc verò differt à praecedentibus , quòd vel ad formas substantiales, vel ad figuras el præter casum, ctiam vim genitricem à mo alomos confugiat necesse est. Sin posterius lu diversam adhibeat. Hi philosophi vulgò eligat, aut unam lantùm ejus modi vitam per cum Stratone inundi tenebant æternitatem, sed totam materiæ molem fusam esse defendere illuni maximis conversionibus obnoxium facie debet, aut ponere omnem materiam, per se vibant.

tam quamdam continere, ita ut nulla particula 4" Denique Stoïci quidam, cùm ex fortuità propria vità careat. atomorum concursione, aut vi materiæ particu Inter atheos nullo modo numerandi sunt illi lis insità et communi lege solutà, oriri mundi Stoici, qui universitatem rerum animal esse speciem tantam minimè potuisse putarent, toti dixerunt in quà sicut et nostris corporibus, huic universitati rerum inesse voluerunt natu sensus insit, consilium, ratio et anima quaedam ram quamdam artificiosè omnia disponentem, moderatrix rerum omnium : quam opinionem at ratione sensuque vacuam : mundum porrò exposuit Cicero l. 2 de Nat. Deorum ; et Virg. non dissimilem esse plantarum atque arborum, Georg, 1. 4, v. 219; et Æn. 1. 6; Seneca in Qu. quem natura communis quædam incolat fictrix Nat. I. 2, cap. 45. Hi enim philosophi, etsi hac et genitrix, quæ vià atque ordine, quamvis nec universitate rerum omnia contineri, Deumquc sensum nec intelligentiam habeat, cu- .cta ex igneum mundi hujus partem finxerint, allamen plicet et generet, partes suas ita nunc disponat, cùm illum ignem, omnia permeantem, persecirt sensus ex illarum coagmentatione nascatur, tissima ratione præditum, et ab eo cuncta qualis in brutis est animantibus; nunc eo modo, priin'in constituta cum consilic et ejus proviut ratio et judicium, quibus valent homines,

(1) Cic. de Nat. Deor. I. 2, c. 32. 11) Lucr. lib. 2, v. 217.

In Quæst. Nal. I. 2.

dentià eadem constanter administrari docuerint, distinguuntur : alia moralia dicuntur, ex homi. potiùs paluram Dei malè intellexisse quàm num utilitatibus, consensione, sensibus inteDeum sustulisse dicendi sunt. (Jovem intelli rioribus, et historiâ petita. Alia playsica nun. , gebant antiqui, eumdem quem nos, inquit cupantur, quæ arripimus ex rerum, quibus · Seneca, custodem recloremque universi ani constat mundus, naturis, operationibus, dispo1 mum ac spiritum, mundani hujus operis do sitione et constantià. Alia denique metaphyi minum, artificem, cui nomen omne con sica vocantur, sumpla nempe ex nostræ mentis

venit. Vis illum fatum vocare? non errabis : conccplibus et ideis. Nos eamdem divisionem 1 hic est ex quo suspensa sunt omnia, causa

sequemur, sumpto initio ab illis rationibus, ( causarum. Vis illum providentiam dicere ? quæ sunt minùs à vulgi intelligentiâ sensuque 1 rectè dices : est enim cujus consilio huic disjuncte. ( mundo providetur, ut inconsultus eat et

ARGUMENTA MORALIA. i actus suos explicet. Vis illum naturam vo( care ? non peccabis : est enim ex quo nala PRIMUM. - Ab utilitate Religionis, seu agnitionis < sunt omnia , cujus spiritu vivimus. Vis illum

existentiæ et providentice Dei. (vocare mundum? non falleris : ipse enim

Quamvis hoc argumentum ab utili duclum i est totum quod vides, totus suis partibus

non conficeret directè Deum existere, valet < inditus, et se sustinens vi suà. Qu. Nat.

certè ad alienandos ab atheismo animos, et im1. 3.

