Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors]

et sine ipsius licentia ab eo recedens, Laudunum A inconsultis aliquid agere præsumant. Et lex prohi

per noctem aufugit. Quem domnus rex litteris et missis tam ecclesiasticis quam et saecularibus ut ad eum veniret saepe vocavit : qui ad eum venire contempsit. Et quoniam pervenit ad domnum regem, quia cum Lothario illi conveniret, ut ecclesiam et 'plebem sibi creditam desereret, et in regno ipsius honores acciperet. Qui et in litteris domno regi directis scripsit dicens : « Deo teste vobis loquor : potius eligo extra vestrum degere regnum, quam in vestro talis apparere, qiiosdam nosco susurrare, » 'ftimc domnus rex necessitate compulsus mandavit, ut quia ipse venire nolebat, liberi homines de epi. s opio Lauduni ad eum compendio palatio venirent. Quo aliqui ex eis venerunt : quibusdam vero, ut ad regem perventum est, Hincmarus venire non permisit. Et ideo domnus rex duos episcopos Rhemorum provinciae, 0donem scilicet et Willel)ertum, ad eum misit, mandans ut jam tandem ad eum veniret. Et misit reipublieae ministros, ut liheros homines, qui ad eum, sicut mandaverat, non venerunt, et cum Hincmaro degebant, aut voluntarios aut invitos ad eum venire facerent. (Ibid., c. 5.) Hincmarus audiens eorum adventum, sicut etiam ipse in scripto suo demonstrat, antequam reip. ministri ad eum directi Landunum pervenirent, inauditam antea nostris temporibus excommunicationem in meos, et multorum archiepiscoporum et episcoporum parochianos, non de criminibus quibuscunque accusatos, vel confessos, sive convictos, sed nec evangelice vel regulariter commonitos, in parochia sua perpetratis, sine mea conscientia, contra sacras regulas jaculavit. Unde maximum scandalum et regi et regno, et istis Cisalpinis ecclesiis intulit. Excommunicatio vero, quin potius maledictio, quam furia exagitatus intorsit, hoc modo se habet : , Apostolica, imo divina auctoritate per virtntem hujus ligni (videlicet sanctæ crucis), cooperantilius meritis sanctæ hujus genitricis Mariæ, cum auctoritate beatissimi principis aposlolorum Petri, Iam omnes hujus loci invasores, quam parochiæ meæ, omnesque hujusmodi contaminatores cunctosque eis consentientes, anathemate damnamus, et a liminibus sanetæ Dei Ecclesiæ extorres virtute Spiritus sancti decernimus, atque ab omni Christianorum consortio

alienos adjudicamus. » Et mox subsequitur in suo D

scripto. • Itesponditque omnis clerus : Anathema sint : tenentibus presbyteris in manibus sancta Evangelia, lignumque sanctæ crucis. » Praefati vero episcopi ad eum venientes, nihil de ohedientia erga regem, quam illi super sacrosancta juravit, obtinuerunt. Reip. autem ministri a rege directi, nullam ei aut cuiquam violentiam inferentes, homines liberos episeopii Laudunensis ad regis fidelitatem sacramento confirmaverunt, et sic ad regem redierunt. Ipse vero me postposito, in tali excoinmunicatione suis est libitibns usus : cum sacri Africæ provinciæ canones præcipiant (can. 86) ut posteriores episcopi anterioribus deferant, nec eis

