Pagina-afbeeldingen
PDF

singulos habere debere, nec cuiquam duas esse sub- A tuerunt præsumitur, sine cunctatione cassatur. , Et

jectas. Quod illi, quia aliter credendum non est, servandum sancto Spiritu suggerente sibimet censuerunt. » Et paulo post : « Quod idcirco dicimus ut advertat charitas tua adeo nos canonum præcepta servare, ut ita constitutio quoque nostra difliniat, quatenus metropolitani sui unaquæque provincia in omnibus rebus ordinationem exspectet. » Et Cœleslinus ad universos episcopos per Viennensem et Narbonensem provinciam constitutos scribit (epist. 1), similiter et ad universos episcopos per Apuliam et Calabriam constitutos (epist. 2) : • Nulli, inquit, sacerdoti suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere quod Patrum possit regulis obviare. Quæ enim a nobis res digna servabitur, si decretaliu*a norma constitutorum pro aliquorum libitu licentia populis permissa frangatur ? » Et-non solum isti sui decessores sacrorum canonum, de quorum disciplinis decretalia constituta promulgaverunt, hoc modo ut præmisi, eosdem sacros canones ad auctoritatem duxerunt; sed et Damasus ad Paulinum (epist. 4), ita in observatione sacrorum Nicænorum canonum, sicut et in fide, ad Ecclesiam redeuntes subscribere jussit, verum et successores ejusdem beati Leonis, ut de multis quosdam designem ex nomine, Hilarus scilicet, Simplicius, Felix, Gelasius, Symmachus,* Hormisda, el beatus Gregorius, eosdem sacros canones, sed et alia concilia quæ catholica Ecclesia recipit, servat ac veneralur, et apostolica sedes docuit esse

item idem ad eumdem (ibid., paulo superius): « Illa Nicænorum canonum per sanctum vere Spiritum ordinata conditio nulla unquam est parte solubilis. Nulla sibimet de multiplicatione congregationis synodalia concilia blandiantur, neque trecentis illis decem atque octo episcopis, quantumlibet copiosior numerus sacerdotum, vel comparare se audeat, vel præferre : cum tanto divinitus privilegio Nicæna sit synodus consecrata, ut sive per pauciores, sive per plures Ecclesiastica judicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum, quidquid ab illorum fuerit constitutione diversum. » Et item idem ad Maximum Antiochenum (epist. 66) : « Quidquid, inquit, præter speciales causas synodalium conciliorum ad examen

B episcopale defertur, potest aliquam dijudicandi habere

rationem, si nihil de eo est a sanctis Patribus apud Nicænam diffinitum. Nam quod ab illorum regulis et constitutione discordat, apostolicæ sedis nunquam poterit obtinere consensum. » Et Chalcedonense concilium dicit (can. 1): t Regulas sanctorum Patrum, per singula nunc usque concilia constitutas, proprium robur obtinere decrevimus. » Et item Leo ad Anastasium dicii (epist. 88): , Secundum sanctorum Patrum canones Spiritu Dei condiuos et totius mundi reverentia consecratos, metropolitanos singularum provinciarum episcopos, quibus ex delegatione nostra fraternitatis tuæ cura prætenditur, jus traditæ sibi anuquitus dignitatis intemeratum habere decernimus, ita ut a regulis præstitutis

servanda, in suis decretis, quæ ex eorum disciplinis C nulla aut negligentia aut præsumptione disces;epenumero in suis decretalibus epistolis præstitu- A quas in eis constituendis homines secuti sint, ubi est, perfectio inerementum, et adjectionem pleni- A Evangelii (hom. 54) : Erant appropinquantes ad.

