Pagina-afbeeldingen
PDF

acquiescat, et omnis ecclesiæ ipsius gubernatio ad A et in ea laborare consensisti, non placet, et per

eum in cujtis civitatis territorio ecclesia surrexerit pertinebit. Et hac auctoritate a temporibus sancti Itemigii semper prædecessores mei in temporibus prædecessorum tuorum in ecclesiis ad Codiciacam villam Laudunensis parochiæ, sed et ad Juliacam villam in parochia Suessonica cum consensu ipsa.rum civitatum episcoporum ordinatos miserunt presbyteros. Unde et ego in Codiciaco, et in Juliaco inveni. » Sed quia mihi pro honore coepiscoporum nostrorum ipsarum sedium complacuit, ut illis decedentibus clericos ordinandos in eisdem ecclesiis episcopis propriarum parochiarum dirigerem cum libertate ecclesiastica et litteris meis ordinandos presbyteros in præfatis ecclesiis misi: et Simeon, ut prædixi missum a me sibi Haimeradum ordinavit presbyterum, et domnus Rothadus meæ missioni non resultans, jam in Juliaco duos a me sibi missos clericos ordinavit presbyteros, et ego ipsi, sed et aliis coepiscopis nostris in parochia nostra ecclesias habentibus, eumdem honorem sicut et prædecessores mei illorum prædecessoribus fecerunt, conservo. Et rectuum est ul tu antiquæ auctoritati et consuetudini tuæ meiropoli a tuis prædecessoribus conservatæ moii deroges : præsertim cum sit constitutum in primo libro capitulorum synodalium tempore Augus10rum nostrorum a nostris majoribus conservatorum, ut sine auctoritate, vel consensu episcoporum presbyteri in quibuslibet ecclesiis constituantur, nec

rationem, aut pro crimine, aut pro indocibilitate illuum rejeceris, quem contra regulas sine mea licen. tia, et sine libertate canonica ordinasti, Ostende, et allerum inveniemus; tantum ut præfata auctoritas regularum , et antiqua consuetudo de ipsa ecclesia nobis a te conservetur, sicut temporibus prædecessorum et decessorum tuorum Genebaudi, Berniconis, Gairfredi, Wenilonis, 0stroldi; et quando episcopatus vacavit in Ailemaro, et tempore Simeonis, ac Parduli, sed et tuo tempore usque modo meis prædecessoribus ac decessoribus Tilpino, et quamdo post eum vacavit episcopatus, sed et Wlfario, Eboni, et quamdiu ipsum episcopatum tenuit Fulco, et post eum Noto, sed et mihi jam per viginti quinque an

B nos in Rhemorum sede ministranti hactenus est

conservata amplius quam per centum annos, velut per veridicas chronicas computavi , et tibi possum ostendere, cum constet legibus, et sacris regulis cautum, quia sicut nobis pro nostro libitu non licet parochias rusticanas antiquitus constitulas sine ratione dividere : ita etiam non licet confundere. Quia vero ipsum clericum contra regulas ordinasti, regulæ sacræ demonstrant dicentes : Admittuntur, inquit Leo in epistola ad universos episcopos per universas provincias constitutos, passim ad ordinem sacrum, quibus- mulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur; et quia dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium sacerdotii, tanquam servilis vilitas hunc honorem capiat, pro

expellantur; et si laici clericos probabilis vitae, et C vehuntur, et probari Deo posse creditur, qui domino natalium dignitas suffragatur. Si inter sacros ordi- A habere consensisti, sicut plurimis est manifestum. tio mihi et auctoritas contradixit. Quod autem a qui- A dientiæ, et inobedienti pervivaciæ tuæ exigis, qui la