beat, ut per alienam messem transiens falcem non mittat, sed manu spicas conterat et manducet (Deut. xxiii). « Falcem, » inquit beatus Gregorius ad Augustinum (lib. xii, epist. 51, ad Augustin.) « judicii mittere in ea segete non potes, quæ alteri videtur esse commissa : sed per effectum boni operis frumenta Dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in ecclesiæ corpus monendo et persuadendo, quasi manlendo, converte. » Et item S. Gregorius ad Januarium episcopum, qui Isidorum W. Cl. cat;sa suae injuriæ excommunicaverat, scripsit, dicens (lib. ii, ind. 10, ep. 54): s Quia, si ita est, mililte ostendis de cœlestibus cogitare, sed terrenam te habere conversationem significas, dum pro vindicta B propriæ injuriæ, quod sacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis invexisti. Unde de cætero omnino esto circumspectus, atque sollicitus, ne tale cuiquam pro defensione injuriæ tuæ inferre denuo præsumas. Nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicandum. » Et sanctus Augustinus in lil)ro de Pœnitentia : • Auferte malum a vobis ipsis. Quibus verbis satis ostendit, non temere, et quomodolibet ; sed per judicium auferendos malos ab Ecclesiæ communione. Noluit enim Apostolus hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio: sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiæ, sive ultro confessum, sive accusatum atque convictum. Alioquin illud cur dixit : Si quis frater nominatur aut fornica€ tor, aut idolis serviens, etc., nisi quia eam nominationem intelligi voluit quæ fit in quemquam, cum sententia ordine judiciario, atque integritate profertur. Nam si nominatio sufficit, multi damnandi sunt innocentes; quia falso saepe in quoquam crimen mominatur. » CAPUT V. Quod ecclesiæ suæ presbyteros et ministros illicite excommunicarit. (Lib. Lv Cap., c. 28.) De qua præsumptione coram coepiscopis nostris, quia publice illam admiserat, eum corripui : sed non acquievit ullo modo corrigi. Unde iterum eausa suæ injuriæ, me inconsulto, et sine consensu coepiscoporum Rhemensis provinciae, sicut petitio a clericis Laudunensis ecclesiae mihi porrecta demonstrat, et in synodo apud Attimiacum habita demonstravi, presbyteros, et ministros ecclesiae excommunicavit, ut nemo in eadem parochia missarum officia celebraret. Unde S. Augu- . stinus doctor famosissimus, et ab apostolica sede receptissimus, qui Carthaginiensi concilio interfuit (concil. Carthag., c. 19, 20), et constitutiones ipsius plenissime novit, in epistola ad clerum et p!ebem Hipponensium, inter alia dicit (Aug., epist. 157) : • Nuper in concilio episcoporum constitutum est, nullum clericum qui nondum convictus est, suspendi a communione debere, nisi ad causam suam examinandam non se præsentarit. » Et S. Gregorius Augustino tempore posterior , et

loco prior, ex sacris legibus ad Martinum, et ad Sicilienses episcopos, promulgavit (lib.vh, ind. 2, ep.61), * ut nemo sine eognitione damnetur. » Et de illicita excommunicandi ratione lex Justiniani catholici imperatoris, quam probat et servat Ecclesia catholica, constitutione A 18, capitulo 441, decrevit ut nemo episcopus, nemo presbyter exeommunicet aliquem, antequam causa probetur, \)ropter quam ecclesiastici canones hoc fieri jubent. Si quis autem adversus ea excommunieaverit aliquem, ille quidem qui excommunieatus est majoris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctæ communionis redeat; is autem qui non legitime excommunieavit, in tantum abstineat a sacra communione teimptis, quantum majori sacerdo&i visum fuerit, ut id quod injuste fecit, ipse juste patiatur. Et hinc S. Gregorius ad Joannem episcopum injuste excommunicantem, inter cætera scripsit, dicens (lib. ii, ina. ! !, ep. 6) : • Cassatis prius, atque ad nihilum redactis prædict;e sententiæ tuæ decretis, ex l)eati Petri apostolorum principis auctoritate, decernimus triginta dierum spatio sacra te communione privatum, a!) omnipolente Deo nostro tanti excessus veniam ciim summa pœnitentia et lacrymis exorare. Quod si hane sententiam nostram cognoverimus implesse remissius : non jam tantum injustitiam, sed et contumaciam fraternitatis tuæ cognosces, juvante Domino, severius puniendam. » Et item idem quosdam episcopos excedentes, post inquisitionem, utrum excessus exsilio, vel depositione cujusque sit dignus ? in sex mensibus Dominici corporis et sanguinis communione privatos agere pœnitentiam in monasterio decrevit; ea conditione ut, si communione privatis mortis contigerit imminere periculum, benedictio eis viatici non negetur. ; De qua causa, ut idem alibi, et aliunde dicit, ostensa est nobis ira quam sequamur, apposita forma cui imprimainuit. » CAPUT VI. Quod infantes in sua parochia baptizari prohibuit.

