Pagina-afbeeldingen
PDF

coeperunt, illa quae suo tempore partim viguerunt, A licet a quibusdam non prævalentibus fuerit attentaNulla sibimet de multiplicatione congregationis A men possunt minuere dignitatem. » Sed nec sensu

nisi quantum ex eis sacra concilia assumenda viderunt, ab usu ecclesiastico eflluxerunt, usquequo uuper a te, quantum ex te est, recrudescere inceperunt, ut al ea, quæ aspiras libenter, transire possis in affectum cordis licenter, et a nullo coerceri vel judicari valeas regulariter : sed non sentiunt tecum, neque tibi consentiunt doctores et magistri Ecclesiæ. CAPUT XXWI. Be eadem differentia iterum, et de conciliis plenariis, synodique Nicænæ prærogativa.

Unde quasi ex supererogatione superadjicio tibi quod item beatus Augustinus ad Januarium dicit (epist. 118) : • Primo, inquiens, tenere te volo quod est hujus disputationis caput, Dominum nostrum Jesum Christum, sicut ipse in Evangelio loquitur, leni jugo suo nos subdidisse et sarcinæ levi. Unde sacramentis numero paucissimis, observatione facillimis, significatione præstantissimis, societatem novi populi colligavit, sicut est baptismus Trinitatis nomine consecralus, communicatio corporis et sanguinis ipsius, et si quid aliudin scripturis canonicis commendatur, exceplis his quæ servitutem populi veteris pro congruentia cordis illorum et prophetici temporis onerabant, quæ et in quinque libris Moysis leguntur. llla autem quæ non scripta sed tradita custodimus, quæ quidem toto terrarum orbe servantur, datur intelligi, vel ab ipsis apostolis, vel plenariis conciliis, quorum est in Ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retineri, sicuti quod Domini passio, et resurrectio, et ascensio ii: coelum, et adventus de cœlo Spiritus sancti, anniversaria solemnitate celebratur, et si quid aliud tale occurrit, quod servatur ab universis quacunque se diffundit Ecclesia. » Et in edicto Justiniani imperatoris, de rectæ fidei confessione, et refutatione hæresium quæ adversantur catholicæ Dei Ecclesiæ, a synodo quinta dictato, et ab eodem imperauore confirmato, scriptum est : • Oportet, inquit, etiam illud attendere eos qui veritatem perscrutanlur, quod forsitan in conciliis quædam a certis ibi convenientibus dicuntur, aut per favorem, aut per contrarietatem, aut per ignorantiam : nemo autem attendit ea quæ per partem a quibusdam dicuntur, sed sola illa quæ ab omnibus communi sensu diffiniuntur. Si enim aliquis secundum illos voluerit autendere hujusmodi contrarietates, unaquæque synodus invenietur semetipsam destrueus. » Qua discretione prudentius te intelligens Antiochena synodus, quam sanctus Hilarius, illo in carne vivens tempore quando celebrata fuit, in epistola ad imperatorem Constanlium, et in libro de Synodis monstrat fuisse catholicam, quamque Chalcedonensis comprobat : et sciens, post tempora quorumdam eorum, de quorum epistolis quædam collegisti et quaedam dolo omisisti, habitum Nicænum coneilium (can. 6), cui a sequentibus sanctis conciliis, sicut nihil contrarium est additum, ita ab eo nihil est abrogatum, nihil mutilatum vel immutatum,