' doctrinæ episcopis consecrandos, suisque in ecclesiis constituendos obtulerint, nulla qualibet occasione eos rejiciant; et exinde nuper in placito domni nostri regis Caroli apud Pistas constitutum est quod et tua consensione firmasti capitulum, quo dicitur ut si abbates, vel abbatissæ, aut comites, seu vassi nostri, aut cæteri laici clericos probabilis vitæ et doctrinæ episcopis canonice consecrandos, suisque in ecclesiis constituendos obtulerinl, nulla qualibet occasione eos episcopi vel ministri eorum rejiciant. Propterea si ipse clericus crimiúosus non est, et (}ocibilis est , quod etiam in episcopo canoues sacri requirunt, quoniam a nobis tibi ordinandus offertur, non debes illum ab ordinatione in ecclesia ipsa rejicere, cui per tanta tempora eamdem ecclesiam comsensisti : cum sanctus Innocentius in decretis suis ad Martianum Naisitanum episcopum de quibusdam presbyteris qui in parochia illius aliquamdiu tenuerunt ecclesias, sed quadam occasione communionem illius mereri non poterant dicat : Frater, inquiens, charissime, si eorum assertio fidem recipit veri, suscipiendos esse ambigere non debes, quod tamdiu ccclesias sibi creditas passus es retinere. Et si eumdem ckericum in eadem ecclesia vis ordinare, scribe mihi secundum morem, et ego illi libertatem ecclesiasticam dabo. Si autem ipse ciericus cui per tanta tempora ipsam ecclesiam in Follanæbrayo habere,

suo necdum probare se potuit. Duplex itaque in hac parte reatus est, quod et sacruiu ministerium lalis consortii vilitate polluitur, et dominorum, quautum ad illicit:e usurpationis temeritatem pertinet jura solvuntur. Ab his itaque, fratres charissimi , omnes vestræ provinciae abstineant sacerdotes, et non tantum ab his, sed et ab aliis etiam, qui originali, aut alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari, nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis : debet enim esse immunis ab aliis qui divinæ militiæ fuerit aggregandus, ut a castris dominicis quibus nomen ejus ascribitur nullis necessitatis vinculis abstrahatur. Et post decretam natalium honestatem moresque ordinandorum describens, hanc conclusionem subjungit. Hoc itaque admonitio nostra denuntiat, quod si quis fratrum contra hæc constituta venire tentaverit, et prohibita fuerit ausus admittere, a suo se noverit oflicio submovendum , nec communionis nostr;e futurum esse consortem, qui socius esse noluit disciplinæ. Sciendum vero est hic non vacare a discretione, ex rationis specialitate hæc pronomen plunralis numeri, cum dicit; si quis fratrum contra h;ec constituta venire tentaverit, et reliqua, sicut secundum Domini dictum : Iota unum aut apeae unus a lege non præterit (}1atlh. v). Repetamus superiora hujus epistolæ in qua dicit * Admittuntur passim ad ordinem sacrum quibus nulla nes ordo acolythi non deputatur, de hoc nostro clerico nomine Senato a te acolytho sine nostra licentia, vel sine ecclesiastica libertate ordinato nil repeto. Et quia, ut dicit Innocentius, observatio prior durior, posterior interveniente misericordia inclinatior est, posteriores canones dicunt, ut nullus servilibus, colonariisque conditionibus obligatus juxta statuta sedis apostolicæ ad honores ecclesiasticos admittatur, nisi, prius aut testamento, aut per tabulas eum legitime constiterit absolutum. Quae si quis episcoporum ejus qui ordinatur conditionem sciens transgredi per ordinationem inhibitam fortasse voluerit, anni spatio mussas facere non præsumat. Hos autem Gallicanos canones, quibus sæpe in tuis scriptis uteris, et per quos te reclamas, scio quia non abjicies, cum Antiochenum concilium quod apostolica seles, et universalis Ecclesia recipit dicat: Perfectum concilium est ubi interfuerit metropolitanus antistes. Et Leo ad Maximum Antiochenum episcopum : * Quidquid, inquit, propter speciales causas synodalium conciliorum ad examen episcopale defertur, potest aliquam dijudicandi habere rationem, si nihil de eo est a sanctis Patribus apud Nicæam diffinitum. Sacri denique canones manumissiones in Ecclesia fieri posse ab imperatoribus petierunt, quæ et ab eis concessa est, et a tempore ipsius concessionis regulæ, et mox ecclesiasticus hactenus eas servavit, et servat. » Unde scriptum est in libro capitulorum synodalium primo, quae tempore Augustorum nostrorum Caroli et Ludovici fuerunt condita capitula quinquaginta quinque. Nullus, inquiunt, episcopus servum alterius ad clericatus officium sine domini sui voluntate promovere præsumat. Et hoc Gangrense concilium prohibet et capitulo 82 ad locum; de ecclesiarum vero servis communi sententia decretum est ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem , suffraganei vero illorum exemplar illius penes se habeant. Et quandocunque de familia ecclesiæ utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas eorum populo legatur, et coram sacerdotibus, vel coram fidelibus laicis ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continetur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur : et tunc demum ad gradus ecclesiasticos provehatur. Similiter quoque de his agendum est quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promoveri voluerunt. Sed et de his quos præpositi canonicorum atque monachorum ordinandos expetierint, eadem forma servanda est. Ostende igitur nobis istam manumissionem ecclesiasticam de præfato clerico a te acolytho ordinato, et nihil repeto. Dictum est etiam mihi quod ter per tres presbyteros ipsum clericum ad tuam synodum vocari jussisti ut reddat rationem in tua synodo, cujus auctoritate ecclesiam in parochia tua accepit: unde tibi puto supra rationem reddidi, cujus auctoritate, et qua ratione prædictam ecclesiam in