(Lib. iv Cap., c. 31, 47.) Prohibuit qiioque ut nemo parvulos in stia parochia, etiam in mortis urgentis periculo constitutos, baptizaret; sicut in petitione praefata continetur : cum Weritas dicat ; Nisi quis renatus'fiterit ex aqua ct Spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum (Joan. v); et Non venit filius hominis animus perdere , sed salvare (Luc. ix); et item : Sinite parvulos venire ad me, et nolite prohibere eos (Matth. xix). Obviam etiam decretis Siricii, Leonis, Gelasii, et Afrieani concilii. Nam de infantibus haplizandis, qui nomium baptizati noscuntur, quoties necessitas exegerit, regula ecclesiastica per beatnm Siricium est prolata; cujus regulæ conclusio constat hoc modo (Siric., epist. 1, ad Ilimevium) : « Nunc praefatam regulam omnes teneant sacerdotes, qui nolunt ab apostolicæ petræ, super quam Christus universalem constraxit Ecclesiam, soliditate divelli. » Et S. Leo hujiis salutis singulare praesidium nullo tempore unquam denegari Jecrevit (S. Leo, epist. 92, ad Rustic.).

A CAPUT VII.

Quod pœnitentiam et viaticum morientibus dari

veiuit.

(Lib. Lv Cap., c. 52.) Nullum siquidem etiam ad ultimam pœnitentiam suscipi, et nulli viatico munere subveniri, contra Nic;enos et Africanos canones et decreta Siricii, et Innocentii atqiie Cœlestini, nec non et Leonis, vetuit, sicut in sæpefata petitione habetur. Cum per se Veritas dicat : Venit Filius hominis quærere et salvere quod perierat (Luc. xix); qui non venit justos, sed peccatores vocare in nitentiam (Matth. ix). Multis voce Domini reclamantibus, et Ecclesiæ catholicæ doctoribus, ut præsidium regenerationis et pœnitentiæ, saeraeque communionis in mortis periculo positis et petentibus, a quoquam nullatenus denegetur. Et sacrum Nicænum eoncilium decrevit (can. 15) : « Generaliter, inquieiis, omni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, episcopus proi)abiliter ex oblatione dare (lebebit. » Et de præfatis apostolicorum pontificum ex hac causa decretis sanctus Leo papa judicium protulit (ep. 1, ad epise.), « ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noveril denegari. •

APUT VIII. Quod sepulturam mortuis in parochia sua denegari praecipit.

[ocr errors]

(Lib. iv Cap., c. 55.) Sepulturam etiam mortuis, sicut in memorata petitione continetur, nimia inhumanitate contra sacras Scripturas, sacrosque canones denegari praecepit, cum sicut in historia veneranda lihri Regum legimus (II Reg. xxi), etiam eorum corpora qui ad consultum Domini propter peccatum Saul, ob quod facta est fames in diehus David tribus annis jugiter, crucifixi fuerant, laulabiliter su:nt custodita a concubina Saul, ne lacerarentur ab avibus per diem, meque a bestiis per noctem, donec stillaret aqua super eos de cœlo : sicque sepulta sint ciim ossibus Saul et Jonathæ. Et in Evangelio legimus quia, petente Joseph, Pilatus jussit reddi corpus Domini Jesii, quem quasi nefarium petentibus Jud;eis erucifigi adjudicavit (Matth. xxvii) : unde et cum iniquis, secundum Scripturam, deputatus est (Isa. i.iii). Et Judæi, ne remanerent etiam sceleratorum corpora in cruce die sabhati inhumata, obtinuerunt a Pilato (Luc. xxi) ut frahgerentur eorum crura, et tollerentur. Et antiquoruin Patrum regulæ, etiam eorum corpora qui sibi quolibet modo mortem intulerunt, vel qtii pro suis sceloribus puniuntur, ad sepulturam, licet sine hymnis et psalmis, deferri praecipiunt, et non sepultura in ventre matris omnium, id est terræ, carere etiam talium cadavera praeceperunt.