tum, constituisse ut per singulas provincias suis privilegia serventur metropolitanis ecclesiis, ita ut horum omnium, videlicet sibi commissorum, metropolitanus habeat potestatem, decrevit dicens (conc. Antioch., can. 6) : • Per singulas regiones episcopos convenit nosse, metropolitanum episcopum sollicitudinem totius provinciæ gerere, propter quod ad metropolim omnes undique, qui negotia videntur habere concurrant. » Et item (can. 13) * • Nullus episcopus ex alia provincia audeat ad aliam transgredi, et ad promotionem ministerii aliquos in ecclesiis ordinare, licet consensum videantur præbere nonnulli, iiisi litteris tam metropolitani, quam cæterorum qui cum eo sunt episcoporum, rogatus adveniat, et ad actioB nem ordinationis accedat. » Quod manifestum est de quolibet metropolitano, ne in provincia metropolitani alterius quod non est suum non petitus vel vocatus præsumat, et non de tuo metropolitano in tua parochia illi subjecta dicere. Unde et Imnocentius ad Alexandrum Antiochenum episcopum (epist. 20): • Itevolventes, inquit, auctoritatem Nicænæ synodi, quæ una omnium per orbem terrarum mentem explicat sacerdotum, quæ censuit de Antiochena ecclesia, cunctis fidelibus, ne dixerim sacerdotibus, esse necessarium custodire, quia super diœcesim suam prædictam ecclesiam, non super aliquam provinciam, recognoscimus constitutam. » Et Bonifacius papa ad Hilarium Narbonensem episcopum (epist. 3): • Nulli, inquit, videtur incognita synodi constitutio Nicænæ, C quæ ita præcipit, ut eadem proprie verba ponamus: Per unamquamque provinciam jus metropolitanos singulos habere debere, nec cuiquam duas esse posse subjectas : quod illi, quia aliter credendum non est, servandum sancto Spiritu suggerente sibimet censuerunt. » Et paulo post : « Quod idcirco dicimus, ut adverlat claritas tua, adeo nos canonum præcepta servare, ut ita constitutio quoque nostra difliniat, quatenus metropolitani sui unaquæque provincia in omnibus rebus ordinationem semper exspectet. » Et his consona Coelestinus : « Juxta decreta, inquit (epist. 1), canonum unaquæque provincia suo melropolitano contenta sit, ut decessoris nostri data ad Narbonensem episcopum continent constituta : nec usurpationi locus alicui sacerdoti in alterius

D concedatur injuriam. Sit concessis sibi contentus

unusquisque limitibus, alter in alterius provincia nihil præsumat. » Unde et Africaiìum concilium ad Coelestinum papam seribit dicens (post conc. African.) : * Decreta Nicæna, sive inferioris gradus clericos, sive ipsos episcopos, snis metropolitanis apertissime commiserunt. Prudentissime enim justissimeque viderunt, quæcunque negotia in suis locis ubi orta sunt finienda : nec unicuique provinciæ gratiam sancti Spiritus defuturam, qua æquitas a Christi sacerdotibus et pru!enter videatur, et constantissime teneatur. » Et Leo ad Anatolium (epist. 56): « Illa Nicænorum canonum per sanctum vere Spiritum ordinata conditio nulla unquam est parte solubilis. synodalia concilia blandiantur, neque trecentis illis decem atque octo episcopis quantumlibet copiosior numerus sacerdotum, vel comparare se aude;t, vel præferre : cum tanto divinitus privilegio Nicæna sit synodus consecrata, ut sive per pauciores, sive per plures ecclesiastica judicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum, quidquid ab illorum fuerit constitutione diversum. » De cujus privilegio et beatus Ambrosius dicit (lib. 1 de Fide, cap. 9) : « Non humana industria, non compositione aliqua, trecenti decem et octo episcopi ad concilium convenerunt, sed ut in numero eorum, per signum suæ passionis et nominis, Dominus Jesus suo probaret se adesse concilio, crux in trecentis, Jesu nomen in decem et octo est sacerdotibus. •— t Et mihi, inquit Hilarius, ipse ille numerus hic sanctus est, in quo Abràham victor regum impiorum ab eo qui æterni sacerdotii est forma benedicitur. » Et item beatus Leo papa (epist. 36 Anatolio) : • Sancti illi et venerabiles patres, qui in urbe Nicæna sacrilego Ario cum sua impietate damnato, mansuras usque in finem mundi leges ecclesiasticorum canonum condiderunt, et apud nos in toto orbe terrarum in suis constitutionibus vivunt, et si quid usquam aliter quam illi statuere præsumitur, sine cunctatione cassatur. » Et hinc sanctus Leo ad Pulcheriam Augustam : ι Contra statuta, inquit (epist. 58), canonum paternorum, quæ ante longissimæ ætatis annos in urbe Nicæna spiritalibus sunt fundata decretis, nihil cuiquam