parochia tua suscepit, quam ei per tanta tempora

[ocr errors]

Ipse autem nullam rationem spoliatus contra rationem, et auctoritatem tibi inde in synodo regulariter reddere debet: si autem ideo illum vis in synodum tuam venire, quoniam Chalcedonenses canones dicunt mullum absolute ordinare debere presbyterum aut diaconum, nec quemlibet in gradu ecclesia. stico, et reliqua, ut forte oblitus per illum discas cujus suasione illum contra regulas ordinaveris; quatenus si forte in synodo episcoporum inde compellatus fueris, habeas quid respondeas. Manda mihi, et ego illum quoniam nostræ ecclesiæ est mancipium nulla libertate donatum, per meos missos tibi in synodum tuam transmittam, ut dicas quod beatus Leo ad Anatolium Constantinopolitanum episcopum scribit; quia sicut in mala suasione delinquitur, ita et in mala consensione peccatur. Retractes etiam quoniam ut stipra ostendi, illa quæ tempore antecessorum tuorum constiterant, et post mortem 0tlerici de ecclesia in Follanæbrayo praesumpta fuerunt per ministros tuos lvonem, Luidonem, Angelrannum; itemque per Hadulfum, per Famulfum, per eumdem Angelrannum destruxisti, et quæ statuta fuerunt tempore antecessorum tuorum reædificasti, quæque nunc iterum de ipsa ecclesia destructa sunt, sed et quæ prænotavi de regulis ecclesiasticis et synodalibus capitulis transtulisti. Sententiam beati Leonis ad Leonem Augustum depromptam parvipendere nullo modo debes, quam in synodo apud Suessionis audisti; et in illo libro quem tibi dedi ipse legere potes. Si, inquit, quæ destruxisti hæc ædifico, prævaricatorem me constituo, et eis me ultionum conditionibus subdo, quas non solum auctoritas beatae memoriæ principis Martiani, sed etiam ego mea consensione firmavi; et sicut presbytero nostro parochiæ ad te misso respondisti, quia sicut tibi fecimus in nostra parochia de tua ecclesia, ita et tu nobis facies de nostra ecclesia in tua parochia non solum non consentio, verum et hortor ut facias, scilicet ut inquiras diligenter sub veritatis testificatione in suo sacerdotio per Angelrannum, per Grimonem, per Fraumarum presbyteros, sed et per ipsum Haimeradum quod de ipsa ecclesia testificatus est Pardulus decessor tuus coram ipsis ante obitum suum. Sed et per alios presbyteros, et vicinos ac idoneos laicos in ipsa villa commanentes, et circummanentes legaliter require, quod inde ex veritate cognoscunt de his quæ præscripsi, et sicut episcopus cum veritatem inveneris inde justum judicium judica, velut et ego coram missis tuis de capella episcopii tui in parochia nostra legaliter et regulariter inquisivi, et secundum leges et sacros canones ac decreta sedis Romanæ pontificum diffinivi, sicut tibi scripto veritate et auctoritate subnixo ostendam loco et tempore opportuno si necessitas fuerit. Nam plures ecclesiæ sunt in mea parochia de episcopio Laudunensi de quibus non tibi nec alicui tuorum ullum præjudicium intuli, neque inferre volo, quia non debeo ; et quia ex capella de qua mandasti vuæ intentioni non annui, ra