CAPUT IX.

Quod de his excessibus monenti metropoHtano suo obedire neglerit.

[ocr errors]

(IIinc., ep. 53.) Quæ audiens vehementer exhorrui, et proinde ad eum metropolitana sollicitudine seuicl et secundo litteras misi, monens et hortans illum ut colligationem in suum et multorum periculum imtentatam, quantocius solveret. Sed ad obediendum eum invitare non valui. Cum sanclus Bonifacius explanans capitulum Nicæni concilii (can. 15) ad Hilarium Narbonensem episcopum dicat (epist. 5) : « Advertat charitas, adeo nos canonum præcepta servare, ut ita constitutio quoque nostra diffiniat, quatenus metropolitani sui unaquæque provincia in omnibus rebus ordinationem semper expetat. » Et Leo ad Theodorum Forojuliensem episcopum : « Sollicitudinis, inquit, tuæ is ordo esse debuerat, ut cum metropolitano tuo de eo quod qu;erendum esse videbatur, conferres : quia in causis quæ ad generalem observantiam pertinent, omnium Domini sacerdotum, nihil sine primatibus oportet impleri. » Certum est enim quoniam illa quæ de baptizandis parvulis, et de ultima poenitentia, et viatico munere ac mortuorum sepultura nulli deneganda, ex sacris regulis ad eum scripseram, ad generalem observantiam Domini sacerdotum pertinent. Contra quæ præsumere non debuerat, et inconsulto praesumens etiam ad primam commonitionem ex evangelica veritate, et apostolica atque canonica auctoritate, et ex decretis apostolicæ sedis pontificum promulgatam, mihi qualicunque metropolitano suo suadenti, ut easdem colligationes impietatis dissolveret, obaudire debuerat, sancto Leone decernente : « Qui, inquiens, scit se quibusdam praepositum, non moleste ferat aliquem sibi esse prælatum, sed obedientiam quam exigit, etiam ipse dependat. Et sicut non vult gravis oneris sarcinam ferre, ita non audeat alii importabile pondus imponere. » Et non debuerat oblivisci professionis et subscriptionis suæ, ante ordimationem episcopalem : qui coram altari sanctæ Mariæ, et cunctis qui adfuerunt, non solum de Rhemensi ecclesia, et de Laudunensi parochia, verum et de Rhemorum provincia episcopis, et aliis diversi ordinis viris, secundum morem Rhemensis ecclesiæ, sicut soliti erant episcopi ordinandi subscribere, post catholicæ fidei professionem, de obedientia sua secundum sacras regulas erga Rhemorum metropopolim propria manu subscripsit; unde sacri canones dicunt : • Si quis contra suam professionem ac subscriptionem venerit in aliquo, ipse se honore privabit. » CAPUT X.

tam exitiabilem excommunicationem, et impietatis A meum sapere et posse al Dei voluntatem, et ad re

Quod professioni cuidam subscripsit cum consensu

episcoporum aliarum . provinciarum, postposito

metropolitano.

Deinde sine mea, et coepiscoporum Rhemensis provinciæ conscientia, in altera provincia consensu episcoporum aliarum provinciarum professioni subscripsit, et regi dedit : quæ ita se habet : • Ego Hincmarus Laudunensis episcopus de hora ista in antea fidelis ero seniori meo Karolo, sicut homo per rectum seniori suo debet esse, et episcopus regi suo : et sic obediens quomodo homo per rectum seniori suo debet esse, et episcopusChristi secundum

gis salutem, et ad statum..... ad meam ipsius salutem H. • Cum Africae provinciæ canones dicant (can. 86): t Posteriores episcopi anterioribus deferant, nec eis inconsultis aliquid agere præsumant. » Et canones Antiocheni decerni metropolitanum eu honore præcellere, et nihil amplius præter eum cæteros episcopos agere, secundnm antiquam a Patribus nostris regulam constitutam, nisi ea tantum quæ ad suam dioecesim pertinent, possessionesque subjectas. Et si pro aliqua erga se causa, vel contentione sedanda huic professioni subscripsit, sine metropolitani tamen et coepiscoporum Rhemensis provinciae conscientia id agere non debuerat. Undo sanctus Innocentius ad Wietricium episcopum de

B crevit dicens (epist. 1): « Si quae causae vel conten

C

tiones inter clericos tam superioris ordinis quam etiam inferioris fuerint exortæ, ut secundum synodum Nicænam congregatis ejusdem provinciæ episcopis jurgium terminetur; nec alicui liceat (sine præjudicio tamen Romanæ Ecclesiae, cui in omnil)us causis debetur [al., cujus in omnibus causis debet] reverentia custodiri), relictis his sacerdotibus, qui in eadem provincia Dei Ecclesiam nutu divino gubernant, ad alias convolare provincias. Quod si quis forte præsumpserit, et ab ordine cleri submotus, et injurarium reus ab omnibus judicetur. , Quid sit autem reum injuriarum judicari in lib. v Sententiarum Pauli ostenditur : • Qui per calumniam, inquit, injuriæ actionem instituit, extra orlinem puniatur. Omnes enim calumniatores, exsilii, vel insulæ relegatione, aut ordinis amissione puniri placuit. » Et in lib. 1 Sententiarum ejusdem Pauli : t Galumniator est, qui sciens prudensque per fraudem negotium alicui comparat; et in præfatis [f., privatis] et in publicis judiciis omnes calumniosi pro qualitate admissi plectantur. » Interpretatio : « Qui aut apud cinctos [f. civicos], aut apud privatos judices fuerit calumniæ objectione convictus, non exspectata ordinis sententia, prout causa fuerit, supplicio subdatur. » Et in suprascripto capitulo beatus Innocentius dicit: « Si aulem majores causæ in medio fuerint devolutæ : ad sedem apostolicam, sicut synodus statuit, et vetus consuetudo exigit, post judicium epi

D scopale deferantur. » Et sanctus Gregorius ad Winsancuorum pontificum sententiis, quia, A Ne quid vero sit quod prætermissum a nobis forte in communione disciplinæ ecclesiasticæ perstitis- A omnium prodiderat voluntates, transgressio est pu

centium [al., lnnocentium] et cæteros episcopos, ait (!ib. vii, ind. 2, epist. 8): « Ut nemo coepiscoporum metropolitanum suum postponere in aliquo præsumat: excepto si contra eumdem metropolitanum eos habere aliquid causæ non contigerit : ut ob hoc sedis apostolicæ judicium, si qui petere festinant, licentiam habeant, quod per canones etiam, antiquorum Patrum est institutione permissum. » Nam de quibus canonibus et Innocentius et Gregorius hoc dicant, manifestissime claret; scilicet de Sardicensibus, de quibus et Gelasius (Commonit. ad Faust). . Ipsi sunt canones qui appellationem totius Ecclesiæ ad hujus sedis examen voluere deferri : ab ipsa vero nusquam prorsus appellari debere senserunt. » Claret igitur ex his me postposito, judicio vel hortamento aliorum, et aliarum provinciarum episcoporum, Wenilonis l{othomagensis archiepiscopi , et Æneæ Parisiorum episcopi, sine mea et coepiscoporum Rhemensis provinciæ conscientia, præfatæ professioni subscribere, et regi dare non debuit. Nam etsi contra me aliquid habebat, aut apostolicam sedem adire, aut petitiouem veritate sub.... [leg. videtur subnixam] debuerat mittere, et non me poslposito, judicio vel consilio episcoporum aliarum provinciarum in altera provincia professionem et subscriptionem regi porrigere.

CAPUT XI.

Quod ineptam decretorum collectionem composuit, eidemque indebile subscripsit.