piorum hominum revincendam perversitatem, Nec sunt etiam inter atheos numerandi i

qui nullis nixi rationibus, homines summis comomnes qui mundi æternitatem tuentur : pleri

modis, quae habet adjuncta Religio sed agnitio que enim eorum, quibus hoc dogma placuit, non modò esse Deum confitebantur, sed

numinis, spoliare contendunt. Valebit etiam ad argu

confirmandam Dei existentiæ suspicionem namentis ex divinâ naturâ sumptis hanc opinio

turaliter, ipsis fatcntibus atheis, mentibus indinem confirmabant, ut Aristoteles et Platonici

tam; nam sicut benè concluditur ex supposila recentiores. Ut atheisticæ impietatis reus quis

existentiâ Dei, ejus agnitionem utilem hominisit, necesse est, ut statuat mundi, non tantùm

bus esse oportere, quia sub imperio justissimi originem æternam esse, sed necessariam quo

et sanctissimi numinis, utilitas et pietas divist que et independentem ab intelligente aliqua

esse non possunt; sic vice verså er pietatis manaturâ. Verùm ad atheorum classem illi om

nifestà utilitatc, Dei existentiæ augurium legininò pertinent, qui nomine reliquerunt deos ,

timum capimus : sub Dci imperio rem ila divinas perfectiones sustulerunt. Nempe qui

esse necesse est ; tolle Deum, et nullam caunaturas præstantiores hominibus existere fatebantur, sed illas cum totâ universitate rerum

sam habes, cur agnitio numinis tantarum utiex Oceano vel ex Chao prodiisse in initio asse

litatum causa existat. Præterea, absurdum

maximè videtur homines per lioc esse felices, rebant; ex quo consequitur interire eosdem

vel feliciores, quòd errent, per hoc esse miposse, etsi poetæ genitos illos deos immortalilate donare coñsneverint (1). (Vide Cudworthi

seros , quòd sapiant : nam non est probabile Syst. Intell. Stanlei. Hist. Phil.)

naturam indigere, ut beata sit, aliquo sibi In refellezdis sigillatim variis atheorum hy

contrario et repugnante, qualis est error, aut pothesibus haud immorabimur, quòd in pro

miseram effici ex eo quod est maximè secunbandà divini numinis existentiâ, ista omnia

dùm appetitum, qualis est veritas. Attamen, eorum principia plena essc vanitatis simus

si agnitio, numinis ad hominum utilitatem , oslensuri : solius Spinosa systema, cui quam

tum privatam , tum publicam, conferat, si sit

necessaria ad salutem societatis civilis, hæc dam dedit auctoritatem novitas et forma geometricè elaborata , curiosiùs expendemus et

omnia tam absurda ab atheis admittenda sunt : directè confutabimus , in fine hujus disputa

errorque, qui est agritudo quædam animi,

ad hominis felicitatem plus quàm aliud quidtionis.

quam conferęt, imò ad optimum ejus slaTriplicis generis argumenta hoc loco vulgò

lum erit necessarius. Neque dixerint athei

multoties contingere ut errores babeant utili(1) Håc breviori notà agnoscendi sunt veri

talem sibi adjunclam, et regna falsis religio alhei, si nimirùm divinam Providentiam reji

nibus consistere : nam apud eos, qui falsis siant, quidquid præterea sub hoc ruinine Dei adaillere videantur.

religionibus vivunt ci conservantur, est non so

CONFUTATIO ATHEISMI.