promulgaverunt, ad auctoritatem deducunt, præcipientes ut in singulis sacris ordinibus, atque in singulis sacrorum ordinum dignitatibus, canonicam normam tenere, servare atque sequi procurent, et nulli ab eorum constitutione deviare præsumant, nullique eisdem sacris canonibus impune obviare prævaleant, nulli etiam suum arbitrium ad quoslibet judicandos sequantur, sed per rectum eorum tramitem non declinantes ad dexteram neque ad sinistram incedant, et singuli, sicut iidem venerandi canones decreverunt, obedientiam, quam a suis minoribus exigunt, suis majoribus reverenter dependant, et sicut non volunt gravis oneris sarcinam ferre, ita non audeant aliis importabile pondus imponere, nec de obscuris vel dubiis constituere, quod præceptis evangelicis contrarium et decretis sanctorum inveniatur adversum, et singuli mensuram et ordinein a Deo sibi decretum per eosdem sacros canones servent. Sed et isdem l)eatus Leo, scribens ad Anatolium Constantinopolitanum episcopum (epist. 58), sacros canones, de quorum disciplinis sua decretalia constituta promulgavit, ita commemorat : w Sancti, inquiens, illi et venerabiles Patres, qui in urbe Nicæna, sacrilego Ario cum sua impietate damnato, mansuras usque in finem mundi leges ecclesiasticorum canonum condiderunt, et apud nos in toto orbe terrarum in suis constitutioaibus vivunt, et si quid usquam aliter quam illi sta

dant. » Et quia non necesse est tibi exponi ab aliquo quid intelligere debeas in eo quod dicit a regulis præstitutis, inspice canonum libros, et videbis omnia illa concilia, quæ a majoribus servanda suscepimus, celebrata ante Chalcedonensem synodum, quæ decrevit regulas sanctorum Patrum per singula eauenus concilia constitutas proprium robur obtinere, a quibus omnibus Leo præcipit metropolitanos singularum provinciarum episcopos nulla aut negligentia aut præsumptione discedere. Et hinc Gelasius in generali decreto ad omnes episcopos de institutis ecclesiasti;' cis dicit (epist. 6) : « Cum nobis contra salutarium reverentiam regularum cupiamus temere nil licere, et cum sedes apostolica super his omnibus, favente Domino, quæ paternis canonibus sunt præfixa, pio devotoque studeat tenere proposito, satis indignum est quemdam vel pontificum , vel ordinum subsequentium, hanc observantiam refutare, quam beati Petri sedem et sequi videat et docere: satisque conveniens sit ut totum corpus Ecclesiæ in hac sibimet observatione concordet, quam illic vigere conspiciet , ubi Dominus Ecclesiæ totius posuit principatum. » Et sanctus Gregorius ad Gallicanos scribens episcopos , inler alia et cum aliis dicit : • Omnia, inquiens, quæ sanctis canonibus sicut prædixiinus sunt adversa , dislricte sub anathematis interpositione damnentur. » Qui beatus Gregorius tas conciliorum regulas observari, et ab eis in nullo declinari decernit. Et beatus Hormisda sancto Remigio, vices apostolicæ sedis ei committens, inter alia ita scripsit : v Paternas scilicet regulas, et decreta sanctissimis diflinita conciliis , ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam et fraternæ monita exhortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpæ locum sanctæ observationis obstaculum. Ibi fas, nefasque perscriptum est; ibi prohibitum ad quod nullus audeat aspirare, ibi concessum quod debeat mens Deo placitura praesumere. » His, frater, appone sensum uium, his suppone mentem tuam, his accommoda animum tuum, his subde intelligentiam tuam, et non errabis, meque difflues per vanas autumationes tuas , quibus es quasi vento pastus, potiusque inflatione distentus, dum tuis compilationibus, nihil tibi ad ea quæ intendis profuturis, quiniiuo plurimum obfuturis, incumbis. Quid, inquit beatus Leo, iniquius quam impia sapere, et sapientioribus doctioribusque non credere? Sed in hanc insipientiam cadunt, qui eum ad c0gnoscendam veritatem aliquo impediuntur obseuro, non ad propheticas voces, non ad apostolicas litteras, nec ad evangelicas auctoritates, sed ad semetipsos recurrunt, et ideo magistri erroris existunt, quia veritatis discipuli non fuerunt. Audis quia venerabiles Patres leges usque in finem sæculi man