Post hæc quærens adinventiones ut se a metropolitaiia subjectione posset exuere, libellum de anliquorum Patrum scriptis ante sacros Nicænæ synodi, et aliorum sanctorum canones editis collegit: in quibus sententias inter se dissonas, et contra evangelicam, el apostolicam atque catholicam, et apostolicæ sedis auctoritatem immiscuit; et eidem libello sine metropolitani, et coepiscoporum Rhemensis provinciæ conscientia et consensu subscripsit, et a clericis ec:lesiæ suæ, nec non et a parochianis presbyteris &ul)scribi fecit; cum Africæ provinciæ canones dicant (conc. Afr., c. Ö5; Milevit., cap. 15. Cod. can. eccl. Afric. can. 80): t Posteriores episcopi anterioril)us deferant, nec eis inconsultis aliquid agere præsumant : et qui putaverit, spretis majoribus, aliquid præsumendum, compeienler esse ab omni concilio coercendum. » Et Antiochenum conciliuiu decernit (can. 9): • Metropolitanum et honore prœcellere, et iniliil amplius præter eum cæteros episcopos agere, secundum antiquam regulam a Patribus consulutam, uisi ea tautum quæ ad suam diœcesium pertinent, possessionesque subjectas. » Et S. Lco ad Theodorum Forojuliensem episcopum decrevit (epist. 91): « Quia in causis quæ ad generalem ol)servanuiam pertineat omnium Domini sacerdotum, nihiI sine primatibus oportet impleri. »

In quo libello cum aliis diversis, et sibi adversis sententiis subscripsit, et a clericis parochiæ subscriloi fecit, quia non possunt episcopi humano condem

B

mari examine, quos Deus suo reservavit judicio. Et D.

item, ut v vocato episcopo canonice in loco omnibus congruo, tempore synodali, ab omnibus comprovincialibus episcopis in sua provincia audiatur. Qui, concordem super eo proferre debebunt sentenliam. » Quod et Antiocheni canones apertissime decreverunt (can. 14). Et item subscripsit et subscribi a clericis suis fecit, ut v delatori aut lingua capuletur, aut convicto caput amputetur. » Et subjungens Leonis sententiam qua dicit (ep. 1 ad episc.) : ¢ Hæc itaque admoniuio nostra denuntiat, quod si quis fratrum contra hæc constituta venire tentaverit, et probibita fuerit ausus admiutere, a suo se noverit officio submovendum : nec commuuionis nostræ futurum esse consortem, qui socius noluit esse disciplinæ.