[ocr errors]

lim falsa religio , sed est aliud simul verissi timi parentis ditione cuncta contineri, cjusque mum naturae dictamen, à quo falsa religio totam beneficam erga bonos voluntatem, propler inlivim snam salutarem accipit, videlicet, vivendum nitam sapientiam atque potentiam , nunquàm esse cum religione; quod si abesset , nec ipse suis finibus frustrari. In atheismo, ubi tenet im. falsæ religionés, neque regna consisterent aut perium fortuna , securitas nulla esse polest : perdurarent (1)

hanc habes perpetuam expectationem juxtà Homo in vario vitæ stata considerari pótesi, Lucretium (1): vel in conditione privatà divisus à cæteris homi

Dictis dabit ipsa fidem res : nibùs, vel in societate naturali sorte nascendi

Forsitan et graviter lerrarum motibus orbis cum aliis conjunctus, vel in confederatione ci

Omnia conquassari in parvo tempore cernes. vili : interesse hominis Deum existere in quolibet stalu triplici propositione conficiemus, contra Deinde in religione, etiamsi adverså utamur Cardanum, Ilobbium et Baylium, quorum

duo fortunâ, habemus in spe divini præsidii maxima priores Religionem , hominibus noxiam, tertius fortitudinis et constantiæ adminicula, quia, ut inutilem, seu non necessariam, scripsit. ait vetus poeta (2),

Omnia sunt speranda, nec insperabile quidquam;
PROPOSITIO PRINA.

Cuncla Deus peragit facilè el nil impedit ipsum.
Interest hominis esse Deum.

In atheismo omne bonum nostrum in illis rebus
PROBATIO. Nam, 1o agnitio numinis nobis

situm est, quae nec in postrå sunt posita potesaperit ordinem rerum maximè cupiendum,

tate, nec nos ullo modo curant, et lantùm homiatheismus in scenam immittit tristitiâ et horrore

nes in acrumnis et hujus vilc casibus ab alomis plenam. Quippè theismus nobis exhibet in re

auxilii et opís sperare possunt, quantùm quis rum universitate rectorem sapientem, benevo

solatii à sävà quâdam procellà et lurbine exlum, beneficum, propter infinitas virtulės sum

pectaverit, aut à commodo quodain inari, cujus mè amabilem, cujus optimis et sanctissimis

nequeunt violenti fluctus exorari : præfocanda decretis cuncta primùm constituta perpetuo

est illa naluræ Deum spontè in ærumnis advoordine decurrunt. Atheismus verò statuit tenere

cantis vox: principatum vim quamdam infinitam sine ra

Di, prohibete minas, di, ialem avertite casum (1), tione, sine consilio, sine benevolentia , temerè

à quâ ipse Lucretius, vi naturæ domitus, lemci sine lege cientem motus necessarios. Quanto

perare loco laudato non potuit: ergo præstat sapientia cæcitati, bénignitas et beneficentia temeritati, ordo confusioni, gra

Quod procul à nobis fleclat fortuna gubernáns, tissima concordia tristissimae anarchiæ, tantò

Et ratio potiùs quàm res persuadeat ipsa, gratior est aspectus religionis. 2° Theismus am Succidere horrisono posse omnia victa fragore. plilicat naturam hominis et auget ejus dignita

Asfert denique agnitio numinis solidam feliciatheismus vilissimam et abjectam efficit.

tatem, quià spem injicit non esse hujus mortalis Siquidem ille suadel nos divinam sortitos origi

ævi limitibus finitam vitam hominum, extrepem cum optimo parente Deo, cum ente infinite

mum diem nostrum, non extinctionem, quam perfecto habere quamdam similitudinem et co

refugit natura, sed commutationem tantùm loci gnationem, atque esse quædam illius simula

afferre, æterniquc dici nalalem esse. Atheis è cra : quo nihil potest esse illustrius. In atheismo

contrario horrenda mortis expectatio esse deoriginem vilem et fortuitam habemus, nihilque bet, et omnes eorum lætitias inficere, qui in ea sumus, nisi acervus atomorum, quarum

si com

putant omnia interire, atque post exantlatos vila inissure dissolvantur, tum vitam nostram om

labores nihil hominis manere præter extinctionem interire necesse est. 3° Theismus adjun

nis malum sempiternum. clam habet securitatem, summam spem atquc 4° Tandem agnitio Dei excitat ad omnes virsolidam felicitatem; quæ omnia tollit atheismus. tutes : atheismus vitiorum laxat habenas. Sed Ille quidem securitatem affert , quia docet op virtutis infinita sunt commoda : exornat mentem,