busdam tuorum quod ipsa capella antiquior sit quam ecclesia in Wiviniaca villa, etiamsi verum foret, tunc illi antiquitas sua suffragium afferfet, si in antiquitate sua usque , ad tempora moderna sicut ecclesia in Follanæbrayo mansit, persisteret : nam Atrabatis, Viromandis, et Bononia ex cujus territorio es nativus, anliquiores sedes cum episcopis propriis in Rhemorum provincia exstiterunt quam castrum montis Lauduni inter sedes computaretur in quo es ordinatus episcopus. Sed quoniam a longo tempore certis eventuum ac necessitatum causis accidentibus illæ aliis subjectæ civitatibus suum privilegium perdiderunt quod non recuperant, et castrum montis Lauduni convaluit, quia secundum leges, ac sacros canones atque decreta sedis Romanæ pontificum pro id appellare, idque refragari non licet quod legum tempus excludit. De decimis siquidem ecclesiæ episcopii Laudunensis, parochiæ vero meæ in Antenaco ex domini regis in dominicatu ordinationi meæ commissæ, non s0lum mihi et presbytero cui eam ad dispensandum commendavi, verum et domno regi contra leges et canones uo tempore, quod ante actum non fuerat magnum præjudicium est a ministris tuis illatum, quod propter pacis charitatisque custodiam hactenus patienter sustinui: unde potes advertere quia tibi de illa capella justitiam non negarem, si ipsa justitia tuis votis concurreret. Propterea, frater, pro loci mei oflìcio de præfata ecclesia juxta anti

boras ut superior in cunctis appareas et victor existas, metropolitano privilegio nomine tantum ironice per antiphrasim inhonorando insalutes, et cum inhonoratione contumeliosa inobediendo resultes, mihique os adeo obtures, ut de his pro quibus ad me, cui per sacros canones divino judicio commissa est provinciæ totius in qua es ordinatus episcopus, sollicitudo, qui negotia videntur habere concurrant, te non audeam commonere, neque præsumam de his quæ ex te reprehensibiles ad me perveniunt redarguere, quin etiam nec tuis scriptis, vel verbis in aliquo respondere, et ut totum brevi perstringam cingulo, timeam quod displiceat tibi mutire. Sed ejusmodi non es sapientiæ et scientiæ atque religio