videatur, omnia decretalia constituta lam beatæ recordationis Innocentii, quam omnium decessorum nostrorum, quæ de ecclesiasticis ordinibus, et canonum promulgata sunt disciplinis, ita a vestra dilectioiie custodiri debere mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. , Et ita subscripsit: • Hincmarus, Deo miserante, ecclesiæ Laudunensis episcopus, his sanctorum apostolicæ sedis Patrum decretis obtemperandum subscripsi. Qui quoque iiiihi eodem Deo auctore commissi sunt, et in his similiter sentiunt, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis, hac mecum pace potiantur. Si vero aliqui secus, nolentes fieri socii hujusmodi disciplinæ, nec habeantur participes communionis nostræ. » Quæ præmissæ definitiones ab eo subscriptæ, quam sint contrariæ inter se, atque adversæ evangelicæ veritati, et apostolicæ auctoritati, nemo qui dubitet : cum sint de episcopis certa et manifesta in regulis sanctis judicia. Et delatori aut lingua capuletur, aut convicto caput amputari, sicut hic potestis videre subscripsit, et qui ex suis secus, nolentes fieri socii hujus disciplinæ, non haberentur participes communionis suæ. Cum Cyprianus in abusiouum gradibus, et Innocentius in decrelis suis ex apostolica sententia judiciariæ poleslali gladium legaliter vindicem doceant esse permissum, quem ecclesiasticis ministris vel in bello, vel in seditione corripere, vel etiatn portare, a majoribus nostris iegimus non esse concessu (Vide Anton. Augusiin.,Jur. canon, p. 111, tit. 20). Ei iJouiinus dicit : benedicue maledicentibus vobis, et orate pro persequentibus et calumniantibus vvs (Luc. vi); et i'elrus, non reddem . tes malum pro male, vel muledictum pro maledicto, sed e contrario venedicentes (I Petr. 111); et Paulus : Non vos defendentes, charissimi, sed aale locum iræ (Itom. xui). Et sancius Gregorius in epistola ad Sabinianum diaconum Conslantinopolitanum (lib. v 11, epist. 1) : • Breviter suggeras serenissimis domi:;is nostris, quia si ego in uortem Longobardorum me miscere voluissem, hodie Longobardorum gens nec iregem, nec duces, nec comites hal)eret, atque in summa confusione esset. Sed quia Deum timeo, in morte cujuslibel lioiminis miscere formido. » Et sanctus Augusiinus ad Bouifacium Africæ proconsulem : v Fas, inquit, non est, ut reus episcopi suggestionibus occidatur, qui veniæ, si pœuituerit, reservatur. » Si uon est fas ut reus episcopi suggestionibus occidatur, qui veniæ, si pœnituerit, reservatur; nefas est ut reus, qui veniæ, si pœniluerit, reservatur, ab episcopo ad mortem adjudicetur, et in mortis ejus judicio subscribatur : et episcopus, qui contra ecclesiasticum ordinem, et regularem disciplinam subscripsit, ut sacri altaris ministri huic mortis disciplinæ nolentes fieri socii, non habeantur participes communionis suæ : videtur se hujus judicii subscriptione a communione ecclesiastica separasse, a cujus communione si se ministri altaris, subscribentes ruortis judicio, separassent, solidius

Sent.

Unde beatiis Ambrosiiis in epistola ad Walentiniamum imperatorehm, qui petebatur contra religionem Christianam legi subscribere : * Convenio iterum fidem tuam, convenio mentem tuam, ne vel respondendum secundum hujusmodi petitionem genuilium censeas, vel in ejusmodi responsa sacrilegium subscriptionis adjungas : vox enim tua, manus tua, et subscriptio tua opus est tuum. » Et antiquorum Patrum canones decreverunt dicentes : t Sæpe principes contra quoslibet majestatis obnoxios sacerdotibus negotia sua commiltunt : et quia sacerdotes Christi ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiaut regibus judices, ubi jurejurando supplicii indulgentia commiltitur, non ubi discriininis sententia præparatur. Si quis etiam sacerdotum contra commune consultum discussor in alienis periculis exstiterit, ut reus effusi sanguinis apud Christum, et apud Ecclesiam perdat proprium gradum. » Hic autem nullo comminante neque jubente, gratis subscripsit, ut delatori aut lingua capuletur, aut caput amputetur, et qui noluerit fieri socius hujus disciplinæ, nec habeatur particeps communionis suæ. Et non suffecit illi ut subscriberet, quatenus convicto delatori caput amputetur ; verum et ministros ecclesiasticos suæ parochiæ, huic perversæ sententiæ fecit subscribere. Iteclamante Gelasio in epistola ad Anastasium inperatorem (epist. 10) : c Dicit Apostolus, qui non solum non facienda faciunt, reos videri, etiam qui consentiunt facientibus. Legibus certe vestris criminum conscios, susceptoresque latrocinantium par judiciorum pœna constringit : nec expers facinoris aestimatur, qui licet ipse non fecerit, facientes tamen in familiaritatem fœdusque receperit. » Hic aulem et fecit, et facientes ad agendum contra regulas quosdam impulit, quibusdam persuasit. Hinc Apostolus : Sic enim peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis : et peribit infirmus in tua scicntia frater, pro quo Christus mortuus est {I Cor. viii). Et beatus Gregorius in Regula pastorali : « Scire, inquit, praelatus debet, quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quæ faciunt, non soli inoriuntur. » Et item Gelasius in decretis ad episcopos per Dardaniam constitutos, ac si de his loquatur quos seeum fecit subscribere (Gelas., epist. A 1, sub fin.): • Sicut, inquit, in simili conditione constricti, non possunt complicem suum judicare non jure damnatum, neque rei [al. om. rei] reum possunt competenter absolvere : sic illo juste prævariratore damnato, isti quoque pari jaeent damnatione prostrati : neque inde nisi resipiscentes poterunt prorsus absolvi ; quia sieut per unum scribentem eorum omnium vulgata transgressio est, qui in eamdem perfidiæ ceciderant actionem ; sic in uno eodemque qui pro omnibus scripserat, vel scribendo