audere conceditur: ita ut si quis diversum aliquid C

decernere velit, se potius minuat, quam illa corrumpat. Quae si ut oportet a cunctis pontificibus intemerata serventur, per universas ecclesias tranquilla erit pax et firma concordia, nullæ de mensura honorum dissensiones, nullæ de ordinationibus lites, nullæ de privilegiis ambiguitales, nulla erunt de alieni usurpatione certamina; sed æquo jure charitatis, rationabilis et morum officiorumque ordo servabitur, et ille vere erit magnus, qui fuerit totius ambitionis alienus. »

CAPUT XXWII.

De canonibus et sententiis ab eo prave intellectis et usurpatis.

Quod ergo de tua parochia, quasi ego ad aliquid D

in ea difliniendum illam adire non possim, ex verbis Callisti et aliis, tuis compilationibus tecum non facientibus, affirmare conaris, prave intelligis. Sed his et aliis regularum constitutionibus invenies hoc observare debere unumquemque metropolitanum in provincia alterius metropolitani, quod tu tibi perverse arrogas de tua parochia metropolitanæ sedi Rhenorum subjecta. Unde ea quæ supra posui non meæ personæ arrogo, sed metropolitanæ sedis dignitati ascribo : quia sicut beatus Leo dicit : c Etsi nonnunquam diversa sunt merita præsulum, jura tamen permanent sedium , quibus possunt æmuli perturbationem aliquam fortassis inferre. non taPATRoi.. CXXVI.

sacris canonibus concordante in metrica titulatione compilationis tuæ domno regi porrigendæ scripsisti :

Responsum a vincto rite nec exigiêr;

et mihi per comministros meos ad te directos remandasti, ne cogerem te respondere, quandiu in custodia et absentia clericorum tuorum eras. Unde tibi tunc scripto respondi , et nunc ostendo te, ut dixi, non recto sensu" ponere ex sacris regulis, quod de non respondendo in tua excusatione dixisti, asserente sancto papa Hilaro (in concil. Rom., c. 4) : * Nos, inquit, in nullo volumus severitatem ultionis exercere : sed qui in causis Dei contumacia vel