(1) Falsæ religiones simulque cum ipsis regna pacem et tranquillitatem animis ingenerat, adsteterunt, vi atque beneficio veritatum erroribus jungit nobis alios homines. Viliorum infinita permixtarum, quas ex primitiva revelatione haJoitas, traditione rationisque dictamine servå

nicommoda sunt : mentis corporisque habitum) runt homines. Izc verò sunt in quarum gratiam (1) L. 5, v. 105. unanimis moraliter populorum conscnsusitivo (2) Linus apud Jam. de v. Pyth. c. 28. catur.

Virg. Æn. I. 3, v. 265.

lem;

corrumpunt, animum rgritudinibus elidunt, vocem lacitė sequuntur, dùm dictis ahjualios homines a nobis alicnos elliciunt, el naturali rant (1). 2° Quia metus ille turbulentus agriefficientià eorum contemplum atque odia exci tudines pariens, non omnes, sed improbos tant, ut alio loco exponemus. Hahet ergo agni lantùm afficit, confitentibus Epicuro et Lucrelio numinis hæc omnia commoda; atheismo ad tio, qui exinde conclusêre non posse jucunde härent ista incominoda.

vivi, nisi honestè vivatur. At hujus, ut alterius Objicies. Nihil magis hominum interest quam omnis rei , judicium à naturà praestantissima habere animum metu vacuum, et plenissima sumendum est , hoc est, à bonis. Ilis spontè frui libertatc : hæc hominum summa felicitas enascitur ex sensu numinis jucunda beatæ est. Atqui agnitio numinis metum injicit homi æternæque vite expectatio; atheismus imnibus et libertatem tollit : « Quis enim ferat, ut proborum et sceleratorum hominum perfugium ( ait Velleius apud Ciceronem, impositum cer est. ( vicibus suis sempiternum dominum, quem

PROPOSITIO II. dies et noctes timeat; omnia providentem,

Agnitio Numinis societatis naruralis vinculum i et cogitantem, et animadvertentem, et ad se

necessarium est. I pertinere putantem, curiosum et plenum ne

PROBATIO. I gotii Deum?,

Nam 1°, sine Deo nulla sunt

hominum adversùm se mutuò officia naturaRespondeo 1°: Nego maj. Nam societatem civilem hominibus utilem esse et necessariam fa

lia. 2° Nulla saltem ad ea que vocamus tentur athei ; at per leges civiles metus homini

officia, præstanda obligatio perfecta esse po

lest. bus injicitur, et minuilur libertas. Non omnis ergo metus aut libertatis imminutio malum est. 1° Atheistica impietas tollit mutua hominum Tunc profectò metus malum non est, ubi est

erga se officia : nam hæc officia fundantur, salutaris, et frenum quod injicit voluntali est

vel in naturali et immutabili boni atque mali necessarium, ubi illa molestia, quam affert me

moralis discrimine, vel in istà lege insità nalus, suspenditur aliis multis et magnis utilitati

turze hominum et in omnes diffuså , cujus inbus. Atqui ille metus, quem habet religio adjun

ventorem et latorem Deum, naturå monente, ctum, salutaris est : avocal voluntatem à vitiis,

omnes putamus. Sed sublato Deo, tollitur quorum maximè noxia cst natura; excitat ad

cssentiale discrimen inter bonum et malum omnes virtutes , quarum infinita sunt commoda,

morale, uti confessi sunt veteres alhei, Prolll Epicurus et Lucretius confessi sunt. Et illa

tagoras (1), Heraclitus; et inter recentiores, mc!estia, quam affert, penè suspenditur el vin