B nis, seu loci episcopus, ut hæc valeas obtinere. Qui

si veraciter sapiens et religiosus fores, talia obtinere non attenlares : et quoniam veritate, ratione, et auctoritate non potes, anxiaris, æstuas, et anhelas, ut quoquomodo et per verisimilia, et quasi auctoritati, et rationi convenientia mihi possis resistere, meque possis comprimere atque revincere. Unde et recte dicta studes prave ad sensum tuum inflectere, et ea a suo sensu quantum ex te est cogis peregrinari. Et hoc perniciosum certamen sine ulla necessitate contra me assumpsisti, et sine ulla utilitate in eo satagis laborare, cum nihil aliud a te requiram, nisi ut scriptum est (Deut. xxvi) : Timeas Dominum Deum tuum ea, toto corde tuo, et obedias ejus imperio : et sicut episcopus, quod omni convenit Christiano :

quam consuetudinem, ratione, veritate atque aucto- C Pacem sequaris et sanctimoniam sine qua nemo vide

ritate subnixam, ut præmisi, exsequi te regulariter moneo, quo benigno animo te suscipere et implere exopto. Quid facies si beati Leonis præceptionem cordis aure obaudire curaveris; qui scit, inquit, se quibusdam præpositum, non moleste ferat aliquem sibi esse prælatum, sed obedientiam quam exigit etiam ipse dependat. Et quia non impune quis a sacris regulis deviare, et debitæ obedientiæ valeat obviare, scientiæ tuæ appone verba beati Gregorii, quibus ad Petrum Romanæ ecclesiæ subdiaconem et patrimonii magni Petri in Sicilia servantem dicit. De his, inquiens, quæ tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor. Et tu si negligis, obligaris : terribilem judicem venientem considera, et de advenu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et uerra tremuerit.Audisti quod volo. Vide quid agas. Datum v Kal. Maii præsentis tertiæ indictionis. HINCMARI RHEMENSlS AD EuMDEM.

Hiscus aus Rhemorum episcopus HiNcMAR0 Laudumensi episcopo salutem, quæ est in Christo Jesu Domino nostro.

Quod erga me volens dissolvere illa quæ tibi scribo per jactantiam rescribendo agis singulatim, sed non singulis, causa mihi non incerta quibusdam prætermissis, respondere me pro loci inei officio, ne tibi sapiens esse videaris, ad singula contumaci inobe

bit Deum (Hebr. xii), et loci tui contentus modestia te altiora ne quæras, et ut frater ac filius charissimus agas, quatenus nos invicem recognoscamus, ne antiquus hostis per scandalum duos movens, per nequissimam victoriam multos quæ non convenerant loqui faciat : ego enim ut aperte indicem qui per elationem a te nihil requiro quæ mihi de canonibus suppetunt, de quibus tibi ad recognoscentiam, et resipiscentiam tuam jam saepius scripsi, tacere potuissem, si ea quæ familiari sermone monerem cum charitate et humilitate susciperes. Cæterum, ut beatus Gregorius ad Joannem Constantinopolitanum episcopum dicit, rixam inferre non volo, sed tamen a te venientem non devito, quia non valeo, nec etiam audeo pro loci mei officio : cum quasi me pulsando, egregius prædicator dicat: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina (II Tim. iii). Si enim, ut veraciter fatear, utinam non ad condemnationem meam, metropolitanus tuus judicio Dei non forem, et tu provincialis episcopus metropoli, cui disponente Deo deservio, subjectus et a me ordinatus non esses, sed in alia provincia alterius ordinatus existeres, et talia de te audirem, sicut audire cœpi, ex quo post concupiscentias sæculi, et elationem cordis tu ire coepisti, et verbis, et scriptis te charitatis affectu monerem, et si non obaudirer, apostolicam sequens jussionem, qui de eo præcipit qui semel et secundo commonitus non convertitur , nec obaudit, bus et insipientibus, sed etiam provinciæ Rhemorum ,

te devitarem : nunc autem quia non solum sapienti- A ribus, non adeo ut desideraveram laudabilibus,

episcopis meis, scilicet melioribus et sapientioribus atque religiosioribus, debitor sum, locum effugiendi invenire non valeo, ut te opportune importune non moneam, cum praedieator fortissimus dicat : Mundus sum a sanguine omnium : non enim subterfugi:quominus adnuntiarem omne consilium Dei vobis (Act.