mita cunctorum. » Et quia sacrum Nicænum concilium metropo!itanos singularum provinciarum episcopos privilegium habere decrevit. Unde Leo ad Anatolium dicit (epist. 55) : « llla, inquiens, Nicænorum canonum per sanctum vere Spiritum ordinata conditio in nulla est parte solubilis. » Sed et alia calholica concilia ita ab omnibus teneri diffinierunt : quia eorum immobilibus decretis contraria subscripsit, se, sibique comJ'lices a catholica communione segregasse videtur. Sicut item Leo in epistola ad Pulcheriam Augustam (epist. δδ) manifeste demonstrat dicens : • Contra statuta canonum Paternorum, quæ ante longissimæ ætatis annos in urbe Nicæna spiritualibus sunt fun

B data decretis, nihil cuiquam audere concedilur : ita

ut si quis diversum aliquid decernere velit, se potius minuat quam illa corrumpat. » Et quia, ut ipse beatus Leo, et ante illum Damasus, et Bonifacius, et post eum alii apostolicæ sedis pontifices scripserunt, iidem saeri canones, mansuræ scilicet usque in finem sæculi leges, Spiritu Dei sunt conditi. Qui scilieet Spiritus, juxta evangelicam et apostolicam verilatem Spiritus est Patris, Spiritus est Filii, quia æqualiter a Patre procedit et Filio, et totus est Patris, ac

totus est Filii Spiritus; et Pater, el Filius, et idem

Spiritus sanctus, quorum est una substantia, una

voluntas, et operatio; scilicet ipsa saneta Trinitas

unus est Deus, ac Dominus. Constat quia à Patre,

et Filio, et Spiritu sancto, tota videlicet Trinitate,

uno Deo et Domino ipsi canones sunt conditi : a

quibus qui per contemptum pertinaciter uleviat, in

Patrem, et Filium, et Spiritum sanclum, unum Deum ac Dominum peccat. Et in hac subscriptione Apostoli est sententia Hincmarus, in qua sollicitus non fuit servare unitatem Spiritus in vinculo pacis :

sed sollicitus fuit dissolvere unitateiu Spiritus, contra vinculum pacis. Dieit enim Apostolus, cujus sententiam subscriptioni suæ perversæ inseruit : Solliciii

servare unitatem spiritus in vinculo pacis; unum cor

pus, unus spiritus, sicut vocati esiis in una spe vocationis vestræ (Ephes. iv). Unde beatus Gregorius :

« Ad unam igitur vocationis spem nequaquaiu pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. Est, inquit, Dominus ad Moyseim, locus penes me, et stabis supra petram. » Locus quidem apud Dominum est sanctæ Ecclesiæ unitas, in qua super petram statur, ium confessionis ejus soliditas uuiliter tenetur. Hi enim in loco qui penes Dominum est, el super petraui stant, qui per hæreses, et per schismata ab unitate se Ecclesiæ non dividunt. Quia ut sanctus Hilarus papa dicit (epist. 4) : « Non minus in sanctarum traditionum sanctiones commillitur, quam in injuriam ipsius Domini prosilitur. • Et beati Leonis decernentis (S. Leo, loc. cit.), quia in causis quæ ad generalem observantiam pertinent oumnium Domini sacerdotum, nihil sine primatibus oportet impleri, non fuit socius disciplinæ : unde uimenlum est ut mon sit etiam consors commuunionis

« VorigeDoorgaan »