B contemptu deliquerit, aut ipse quod perperam fecit quibus fieri et qualiter exsequi debeat, sed et lnno- A centius, ac Bonifacius, atque Leo idipsum decernant : qui etiam et pro quibus appellans constringi non debeat, leges concordamtes regulis eloquuntur. Attende igitur convenienter quod item idem l)eatus Leo Anatolio Constantinopolitano episcopo extollenti se supra mensuram suam scripsit dicens (epist. 56): « Virum catholicum, et præcipue Domini sacerdotem, sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet cupiditate corrumpi. Dicente quippe sancta Scriptura : Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua vetare (Eccli. xviii), multis mundi hujus illecebris, multis vanitatibiis resistendum est, ut veræ continentiæ obtineatur integritas, cujus prima est labes superbia, initium transgressionis et origo peccati. Quoniam mens potentiæ B avida, nec abstinet vetitis, nec gaudet concessis, dum in ordinato pravoque progressu excrescunt culp;e, quæ toleratæ sunt studio reparandæ fidei et amore concordiæ. » Quapropter revoca oculos mentis tuæ a pravis progressionibus, et rectos gressus fac pedibus intentionis tuæ et actionum tuarum, ut qui nunc de te gemimus, de te in Domino gaudeamus. Et attende quod l;eatus Gregorius ad Felicem episcopum in Serdica scripsit (lib. v, epist. 10): « Qualiter, inquiens, obedientia vel sit reverentia præpositis exihibenda, ex tuis quoque subjectis ipse non ambigis. In qua re valde est utile, si id quod disciplinæ vigor imponit, nullo cogente humilitas laudanda servaverit. Pervenit ad nos itaque quod fraternitas tua Joanni fratri nostro, primæ Justi- C mianæ episcopo , secundum morem constitutum parere despiciat, et nec decreto ejus, nec relationi juxta consuetudinem voluisset subscribere. Quod si ita est, contristamur, quia superbiæ de te manifestæ præbes indicium, quod quam sit præcipue in sacerdote culpabile, divinæ clementia adimouiitionis eloquitur. Propterea hortamur, ut mentis tumore leposito, antedicto fratri et coepiscopo nostro humilem te exhibere et parere non desinas, quatenus et Deus gaudeat in fraternitatis vestræ concordia, et alii de te sumant bonitatis exemplum. Nam si, quod non credimus, te in superbia permanere contigerit, districtam canonicamque disciplinæ correctionem contumaciæ tuæ scito sacros canones ulciscenter imponere. Bene ergo facis, talem te sponte I) salubri consideratione præbere, qualis esse canonica coercitione exigente compelleris. Nam nec tibi denuo post hanc nostram admonitionem licebit ad tuæ voluntatis arbitrium contra morem majoribus tuis inobedientem existere, nec nos tantæ indisciplinationi ecclesiasticam cognoscas dissimulare vel differre vindictam. » Et item idem S. Gregorius ad Vincentium, et cæteros episcopos (lib. vii , ind. 11, cpist. 8) : « Hortamur, inquit, fraternitatem vestram, ut si quemquam vestrum pro causis propriis ubicunque longius compulerit ambulare necessitas, a metropolitano vestro, secundum indictam a sanctis Patribus regulam, petere licentiam debeatis, nec

abolere noluerit, in se quidquid in alium non resecarit inveniet. » Non enim hæc quæ egisti inter dubia vel obscura secundum Leonis decreta poterant vel possunt ullo modo computari, ut inde locum defendendi te haberes, et tuis redonatus, regulariter vocatus ad synodum respondere deberes, sicut et in præcedentibus et in subsequentibus istius opusculi ex sacris regulis, et tu et quilibet alius qui legerit potest cognoscere : et ideo tibi scribere studui, ut quæ in causis Dei contumacia vel contemptu deliquisti, et quæ perpere commisisti, abolere curares, et factum tuum, quo male exordinasti, sicut idem Hilarus jubet de eo qui male ordinavit, ipse dissolveres : quatenus severitatem ultionis in te exerceri ab eis quorum interest non exigeres, et ego in me non invenirem quod in te non resecare curaverim : quia, ut isdem dicit (in eodem conc., c. M) : « Nulli fas est sine status sui periculo, vel divinas constitutiones, vel apostolicæ sedis decreta temerare : quia nos, qui potissimi sacerdotis administramus officia , talium transgressionum culpa respiciet, si in causis Dei desides fuerimus inventi : quia meminimus, quod timere debemus, qualiter comminetur Dominus negligentiæ sacerdotum : siquidem reatu majore delinquit, qui potiore honore perfruitur, et graviora facit vitia peccatorum sublimitas dignitatum. » Scripsi ergo tibi secundum decreta Leonis, ut salubres suscipere curares hortatus, et nihil per contentionem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes, divinis et apostolicis constitutionibus pareremus, et in nullo pateremur providentissima canonum decreta violari. Tu autem cogitans consilia quæ non poteris stabilire , inobedientiam tuam , ne corrigas quæ perpere admisisti, et effrenaiionem desideratæ libertatis , indebite , ut non sis metropolitano subjectus, de appellatione, et non reddenda compellatus de injustis judiciis tuis responsione, secundum sensum tuum, sed non rectum, interpretata vis palliare : cum sicut Africæ provinciæ canones manifeste demonstrent a quibus non licet provocari, ita Sardicenses canones patenter ostendant , appeliatio episcopi ad sedem apostolicam quando, ubi , et ;ro