xx), si enim iion amnuntiasset, mundus a sanguine

non esset; sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce et ego peccator convenior, ego insipiens ut te moneam et arguam. Et quando mecessitas exigit, increpem, valde constringor, ego reus esse ostendor, qui metropolitanus episcopus vocor, qui super ea mala quæ propria habeo, alienas quoque mortes addo, qui tot occido, ut timeo, quot ad mortem ire quotidie tepidus et tacens video, dicente Domino per prophetam de uno pereunte; Sanguinem ejus de manu tua requiram (Ezech. xxxiii), quanto magis de multis ? Et etiam de his per quos multi debent salvari, mihi hæc terribilis invectio incutitnr, qui ad speculandum, et etiam episcopis, peccatis meis exigentibus Dei judicio praelatus. Qua de re et archiepiscopus, unde non lætor, sed revereor, sum vocatus, qui reatu de morte animarum suhjectorum constringor, qnae forte potuissent semper vivere si verba meæ correptionis audirent. Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpæ præpositi si tacuerit reputatur. Est ergo, ut beatus Gregorius dicit, quod mihi est faciendum, nt etiam moriente subdito me liberum reddam, surgam, invigilem, malis actibus contradicam,

sicut scriptum est : Discurre, festina, suscita amicum

tuum, ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebræ tuæ (Prov. xxviii). Et si adhuc, ut coepisti in resistendo persistis, audiam quid loquatur in me, et ad me de resistentibus Dominus Deus. Ecce, inquiens, dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, üt adamantem, et ut silicem dedi faciem tuam (Ezech. m), scilicet nt sive Ab auditoribus conculeer atqne despiciar, nec pér delatum honorem refrenetur lingua ex verecundia, nec per despectum taceat ex infirmitate. Unde iterum mihi dici exaudio : Ne timeas eos, neque metuas a facie eorum, quia domus exasperans est (Ezech. ii). Itaque increpandus est frater et nunquam timendus qui est exasperans domus. Propterea de eó quod jam tertio in præfatione tuarum litterarum mihi scribens mandasti debitam in Domino devotionem, quam non subsequeris prosequendo débitam, et in Domino devotinem tibi rescribo, quia quantum spectat ad humanos carnis o*ti!8s, debitam devotionem mihi non monstras : quantum vero spectât ad mentis humanos oculos, in Domino devotioiiem non exhihes. Quantum autem in liviiìis oculis superno consilio timeo trutinari, debitati devotionem mihi rependis, qui me tuis ope

et tuis contradictionibus, et durissimis ae contra charitatem, quæ Deus est, responsionibus et impactionibus indebitis indesinenter excrucias. Sed utinam mihi contingat quod in Evangelio (Luc. xvi) voce Abrahae de Lazaro per flagella expurgato a malis suis diviti ardenti responsum audimus. Recepit Lazarus similiter mala pro malis in vita sua; sicut et dives bona pro bonis in vita sua. Et sic opto mihi per te fieri, ut si per improvidentiam Deum in aliquo ex te offendi, qui in multis eum me offendisse et offendere humili et contrito corde confiteor, recipiam ex te per te purgationem in vita mea, ne inde ctucier in vita futura, qui, ut dixi per improvidentiam, non autem per malevolentiæ conscientiam, tantorum gemitus qui sub manu tua, ut a multis dicitur, sicut revera sub falce gravissimo gemunt, in provectione tua excitavi, quotidie emitti ad Dominum ; et proinde quotidiano, imo continuo timore et dolore constrictus non solum gemo, sed et eis congemiscens Deo cujus permissionis judicio a te seamdalizatus, et mente excruciatus verbis viri flagellis attriti corde contribulato dico, qui cœpit ipse me conterat, solvat manum suam et succedat me, et hæc sit mihi consolatio ut affligens me dolore non parcat, nec contradicamh sermonibtis sancti (Job vi) : vellem enim si illi placeret, ut flagellis dignum me per alium quam per te flagellaret, sed quia ita sibi placet cui bona cnncta placent, verbis suis eum conveniam qui ex affectu nostræ humanitatis Patri dignatus est dicere : Pater, si fieri potest, transeat a me caliae iste ; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis (Matth. xxvi). Et item : spiritu suo de eo qui ejus esse videbatur, prædixit : Si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique: tu vero homo unanimis duae meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos in domo Dei ambulavimus cum consensu (Psal. Liv). Homo scilicet pacis meæ in quo sperabam, qui edebat panes meos, levavit contra me calcaneum suum (Joan. xiii) : ac si aperte diceret, quod tanto gravius pertuli, quanto hæc ab eo qui meus esse videbatur sensi : sed licet hinc erga me pietas cor tuum non tangat, timor tamen illud debet compungere, quia contumacia et inobedientia tua