suras condiderunt? Audis quia quidquid ab eorum C

regulis fuerit diversum, erit penitus irritum? Audis sacros canones Spiritu Dei conditos, et totius mundi reverentia conseeratos, a quibus nulla negligentia aut præsumptione a quolibet deviari conceditur? Audis quia contra eosdem canones nec etiam apostolica sedes sibi licere aliquid temere cupiat? Audis ut omnia quæ sanctis canonibus sunt adversa districte sub anathematis interpositione damnentur? Audis quoniam ibi fas nefasque perscriptum est, ibi prohibitum ad quod nullus audeat aspirare , ibi concessum quid debeat mens Deo p'acitura præsumere, et studes tergiversationes exquirere ut nulli possis subesse, qui non potes cunctis præesse? Audi etiam quid de his sacrorum conciliorum canonibus cum aliis orthodoxis etiam B. Augustinus, vir in omni catholica scientia et doctrina opinatissimus, ad Januarium scribens sentiat (epist. 1 i8) : v Illa, inquiens, quæ non scripta, sed tradita custodimus, quæ quidem in toto terrarum orbe servantur, datur intelligi vel ab ipsis apostolis, vel plenariis conciliis, quorum est in Ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retineri. Omnia itaque talia, quæ neque sanctarum Scripturarum auctoritatibus continentur, nec conciliis episcoporum statuta inveniuntur, nec consuetudine universæ Ecclesiæ roborata sunt , sed diversorum locorum diversis moribus innumerabiliter variantur, ita ut vix aut omnino nunquam inveniri possint causae,

facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. » Et Damasus papa , ex cujus epislola quædam tuis commentis inseruisti, non intelligens vel intelligere nolens quae ipse dixit, et quæ tu loqueris, vel de quibus affirmas, seribens, ut præmisimus, per Vitalem ad Paulinum Antioehenum episeopum, ita de observatione canonum, sicut et de integritate fidei, jnbet resipiscentes et ad Eeclesiam calho licam revertentes profiteri, atque propria subscri ptione firmare, post alia (epist. 4) : « Qaicunque, inquit, huic epistolæ subscribere voluerit, ita tamen ut in ecclesiasticis canonibus, quos optime nosti, et in Nicæna fide ante subscripserit , hunc debebis absque aliqua ambiguitate suscipere : non quo hæc ipsa quæ nos scripsimus, non potueris convertentium susceptioni proponere, sed quo tibi consensus noster liberum in suscipiendo tribuat exemplum. , Et sanctus Leo ad Ravennium Arelatensem episcopum (epist. 94): t Ecclesiasticarum, innuit, legum non ignara est dilectio tua, ut intra earum regulas atque mensuras omnia potestatis tuæ jura contineas. Justo quippe ideo dicitur lex non esse posita (I Tim. 1, 9), quia normam praeceptionis implet judicio voluntatis, cum verus recti amor in semetipso habet, et apostolicas auctoritates, et canonicas sanctiones : quarum devotus sectator et diligens exsecutor in eorum procul dubio consortio gloriaberis, qui creditorum sibi profectibus talentorum audire meruerunt : Euge, serve bone et fidelis, et reliqua. , Et S. Gregorius Quiriaco et cæteris episcopis catholicis in Hiberuia ita scripsit dicens (lib. ix, ind. 4, epist. 61): « Quicunque a perverso errore Nestorii rovertuntur, coram sancta fraternitatis vestræ congregatione eumdem Nestorium cum omnibus suis sequacibus, ac reliquas hæreses anathematizantes, venerandas quoque synodos, quas universalis Ecclesia recipit, recipere et venerari promittant, et absque ulla dubitatione sanctitas eos vestra, servatis eis propriis ordinibiis, in suo coetu recipiat. » Et hinc sanctus Gelasius in epistola ad episcopos per Dardamiam constitutos (epist. 11, sub initium) : v Confidimus, inquit, quod nullus jam veraciter Christianus ignoret, uniuscujusque synodi constitutum, quod universalis Ecclesiae probavit assensus, nullam magis exsequi sedem præ cæteris oportere quam primam , quæ unamquamque synodum, et sua auctoritate confirmat, et continua moderatione custodit, pro suo scilicet principatu, quem beatus Petrus apostolus Domini voce perceptum, Ecclesia nihilominus subsequente, et tenuit semper et retinet. »

CAPUT XI.

Quod latius de sacris ordinibus et canonum discipli

nis er orthodororum verbis et sensibus sit di

cendum.