Hobbius et Spinosa : quodque modò conficiecitur illis omnibus utilitatibus, quas in conclu

mus in argumentis metaphysicis. Tollitur etiar:) sione enumeravimus.

cum legislatore Deo lex naturæ, et nulla vitit Respondeo 2° : Nego min., 1" quia non est

regula relinquitur præter cujusque libidiproprius cliectus agnitionis Dei metus turbulen nem , quam belli facem , non pacis vinculus, uti supponunt athei, sed potiùs suavem

lum, esse experimur; et docent Hohbius (5) jucundamque spem mentibus ingenerat. Siqui

et Spinosa (4), quorum doctrina moralis al dem Deus non est formidolosum numen abu

hæc principia revocatur : « Nullam esse in lens, more arbitrario vel ex nccessitate, infinità

i animis nostris æquitatem aut benevolentiam potentia. Sed naturà est sapiens et beneficus, in

erga alios, sed libidinem dominandi et culinità p'tentiâ utens ad henefaciendum, quantùm

i piditatem esse unicam hominum regulam.... patitur ordo xternus rerum, seu incommutabi

Jus omne situm esse in potentiâ, obligatio les earum rationes. E contrario atheismus hor

( nem in imbecillitate, et cuique licere facere rorem habet adjunctum, quia fortuna atheistica

( quodcumque et in quoscumque libuerit ; potentia cst infinita, ciens motus necessarios,

1 adeòque nihil injustum fieri, nullam injusine lege el sine benignitate, quæ hunc admi

( riam inferri posse. Virtutem idcircò omnem rabilem conspectum rerum convertere in le

I rem vanam esse, nec præcellere fidem pernebrosa tartara unico momento poterit, et in

(1) Silent athei quos interim plerique expetolerabilia mala inopinaiò nobis omnibus pro riuntur remorsus. De bis fusiùs infra cum aucreare. Si ab hoc metu immunes sunt atlei, ctore, ubi de speculativis albeis dicemus. id habent ex insità naturis hominum fiducià

P. S.

Vide Plat. in Theat. erga mundi rectorem, et ex experientià benc

(2) L. de Cive et Leviathan. volarum ejus consiliorum, quam natur:c totius 'Tract. Theol, pol. c. 16.

tidie, clementiam credulitalı, graluni ani servare sensum jusli cl injusti, rerumque dii

mum ignavo et ingrato, modestiam impa ferentias morales percipere, quia sublato uno I dentiæ : uno verbo nihil ess» quod laudi sensa naturali, non continuò tolluntur omnes

vel vitio verti possit..... Imò voluntatem alii. Sed manifestum est hos atheos sibi non i lädendi omnibus inesse in statu naturæ, constare : nam nulla actionum humaiarum

securitatis viam meliorem scire neminem moralitas concipi potest, sine his duobus, videi anticipatione; idcircò in statu naturæ, ho licet libertate, et sensu obligationis , qui habeat. I mines intentos esse in se mutuò præoccu hanc vim, ut nos conscientiâ delicti aflicias,

pandis, vel vi, vel fraude. llinc scqui homi ubi rationem non sequimur. Jam verò in athe..

nem non esse natum ad societatem, sed orum hypothesi omni, sive ea, quae fortunam • naturaliter existere inter homines bellum mundi reginam slatuit, sive illa , quæ fato reI omnium adversus omnes. , En nativa athei rum administrationem committit, nulla libertas oni principia, ab omnibus atheis fermè, sive esse potest. Nulla etiam obligatio propriè dicta . veteribus, sive recentibus, confessa; quæ sanè existit, quæ sine superiore obligante, et sine vullam relinquunt hominum societatem natu- lege jubente et vetante, vix intelligi potest , aut, ralem.