[ocr errors]

eum postponere in aliquo præsumatis, excepto si, quod non optamus, contra eumdem metropolitanum vestrum vos habere aliquid causae contingat, nt ob hoc sedis apostolicae judicium requiratis. Nam iis qui petere festinant licentiam, quod scitis, per canones etiam antiquorum Patrum institutione permissum. » Manifestum est enim, qui canones hanc licentiam a metropolitanis petendam ab episcopis decreverunt. Quin Antiochenum concilium, a synodo Chalcedonensi favorabiliter comprobatum. Sed et Sardicenses canones dicunt (can. 9) : • Ut de quali. bet provincia episcopi ad eum fratrem et coepiscopum nostrum preces mittant , qui in metropoli consistit, ut ille et diaconum ejus, et supplicationes destinet, tribuens commendatitias epistolas, et reliqua. • De judicio etiam apostolicæ serlis expetendo adversus metropolitanum , si episcopo necesse fuerit, iidem Sardicenses canones decreverunt, sicut et Innocentius ad Wietricium Rothomagensem episcopum patenter ostendit, et Hilarus papa dicit (epist. 8 ad Mietropol. Galliæ) : • lilud etiam non potuimus præterire quod sollicitudine diligentiore curandum est, ne præter metropolitanorum suorum litteras aliqui episcopi ad quamlibet provinciam audeant proficisci, qtiod etiam in omni genere officii clericalis per singulas debet ecclesias custodiri. , Et sanctus Leo ad Theodorum Forojuliensem episcopum dicit (epist. 59) : « Sollicitudinis tuæ is ordo esse debuerat, ut cum metropolitano tuo de eo quod quærendum videbatur esse conferres, ac si id quod ignorabat dilectio tua etiam ipse nesciret, instrui vos pariter posceretis : quia in causis, quæ ad generalem observantiam pertinent omnium Domini sacerdotum, nihil sine primatibus oportet inquiri » Et Symmachus ad Cæsarium Arelatensem episcopum (epist. 5): « Si quilibet, inquit, episcopus metropolitano pontifici, juxta ca:ionum diffinitionem vocatus, obtemperare noluerit , noverit succidendum se, quod non optamus, ecclesiasticæ disciplinæ. » Et Africæ provinciæ canones dicunt (can. 45) : « Ut episcopus a primate suo vocatus ad synodum competenter occurrat. Qi;od si non potuerit occurrere, nisi rationem impedimenti sui apud suum primatem reddiderit, Ecclesiæ suæ communione debere esse contentum. » Et (can. 20) : * Qui non fuerit concors circa metropolitanam ecclesiam , et circa sacerdotale consortium, sed inflatus , et ab hoc consortio separalus, putat propriæ plebi incubandum, et nonnunquam conventus ad concilium venire detrectat , circa hunc non tantum diœcesim non esse servandam , verum et de propria ecclesia, quæ illi male faverit, omnimodo adnitendum ut etiam auctoritate publica rejiciatur, atque ab ipsa principali cathedra removeatur. » Et (can. 190 Carthag.) : • Si accusatus ad rationem reddendam venire refugerit , et excommunicatus a primate suo exstiterit , tempore quo non communicat , nec in sua Ecclesia vel parochia communicet. » Et sanctus Hilarus papa ad Leon

[ocr errors]

tium, et cæteros episcopos scribit (epist. 2) : A Augustintis, doctor famosissimus, atque ab aposto

* Quia non minus in sanctarum traditionum delinquitur sanctiones, quam in injuriam ipsius Domini prosilitur. » Et Dioscorus in synodo Chalcedonensi, sicut in gestis ejusdem concilii, sed et in edicio Justiniani super quintam synodum demonstratur, non quia in fidem peccaverit, sed propter solum ecclesiasticum ordinem, et quia contra suum archiepiscopum sacris canonibus obvians rebellaverat, est damnatus. Et Acacius Constantinopolitanus episcopus propter prævaricationem Nicæni concilii a Felice papa est condemnatus, sicut idem Felix ad eum scripsit dicens (epist. 4) : • Multarum transgressionum reperiris obnoxius, et in venerabilis Nicæni concilii contumelia es sæpe versatus. » Ilaec mentis oculo perspice, et ne illa, quod absit, incurras solertissime cave.

CAPUT XXVIII.

De male ab eo excommunicatis : qui et qualiter er

communicari debeant, et qui ordo in judiciis

ecclesiasticis observandus.

Nam cum dicat beatus Petrus apostolus : Si bene facientes patienter sustinetis, hæc est gratia apud Deum (I Petr. 11), causa injuriarum tuarum, sicut in petitione mihi ab ecclesia Laudunensi data coiitinetur. presbyteros et diaconos, ac reliquos clericos non accusatos, nec confessos, neque convictos, ab omni ecclesiastico oflicio excommunicasti, et ut nemo sacra missarum oflicia in tua parochia celebraret, interdixisti : cum sacri canones meminem ab officio

removeri permittant, nisi aut sponte confessum, aut C

regulariter convictum, aut eum qui regulariter vocatus ad reddendæ rationis judicium venire noluerit, sicut scriptum est in capitulo 19 Carthaginensis concilii de episcopis, et iu 20 de presbyteris et diaconibus, ac reliquis clericis. « Si, inquiunt (can. 20), presbyteri vel diaconi fuerint accusati, adjuncto sibi ex vicinis locis proprius episcopus legitimo numero collegarum, quos ab eodem accusati petierint, il est una secum in presbyteri nomine sex, in diaconi tres, ipsorum causas discutiant, eadem dierum et dilationum, et a communione remotionum, et discussione personarum inter accusatores et eos qui accusamtur forma servata. » Scilicet sicut- de episcopis in præcedenti capitulo est diffinitum : reliquorum autem clericorum causas etiam solus episcopus loci agnoscat et finiat. Et item (can. 28) : • Presbyteri, diaconi, vel cæteri inferiores clerici, in causis quas habuerint, si de judiciis episcoporum suorum questi fuerint, vicini episcopi eos cum consensu sui episcopi audiant, et inter eos difliniant : vel ad primates suarum provinciarum provocent, sicut et de episcopis sæpe constitutum est. » Et secundum Antiochenos canones (can. 9) : • Ad metropolim omnes undique qui negotia videntur habere concurrant. » Et (can. 20) : « In canonicis conciliis adsint presbyleri, et diaconi, et omnes qui se læsos existimant, et synodi experiantur examen. Nullis vero liceat apud se celebrare concilia, præter eos quibus metropolitana jura videntur esse commissa. » Et hinc sanctus

lica sede receptissimus, qui Carthaginensi concilio, in quo h;ec qu.e eo præmisimtts, apostolica auctoritate firmato interfuit, et plenissime sensum novit, quo eadem synodus capitulum illud constituit, de quo in epistola ad clerum et plebem Hipponiensium inter alia dicit (epist. 157): ' Niiper in concilio episcoporum constitutum est, ntlltim clericum, qui nondum, convictus est, stispendi a communione debere, nisi ad causam siiam examinandam se non præsentaverit. » Ipsam autem præsentationem idem demonstrat coiicilium (conc. Carthag., can. 19), videlicet, « ut aut ipse accusatus, ad causam suam dicendam eiectorum judicum die statuta litteris evocatus occurrat, aut aliquas veras necessitatis causas

B probet, quibus occurrere non potuisse manifestum

sit. » Et attendendum, quia dicit non potuisse, et non dicit non voluisse. Sic et de accusatore dicit : ' • Ut nec ipsi adimatur facultas causæ suæ peragendæ, si se ad diem occurrere non valuisse prohave. rit. » Sic et iterum de accusato, si ad conciliura universale amniversarium occurrere noluerit, dicit : * Quod si accusatus vel accusator occurere voliiit et non valuit, excusabilem quemlibet eorum synodus esse voluit. » Hoc quippe Africana synodus patenter ostendit, dicens : (can. 46): « Ut si intra annum ex. cosìmunicationis causam suam purgare contempserit. » Unde et Carthaginense concilium dicit (can. 19): t Quisquis episcoporum accusatur, ad primatem provinciæ ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus minime occurrerit. » Qua sententia evidenter ostenditur, quia accusator accusare non potest, nisi in accusatione praesens fuerit; potest autem accusare absentem : et qui non potest accusari nisi per præsentiam accusatoris, potest alsens judicari, imo etiam ab his qui hoc decreverunt jam judicatus est, si ad judicium litteris evocatus secundum quod decretum est non occurrerit, vel aliquas veras necessitatis causas, quibus eum occurrere non po. tuisse manifestum sit, non probaverit. Similiter ut de episcopo, ita et de presbytero, vel diacono subsequenti capitulo demonstratur. Hinc Bonifacius a{ septem provincias scripsit, dicens de Maximo (epist.

D 2) : • Si adesse voluerit, praesens si confidit ad ob

jecta respondeat : si adesse neglexerit, dilationem sententiæ de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiieri eum de crimine, qui indulto et toties delegato judicio, purgandi se occasione non utitur. » Qui autem ad accusationem admitti non debeant, leges dicunt : « Sane hi qui crimina sua in quæstione confessi sunt, de aliis si dicere voluerint, a judice non credantur: quia jure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat, neque illi de altero credatur, qui se criminosum esse confessus est. » Et item : « Non credendum est contra alios eorum confessioni, qui in criminibus accusantur, nisi se prius probaverint innocentes, quia

periculosa est, et admitti non lebet rei aiiversum quemcunque professio. » Et concilium Africanum demonstrat : « Qui postea, inquiens (can. 96, 97), quam excommunicatus fuerit, in ipsa adhuc excommunicatione constitutus, sive sit clericus, sive sit laicus, accusare voluerit; omnesque servi, vel proprii liberti, ad accusationem non admittanttir, vel omnes quos ad accusanda publica crimina leges public;e non admittunt; omnes etiam infamiæ maculis aspersi, id est histriones, aut turpitudinil)iis subjectæ personæ; hæretici etiam , sive pagani, seu Judæi : sed tamen omnibus, quibus accusatio denegatur, in causis propriis accusandi licentia non est neganda. » (Can. 98.) • Et quotiescunqi:e clericis ab accusatoribus multa crimina ohjiciuntur, et unum ex ipsis, de quo prius egerit accusator, probare non valuerit, ad cætera jam non admittatur. Testes autem ad testimonium non admittendos, qui nec ad accusationem admitti præcepti sunt, vel etiam quos ipse accusator de sua domo produxerit : ad testimonium antem intra annos quatuordecim ætatis suæ non admittantur. » Et sanctus Augustinus dicit : t Quamvis, inquiens, vera sint quædam, non tamen judici facile credenda sunt, nisi certis indiciis demonstrentur. » Qui fecit quod docuit, cum in reddita ratione ad primatem suæ provinciæ Xantippum scribens, quemdam presbyterum suum Abundantium a se judicatum ' esse demonstrat, de eo dicens (epist. 256) : * Insinuo prudentiæ tuæ, Abundantium quemdam in

fundo Strabonianensi pertinente ad curam nostram c

ordinatum fuisse presbyterum. Qui cum non ambularet vias servorum Dei, non bonam famam habere cœperat, qua ego conterritus, non tamen temere aliquid credere volens, sed plane sollicitior factus, operam dedi, si quomodo possem ad aliqua malæ conversationis ejus certa indicia pervenire. Ac primo comperi, eum pecuniam cujusdam rusticami de vino apud se commendato intervertisse, ita ut nullam inde posset probabilem reddere rationem. Deinde convictus atque confessus est, die jejunii natalis Domini, quo etiam Gippitana ecclesia sicut et cæteræ jejunabat, cum tanquam perrecturus ad ecclesiam suam valefecisset collegæ suo presbytero Gippitano hora fere quinta, et cum secum nullum clericum haberet, in eodem fundo restitisse, et apud quamdam malæ famæ mulierem, et prandisse et coenasse, et in una domo mansisse, et hoc negare non potuit. Nam quæ negavit Deo dimisi, quæ occultare permissus non est, judicavi. Timui ei committere ecclesiam , præsertim inter hæreticorum circumlatrantium rabiem constitutam. Ilaec autem me prudentiæ tuæ præcipue intimare oportebat, ne aliqua tibi fallacia subreperet. » Sciebat enim iste vir Domini canones, et non contemnebat secundum eosdem sacros canones, primati suo, minori scientia et forte merito, sed potiori loco subdi, obaudiens dicentem Apostolum : 0bedite praepositis vestris in Domino (IIebr. xiii). Ubi autem inter accusatores et

A accusatos causa debeat agiiari, Carthaginense concilium statuit dicens (can. 50): « Ut accusatus vel accusator in eo loco unde est qui accusatur, locum sibi eligat proxiinum, quo non sit difficile testes producere ubi causa finiatur; » et hinc leges dicunt : * Criminum discussio ibi agitanda est, ubi crimen admissum est : nam alibi criminum reus prohibetur audiri. » Et item : ¢ Si quis adversarium aut repetitione, aut criminis objectione pulsaverit, in provincia in qua consistit ille qui pulsatur, suas exerat actiones, nec æstimet adversarium suum alibi aut longius ad judicium pertrahendum. Ille vero qui pulsatus fuerit si judicem suspectum habuerit, liceat appellare. » Et Carthaginense dicit concilium (can. 15): « Ut a quibuscunqiie judicibus ecclesiastici; B ad alios judices ecclesiasticos, ul)i est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit quorum fuerit soluta sententia, si convinci non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupiditate aut gratia depravari. Sane si ex consensu partium electi fuerint judices, etiam a pauciori numero qiiam constitutum est, non liceat provocari. » Qualiter autem sententia finiri debeat, leges et sacri canones monstrant, dicentes ut vel in synodo, vel per judices, sive quos conquirentes primates dederint, sive quos ipsi vicinos ex consensu delegerint. • Deputati autem judices episcopi, ut Africanum dicit concilium (can. 88), ab illo primate sunt dandi, in cujus provincia causa versatur : si autem ex communi placito conquirentes vicinos judices elegerint, aut unus eligatur, aut tres, et si tres elegerint, aut omnium sententiam sequantur, aut duorum. » Et Chalcedonense concilium dicit (can. 9) : • Si quis clericus adversus clericum habet negotium, non deserat episcopum proprium, et ad sæcularia percurrat judicia ; sed prius actio ventiletur apud episcopum proprium, ve! certe consilio ejusdem episcopi, apud quos utræque partes voluerint, judicium continebunt. Si quis autem praeter haec fecerit, canonicis correptionibus subjacebit. » Et sanctus Innocentius ad Wictricium episcopum : • Si quae, inquit (epist. 1), causæ, vel contentiones inter clericos tam superioris ordinis quam etiam inferioris fuerint exortæ, ut secundum synodum Nicænam congregatis ejusdem provinciæ episcopis jurgium terminetur : p nec alicui liceat (sine præjudicio tamen Romanæ Ecclesiæ, cui in omnibus causis debet reverentia custodiri), relictis liis sacerdotibus, qui in eadem provincia Dei Ecclesiam nutu divino gubernant, ad alias convolare provincias. Quod si quis forte præsumpserit, et ab oflicio cleri submotus, et injuriarum reus ab omnibus judicetur. Si autem majores causæ in medio fuerint devolutæ, ad sédem apostolicam, sicut synodus statuit, et vetus consuetudo exigit, post judicium episcopale referantur. • Et quia sicut duo sunt peccata, et duo genera peccatorum (aut enim in Deum peccat homo, aut in hominem), et duo sunt adventus Domini, qui venit peccatores salvos facere. 0mnes enim pecca

« VorigeDoorgaan »