D qualicumque successori beati Remigii in metropoli

tana sede ipsius a te mihi illata in eum redundat, qui in me peccatore vicario suo totius Remorum provinciæ onera portat, quinimo, Christe Deus noster ! orante apud eum pro nobis eodem sanctissimo prædecessore nostro, meas contumeliosas calumnias, et persecutiones derogationum tuarum in se dignatus suscipere, qui confidens Patri super omnes coelos et super omnium angelorum verticem Saulo, ut legimus, et credimus dixit : Saule, Saule, quid me persequeris ? (Act. ix.) Non enim est discredendum in tanta turba credentium quos Saulus persequebatur aliquem fuisse, licet non ita ut ego sum imperfectum, in quo sicut et in reliquis, qui videlicet corpus ejus erant, si Dominus persequi dixit. Et ideo in fine imperfecto, modo quolibet persecuto illum persequi credo, quiia et voce sanctæ Ecclesiæ in qna ejus sum ultimmm membrum per Psalmistam dicitur : Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentnr (Psal. cxxxviii). Et iterum Psalmista dicit: Benedixit omnnes timentes se Dominus pusillos cum majoribus (Psal. cxiii); et qui in judicio dicet de benefactis benefactoribus : Quandiu fecistis uni de his minimis meis mihi fecistis (Matth. xxv). * Werábiter credo quia quidquid mihi sive benignitatis, sive malignitatis pro ejus nomine exhibetur, sine dubio illi impenditur. Et quia beatus Joannes Baptista pro veritate, videlicet pro Christo sine dubitatione occubuit, sicut ipse ostendens dicit : Ego sum veritas (Joan. xiv). Et ego, ut Apostoli titar verbis, inimicns factus sum tibi vera tibi dicens et suadens, sed persuadere non valens, ut, sicnt ipsa Weritas per beatum Leonem dicit : Obedientiam quam a tuis subditis exigis, prælatis tuis ipse dependas, et in ea vocatione qua vocatns es, in ea permaneas, quæ quia non suffers, mon solum mihi, sed, et multis scandalum ingeris, et Weritas dicit : Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ut ei suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris (Matth. xviii). Et item idem Christus Dei virtus, et Dei sapientia dicit: Viro qui corripientem durâ cervice contemnit repentinus $uperveniet interitus, et eum sanitas non sequetur (Prov. xxix). Et Moyses et Aaron dura cervicé tesistenti sibi p6piilo dicunt : Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Deum (Exod. xvi ). Unde nec tuas inimicitias vereor, nec te monere in necessariis, quæ sine peccato non possum ùiiiiittere, desinam, sciens pacem dilectione integra intrinsecus iúe tenere debere, qùam pet vectionem vocis mihi exsurinsecus non timeo perturbare. Quod utrumque provide David se perhibet servare, cum dicit : Cum his qui oderunt pacem eram pacificus; cum loquebar illis impugnabant me gratis (Psal. cxix). Eccè et loquens impugnábatur, et tamen impugnatns erat pacificus, quoniam nec insanientes cessabal repfehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc etiam Paulus ait : Si fieri potest quod ea vobis est cum omnibus hominibus pticem habentes (Rom. xii); hortatus enim Apóstolus ut pacem cum omnibus haberent, præmisit dicens: Si fieri potest, atque suljünxit ; quod ex vobis est : difficile quippe erat ui si malâ actà corriperefit, habere pacein cum omnibus possent : sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata neèesse est ut in nostro corde servetur. Hinc iterum David cum se totum ad fœdera pacis internâ constringeret, testatur quod ciim malis concordiam non teneret dicens : Nonne qui te oderunt, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam ? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt milii (Psal. cxxxviii). Inimicos enim perfecto odio odisse est, ad quod facti sunt diligere et quod fa