Hæc quidem sufficere posse credo non alta sapienti, sed humilibus consentienti. Verum quia ista tibi non credo debere sufficere, non dicain perfeetius sive plenius, quia, ut jam longe ante nos dictum

tudo non recipit, latius de præfatis sacris ordinibus et canonum disciplinis hic quæ lam ex orthodoxorum verbis ac sensibus ad reprimendum sensus tui tumorem, et ad repellendam eompilationum tuarum caliginem, ponere dignum duxi. Sancta quippe Ecclesia, quam B. Paulus apostolus supernam Hierusalem , ac matrem nostram , et manentem civitatem, et ædificationem ex Deo, domum non manufactam appellat, ex angelis et hominibus constat. Quae partim ex hominibus societate angelica in ordinibus distinctis perfruens, jam cum Deo in coelo regnat, partim vero in ordinibus distinctis adhuc peregrinatur in terra, et ad supernam societatem suspirat, ubi est secundum Apostolum tabernaculum non manufactum, neque hujus creationis (Hebr. ix, 11). Ad cujus instar per Moysem factum est tabernaculum, de quo dixit ad eum Dominus : 0mnia fac juxta quod tibi in monte ostensum est. in qno superno et vero tabernaculo, quod fixit Dens, et non homo, in interiora velaminis, id est in ipsum coelum, confessionis nostræ antistes summus, et sempiternus pontifex, sempiternum habens sacerdotium, sacerdosque magnus secundum ordinem Melchisedech, per proprium sanguinem introivit semel in sancta, aeterna redemptione inventa : sedensque ad deaeteram Patris, id est in gloria paternæ majestatis, interpellat, mon voce sed miseratione, pro nobis (Hebr. iii, vii, ix; Rom. viii). Idemque Rex regum, et Dominus aominantium (Apoc. ix), per quem reges regnant et

B

desum publicani et peccatores (Luc. xv, 11), quæ in suis locis lector - inveniet, succinctius autem in epistola- ad episcopos Galliarum scribens ostendit, in qua dicit : « Ad hoc divinæ dispositionis provisio gradus diversos et ordines constituit esse distinetos, ut dum reverenliam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilectionem impenderent, una concordiæ fieret ex diversitate contexuio, et recte oflicium gereret administratio singulorum : neque universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hujusmodi magnus eam differentiæ ordo servaret. Quia vero creatura in una eademque æqualitate gubernari vel vivere non potest, cœlestium militiarum exemplar nos instruit; quia dum sint angeli, sint archangeli, liquet quia natura æquales sunt, sed im potestate et ordine, sicut nostis, differt alter ab altero. Si ergo inter hos qui sine peccato sunl ista eonstat esse distinctio, quis hominum abnuat huic se libenter dispositioni submittere? Hinc etenim pax et charitas mutuo se invicem complectuntur, et manet firma concordiæ in alterna et Deo placita dilectione sinceritas, quia unumquodque tunc salubriter completur officium, cum fuerit unus ad quem possit recurri præpositus. »

CAPUT XIII.

Quod si ordo generalis est omnibus episcopis, non tamem communis est dignitas omnibus.

Ordines quoque ministrantium in Ecclesia veteris

conditores legum justa decernunt (Prov. viii), coo- C populi, quæ usitatiore nomine Synagoga vocatur,

hestem ac terrenum principatum, cunctam videlicet rempublicam regens, et universam militiam, tam coelestem et spiriualem quam terrenam et temporaHem, distinctis in ordinibns disponens ac moderans, et supernæ atque mundanæ curiæ præsidens, miro ordine, angelorum hominumque ministerio, pro temporum varietate et opportunitate dispensat, et quæ singulis quibusque temporibus vel personis congruit, sna vel occulta inspiratione, vel evideauiori illustratione, vel patefacta præceptione decernit. CAPUT XIl. Qui sint ordines in cælo, et in Ecclesia, et in terrena republica. Et quia legimus sacros ordines in cœlo et in terra, et in Testamento Veteri et in Novo, dispositos a Deo, ex quo juxta Apostolum omnis paternitas in coelo et in terra nominatur, qui sint ordines, id est paternitates in coelo, et in Ecclesia, et in terrena republiea, sancti doctores nostri, haurientes aquas de fontibus Salvatoris (Ephes. iii, 45), id est bibenAes scientiæ doctrinam de sanctis Scripturis, palenter ostendunt. Unde beatus Dionysius Areopagites, antiquus scilicet et venerabilis Pater, sicut didicit a Paulo apostolo, qui raptus usque ad tertium coelum vidit secreta coelestia, duos libros de ange*1ico et ecclesiastico principatu scripsit. El beatus €regorius in libris Moralium, et latius in homilia

[ocr errors]

fuisse legimus per Moysem a Deo dispositos : qui quales, et qualiter ac quando ordinari deberent, et quando ac qualiter, et quantum in singulis ofliciis ministrare deberent, historia sacra demonstrat. Sed el nunc in Ecclesia, quæ regnum coelorum appellatur, ad instar coe!estium ordinum, ministros Domini institutione et apostolica traditione legimus et cognoscimus distincte esse dispositos : qui quales, et qualiter, et a quibus debeant ordinari, et qualiter quique in suis ofiiciis debeant ministrare, ut superius memoravimus, apertissima nobis lectione monstratur, de quibus modo non est dicendum per singula. Tantum de eo unde agitur ordine, et unde ad rem de qua agitur pertinet, beatus Leo, sicut libi nuper in suprafata schedula inter alia scriptum dedi, veluti Iraditioue apostolica decrelum didicit, ad Anaslasium Thessalonicensem episcopum scripsil (epist. 84): t Et si ordo, inquiens, generalis est omnibus sacerdotibus, non tamen communis est dignitas omnibus, quia et inter beatissimos apostolos in similitudine honoris fuit quædam discretio potestatis, et cum omnium par esset electio, uni tamei, datum est ut cæteris præmineret. De qua forma episcoporum quoque esl orta distinctio, et magna ordinatione provisum est, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia, et rursus quidam in majoribus urbibus conquos ad unam Petri sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissideret. Qui ergo scit.se quibusdam præpositum, non moleste ferat sibi aliquem esse prælatum, sed obedientiam quam exigit etiam ipse.dependat. • Nam si, ut legimus, angelus angelo dicit: Curre et loquere (Zach. 11, 4), et angelus obedit angelo, non debet homo dedignari homini obedire, præsertim cum inobedientia parentis primi perditionis causa sit generis humani, et obedientia Salvatoris nostri, qui factus est obediens Pauri usque ad mortem crucis, reparatio sit humanæ salutis. Diabolus quippe superbus hominem superbientem perduxit in mortem; Christus humilis hominem obedientem reduxit ad vitam.

gtituti sollicitudinem susciperent ampliorem, per A natura æquales genuit, sed variante meritorum or

dine, alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas, quæ accessit ex vitio, divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo æque stare non valet, alter regatur ab altero. »

CAPUT XV.

1)e paternitatibus et incolatibus in coelo, et in Ecclesia et republica.

Et quia per distinctos ordines sunt paternitates et incolatus a Deo constituli in coelo, de quibus per Danielem dicitur : Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei (Dan. vii), quibus electorum quoque hominum numerus jungitur, et aliud est ministrare, aliud assistere, ad instar

Quia sicut ille elatus cecidit et dejecit consen- B hujus cœlestis dispositionis, et in mundo, non solum

[blocks in formation]

Gregorius (lib. xvii Moral., c. 8), alios principes gentium nisi angelos appellat? quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt prælata, cum subjectorum mores adversus se vicissim præpositorum spirituum opem merentur, ipsi qui præsunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus, qui Danieli loquebatur, captivis Israelitiei populi in Perside constitutis prælatus agnoscitur : Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judæa terra remanserant, præpositus invenitur. Unde et ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur : Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester, de quo dicit : Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi. Qui dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, aperte ei populo prælatus agnoscitur qui captivus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere : Ego veni propter sermones tuos : princeps aulem regni Persarum restitit mihi, nisi sua subditis opera nuntiare? » Et his beatus Hieronymus consona dicit, quæ plemius qui voluerit in suis locis legere potest. Ad quod instar sunt ordines in sæculo Dei ordinatione distincti, sicut monstrat Apostolus, dicens : Subjecti estote omni humanæ creaturæ propter Deum, sive regi tanquam præcellenti , sive lucibus tanquam ab eo missis (I Petr. ii, 15). « Liquet, inquit beatus Gregorius (lib. xxi Mor., c. 10), quod omnes homines

dimensiones ecclesiasticorum incolatuum, sed et terrenorum, dispositæ a Deo existunt, sicut et in veteri populo exstiterunt, veluti libro Pentateucho demonstratur in dimensione terræ promissionis per duodecim tribus filiorum Israel. Unde et Paulus in Synagoga apud Antiochiam faciens sermonem, dixit : Deus plebis Israel elegit patres nostros (Act. xiii, 17); et paulo post : Destruens gentes septem in terra Chanaam, sorte distribuit eis terram eorum (ibid., 19). Ejecit, inquit psalmus, a facie eorum gentes, et sorte divisit eis terram in funiculo distributionis (Psal. lxxvui). Et beatus Joannes in Apocalypsi dicit, audisse se numerum de unaquaque tribu duodecim millia signatorum (Apoc. vii). Hoc enim iuumero diflìnilo, ut catholici doctores exponunt, innumerabilis significatur totius Ecclesiæ multitudo, quæ de patriarchis, vel prosapia carnis, vel fidei est imitatione progenita. Si enim, inquit, vos Christi, ergo Abrahæ semen estis (Gal. III, 29.) Ad augmentum autem perfectionis pertinet el ipsa duodecim duodecies multiplicari, el ad summam millenarium perfici, qui est denarius numerus quadratus solidus, significans stabilem Ecclesiæ vitam. Propterea quippe duodenario numero saepius Ecclesia figuratur, quia per orbem quadratum in fide consistit sanctæ Trinitatis. Ter enim quaterni decusdipondius faciunt. Denique et apostoli, eamdem mundo fidem prædicaturi, duodecim sunt electi, numero scilicet mysterium operis sui figurantes. Missi sunt enim per quadratum mundum prædicare fidem sanctæ Trinitatis, et incarnatum de Spiritu sancto ex Maria virgine Dominum Jesum Chrislum, et hunc crucifixum, sicut in Symbolo continetur: quo signo crucis, et per Ezechielem in figura (Ezech. ix), et per Joannem in speciei veritate (Apoc. vu), fideles signati monstrantur. Nam et ipsa crucis figura dilatatum ubique Domini significat regnum, eu monarchiam fidei ipsius signi, sicut velus distichon probat : Respice distinctis quadratum partibus orbem, Ui signum fiJei cuncla tenere probes.

Neque enim frustra in fronte pontifìcis momen Domimi tetragrammaton scribebatur, nisi quia hoc est signum in fronte fidelium, de quo in psalmo pro lor

52)

OPUSC. ET EPIST. IN CAUSA HINCMARI LAUDUN.

330

cularibus canitur : Domine Dominus noster, quam A rent. In illis autem civitatibus, in quibus duduiu

admirabile est nomen tuum in unirersa terra ! ete., usque dum ait, ut destruas inimicum et defensorem (Psal. viii). Ipsosque incolatus parochiarum ac regionum, olim sancto Spiritu ante incarnationem Christi per prophetam prædictos, et post ascensionem in cœlum eodem sancto Spiritu per sanctos Dei homines dimetiendos fore, demonstrat sanctus Basilius (homil. in psal. lix) tractans versum quo dicitur : Conrallem tabernaculorum dimetiar. , Hanc, inquiens, præcipuam et velut privatam quondam plebem, scilicet Israeliticam hæreditatem populi, in divisionem vocabo, et communem cum cæteris omnibus faciam. Cum autem divisum fuerit testamentum in omnes, et cum ejus utilitas universis coeperit esse communis,

l)eo pro nobis aliquid melius providente, tunc etiam B

convallis tabernaculorum dimetietur, hoc est, universus orbis terrarum, qui vallis tabernaculorum pro habitaculis corporum dictus est, hic velut quadam sorte divisus atque dimensus, per singula loca Ecclesiarum Dei parochiis et incolatibus dividetur. Tunc etiam ea quæ divisa sunt, in unitatem ff'ei congregabit ille qui pacilicat per sanguinem crucis suæ, sive quæ in terra sunt, sive quæ in cœlis, et qui medium parietem solvens, fecit utraque unum. » Hinc iterum scriptum est : Distribuite domos ejus, videlicet universalis Ecclesiæ, per custodiarum parochias prædicando, ut enarretis in progemie altera, quoniam hic est Deus noster, et ipse reget nos in sæcula (Psal. xlvii). Ad quod instar, secundum constitutionem Anacleti, Dionysius papa rusticanis parochiis terminos certos posuit, ac ponendos disposuit, de quibus etiam Chalcedonense concilium quæ sunt nota decrevit. De provinciarum antem dimensione, et civitatum privilegiis, quæ ad instar duodecim tribuum Israeliuici populi ethnici statuerunt, et apostolica sunt postea constitutione firmata, sanctus Clemens in prima epistola ad Jacobum Hierosolymitanum episcopum, qui et frater Domini appellatur, scripsit, quod iu in compilatione tua sicut et nec præcedentia verba Leonis ponere voluisti, ne inveniretur in eis quod tu alicui, præter apostolicæ sedis pontifici, deberes aliquo modo subdi, inaniter putans quod si tu hæc in tuo pitaciolo non poneres, alii non haberent libros ubi ea legere potuissent. Sed quis ea quæ nosti ignorat? Prius enim quam formareris in utero illa novimus, et antequam exires de vulva sæpissime legimus, et discretius quam tu Scripturas sacras et canones sacros intelligas intelleximus. Ait enim beatus Clemens inter alia in præfata epistola (epist. 2, sub medium), • jussisse beatum Petrum, in illis, inquiens, civitatibus, in quibus olim apud ethnicos primi flamines eorum, atque primi legis doctores erant, episcoporum primates poni vel patriarchas, qui reliquorum episcoporum judicia et majora quoties necesse foret negotia in fide agitarent, et secundum Domini voluntatem, sicut constituerunt sancti apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur, diffimiPATROI.. CXXVI.

apud prædictos erant ethnicos eorum archiflamines, quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui præcepit, qui non tamen primatum, sed archiepiscoporum fruerentur nomine. Episcoporum quoque judicia, ut superius memoratum est, et majora ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates vel patriarchas, ne aliquis innocenter periret, transferri perdocuit. In singulis vero reliquis civitatibus, singulos, et non binos vel ternos ant plures, episcopos constitui præcepit, qui non primatum, aut archiepiscoporum, aut metropolitanorum nomine, quia matres civitatum non tenent, sed episcoporum tantum vocabulo potirentur, quoniam nec inter ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omnibus præfuit. Hoc tamen prævidendum instituit, ne in villis, aut castellis, vel modicis civitatibus instituerenlur episcopi, me vile eorum nomen fieret. Episcopos ergo vicem apostolorum gerere Dominum docuisse dicebat, et reliquorum discipulorum vicem tenere presbyteros insinuabat debere. » Et sanctus Anacletus, successor Clementis, a

beato Petro apostolo presbyter ordinatus, in prima epistola ad omnes episcopos et c;eteros fideles (epist. 1, sub finem) : • Privilegia, inquit, Ecclesiarum et sacerdotum sancti apostoli, jussu Salvatoris, inteiuerata et inviolata aevis decreverunt manere temporibus. Leges Ecclesiæ apostolica firmamus auctoritate, et peregrina judicia submovemus. Unde et Dominus menlionem faciens Lot, per Moysem loquitur dicens : Ingressus es quidem, inquiunt, ut advena, nunquid ut judices? (Gen. xix.) Unaquæque enim provincia, tam juxta ecclesiasticas quam juxta saeculi leges, suos debet justos et non iniquos habere judices, et non externos, nisi apostolicæ hujus sedis decreverit auctoritas: quatenus quicunque causam habuerit, apud suos judices judicetur, et non ad alienos, causa vagandi, stimulante protervia, suam despiciens patriam transeat, sed ad duodecim ejusdem provinciæ judices, ad quorum judicium omnes causæ civitatum referuntur, deferatur negotium. Si autem fuerit ecclesiasticum, apud episcopos, interveniente primate, si major causa fuerit; si vero mimor, metropolitano. Si vero fuerit sæculare, apud ejusdem ordinis viros, judicio tamen episcoporum, cum Apostolus privatorum Christianorum causas magis ad Ecclesias deferri, et ibidem sacerdotali' judicio terminari voluit. » Et in secunda epistola ad episcopos in Italia constitulos dicit : t Provinciæ autem multo ante Christi adventum tempore divisæ sunt maxima ex parte, et postea ab apostolis, et beato Clemente prædecessore nostro, ipsa divisio est renovata. Et in capite provinciarum, ubi dudum primates legis erant sæculi, ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis necesse erat, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, ve

11

« VorigeDoorgaan »