saltem non est perfecta (1). Dictata rationis, 2. Etiamsi atheismus relinqueret discrimen respeclu atheorum consilia potiùs sunt quæ ininter bonum et malum , notionem aliquam offi

vitant, vel motiva naturalia ad agendum impelciorum , certè tolleret omnem obligationem lentia, quàin oflicia, quæ propriè devinciant (2). perfectam ad præstanda illa oflicia. Nam ob Sed demus atheos cernere posse rerum morales ligatio quatenùs distinguitur ab ipso sensu of differentias el servare sensum internum justi. ficii sui, est necessitas quædam moralis benè el injusti, atque ex illis motivis moveri ad exeragendi, orta ex consideratione nostræ utilitatis, citationem virtutum : negamus illa motiva ulquam cum honestate conjunctam credimus, lam vim servatura respectu vulgi athecrum , et præsertim ex melu numinis, cui placere qui non fuerunt ingenuè educati, aut quorum necesse judicamus , quia maximis nos præmiis

exculla ratio non fuit. Atqne id exponere verbis remunerari, et pænis pleclere valet. Sed athei Pomponatii philosophi abs re non erit, quòd stica impietas lollit illam necessitatem benè fuerit ille meritò atheismi suspectus, sed falsò agendi ortam ex consideratione numinis san tamen à Baylio in patrocinium sua sententiæ, ctissimi omniscientis et omnipotentis : tollit de religionis ad societatein inutilitale, adductus. omnem spem præmiorum, omnem metum Aliqui sunt homines ingenui et benè institusuppliciorum, sicque honestatis et felicitatis • tæ naturit, adeò quòd ad virtutem inducuntur conjunctionem dirimit. Quibus omnibus sub I cx solâ virtutis nobilitate, et à vitio retrahunlalis, quam vim servare poterit sensus justi et

« lur ex solâ ejus fuditate : et hi optimè dispoinjusti ad jubendum vel vetandum, ad invitan siti sunt, licet perpauci sint. Aliqui verò sunt dum vel terrendum, ad suspendendam vim

I minùs benè dispositi : et hi, præter nobilitaimmoderatam appetitùs ? aut quæ alia necessi

( tem virtutis et fæditatem vilii, ex præmiis , las existet, quàm contendendi ad utilitates suas

laudibus et honoribus, ex pænis, vituperiis et felicitatem, honestate contemptà ?

i et infamià, studiosa operantur et vitia fuObjicies 1° cum Baylio (1): Athei iisdem

1 giunt, et in secundo gradu sumt. Aliqui verò afficiuntur sensibus, iisdem utuntur rationis • propter spem alicujus boni el timorem pænx principiis ac theistæ : et ideò, negatà Dei exi

corporalis studiosi efficiuntur : quare ut lastentià , possunt servare, et reverà servant

« les virtutem consequantur, slatuunt politici sensum justi et injusti, et rerum constantes et

« vel aurum, vel dignitatem, vel aliquid tale; immutabiles differentias percipiunt. Atqui in

ut vilia verò fugiant, slatuunt , vel in pecuisto sensu justi et injusti, et perceptione discriminis inter bonum et malum morale posi (1) Hic non satis absolutė, ut nobis videtur, la est natura et vis ofliciorum. --- Respondeo,

allirmat doctissimus auctor. Quippè nulla pror

sùs obligatio moralis sub atheismo, cùı neque atheos, si sibi non constent, et ex suis prin

sit ulla auctoritas legislativa ex quâ eam dericipiis sensus interiores non informeut, posse vari necesse est, nullus superior et princeps

camdem suà voluntate jure imponens, sanctione(1)Pensées diverses sur la Comnète, c. 178, et que firmans. Hinc nulla prorsùs officin, que suiv. L'addition à ces pensées , c. 4. Réponse à sine obligatione morali concipi nequeunt, nulli la dixième et lreizième objcct. La continuprion inferiores et subjecii.

P.S. des pensées div. c. 113.

(2) Vide infra, ubi de Lege naturali.

« VorigeDoorgaan »