A ciunt increpare, mores pravorum premere, vitae prodesse. Pensandum est igitur quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa sit, si cum his qui increpandi sunt sine increpatione pax tenetur. Si propheta tantus hoc velut historiam Domino obtulit, quod contra se pravorum inimicitias excitavit. Unde Paulus discipulos admonet dicens : Si quis non obedit verbo nostro per epistolam, hunc notate, et non commisceamini cum illo ut confundatur ( II Thess. iii ). Atque illico subjunxit : Et nolite ut inimicum existimare illum , sed corripite ut fratrem ( ibid.) ; ac si diceret : Pacem cum eo exteriorem solvite , sed interiorem contra illum medullitus custodite. Et qui amore tuo te credo refngere ad perfugia solita , scilicet ad excusanda excusationes in J} peceatis, ut dicas quia etiam de cogitatione te judico, cum dicat Apostolus : Quis scit hominum quæ sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est ? ( I Cor. ii) prævenio huic tuæ objectioni dicens, quia tunc spiritus hominis ignoratur ab altero, cum verbis, vel operibus non demonstratur : nam cum scriptum sit, Ex fructibus eorum cognoscetis eos ( Matth. vii), per hoc quod foris agitur quidquid intus latet aperitur. Unde recte quoque per Salomonem dicitur : Quomodo in aquis resplendent vultus perspicientium , sic corda hominum manifesta sunt prudentibus ( Prov. xxvii ). Cum dicis te scripsisse ad auferendam amphibologiam traditionis tuæ ex primitivo genitivi inter tradentem et traditum, grammaticam quam tibi insinuari feci ego et ipse satis, mihi in faciem expuis : quod gratias illi patienter portare possum, qui quod de se prædixit, pro me peccatore sustinuit : Faciem, inquit, meam non averti ab increpantibus, et conspuentibus in me (Isa. l.). Sed quia te traditum, et non tradentem designas ex nomine, de hoc tuo dicto non curo, testimonium inde perhibente mihi conscientia mea nihil me hinc tibi esse debitorem. Unde et pro minimio est, ut ex hoc a te judicer vel ab humano die; sed neque me ipsum inde dijudico (I Cor. iv). Verumtamen si te ita mori gratum scirem, ut hoc ad utilitatem tuam, et ad mentis tuæ sanitatem posset proficere, vel fhihi inde cognoscerem aliquam necessitatem incumbere, et scriptis meis ad regem, et ad episcopos, et ipsorum testimonio, ac per alios idoneos testes D possem tibi ostendere me, sicnt dixi, debitorem hinc tibi non esse : Uniuscujusque enim opus quale sit dies Domini declarabit (I Cor. ni). Quia vero de traditione tua quereris, et nihil fit in terra sine causa, nihilque quod aut non faciat Deus propitius, amt fieri non permittat iratus, et pluraliter fieri traditiones atque diversis modis diversos et pro diversis causis traditos legimus, necesse est tibi subtiliter mentem tuam discutere, ut meditatus cum corde tuo, et non dolosa, sed recta statera appendens mores, cogitationes, verba, et actus tuos, apud te invenias hæc traditio tua unde, et a quo processerit, et quem processum habeat, vel ad quem finem spectat : legimus enim quosdam a se traditos, ut Paulus ad Ephesios de

[ocr errors]
[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »