Pagina-afbeeldingen
PDF

reum te confessus es, quia scienter male fecisti, ac A • Sane hi qui crimina sua in quaestione confessi sunt, vero statuta supergressus corruperit, vel pro nihilo ha- A de terra arabili bunnuaria duo semis, et de alia ter.

per hoc, secundum decreta Ililari papae, tuum contra regulas factum deberes ipse dissolvere, quod si nolles, auctoritas metropolitana illud deheret animihilare. Tertium, quia ut tecum me posses illaqueare, si forte, ut assolet improvisæ menti accidere, tibi statim hæc falsa de me rejiciendo imparatus et ira commotus non responderem, et te jactitare valeres me in aliquo inde concredidisse, voluntarie tibi de tali confessione laqueum studuisti injicere, et pro bonis mala retribuens, non ut quondam proditorum primicerius, simulando pacem osculo quam non habebas in pectore, sed exerto linguæ gladio me aperte ac impudenter decrevisti impetere, et quasi me qualicumque patrono ac benefactore atque ordinatore tuo tradito, talis confessionis de tantis impietatibus iaqueo te suspendere. Sed benedictus Dominus, qui secundum promissionem suam, qua dixit : A flagello linguæ absconderis (Job v, 21), liberaudo animam ineam a labiis iniquis et a lingua dolosa, adjuvit me, et consolatus est me, mox telum falsitatis scuto veritatis respoiulendo rejeci. Quæ animi dolore compunctus, non amaritudinis livore suimulatus dico, sciens capiti ac salvalori nostro mendaciter multa fuisse objecta, sed et prodiictos adversus eum falsos testes fuisse. Nam et lt man;e selis pontificibus Damaso, Sixto, et Leoni tertio, verum el aliarum insignium ecclesiarum praesulibus, A,hanasio scilicel Alexandrino, Joanni Conslanlinopolitaiio, Cæciliano Carthaginensi, sanctitate fidei et operationis atque scieutiæ doctrina praeclaris, necnon et quamplurimis aliis venerandis episcopis, ab hominibus invidis, et eorum locum ac bonæ opinionis famam oblinere volentibus, sed non habere meritum illorum sludentibus, morlalia et nefaria criiuina falso impacta, et usque ad ecclesiastica judicia et cognitionem publicam fuisse perducta legimus. Suut enim hujusmodi vipereæ nequitiæ homines, qui licet prius eorum mentes propria rodat invidia, in hoc tamen suas tegere posse iniquitates putant, si alios infamia mo.io quolibet maculare curaverinl ; quorum criminationes iidem viri sancti patientissime toleraverunt, et constantissime adjuvante Domino revicerunt. Et horum, sicut scriptum esl (Ilebr. xiii, 7), intuens exiium conversalionis, fidem milii necesse est imitari; et usu compertus, et de te in me prorsus expertus, quia plnremeticus sæpe nulli majorem alapam dare solet, quam ipsi medico qui eum curare volet. Sed et multum miratus sum, ubi sensum tuum habuisti, quando de tant;e auctoritatis et sapientiæ atque religionis viro, sicul domnus est Wenilo, dixisti , et ad plurimorum episcoporum no:itiam pervenire fecisti, quod si in judicio regulari dixeris probare non poteris, præsertim te reum de hoc ipso confessus, et confitendo te talia egisse, quæ etsi non confitereris, perpelrasse negare non posses, teipsum illaqueasse videre non potuisti: cuin leges quas probat Ecclesia dicant (Cod. Th., de Accusat. lib. xix):

de aliis si dicere voluerint, a judice non credantur: quia jure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat, neque illi de aluero credatur, qui se criminosum esse confessus est. » Et item (ibid., lib. xii) : • Non credendum est contra alios eorum confessioni, qui in crimiuibus accusantur, nisi se prius probaverint innocentes : quia periculosa est, et admitti non debet, rei adversum quemcunque professio. » Et canones dicunt (conc. Afr. can. 96, 97): , Ut ad accusationem non admittantur, quos ad accusanda publica crimina leges •publicæ non admittunt. Et quotiescunque clericis ab accusatoribus multa crimina objiciuntur, et unum ex ipsis, de quo prius egerit, probare non valuerit, ad cætera jam non admittatur. » Et item canones dicunt (conc. Carthag. can. 18): c Ut ordinandis episcopis, vel clericis,'prius ob ordinatoribus suis placita conciliorum auribus eorum inculcentur, me se aliquid contra statuta concilii fecisse pœniteant. » Quæ a me tibi ordinando inculcata sunt : inter quae habentur et illa quibus et in hac illicita excommunicatione, et in contemptu obediendi, non solum semel et secundo, sed et tertio, ex Scripturis et regulis sacris conscriptis admonitus ut eam corrigeres , obviasti, cum scriptum sit : Melior est obedieutia quum victimæ, et auscultare magis quam offerre adipem arietum, quoniam quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriæ notle acquiescere (I Reg. xv, 22). Sed et tu , coram

C Ithemensi Ecclesia, in qua nutritus fuisti, et coram

Ecclesia Laudunensi tibi committenda, sed et coram episcopus qui aulfuerunt, et coram legatis eorum episcoporum qui corporali praesentia defuerunt, post fidei confessionem, ea quæ tibi inculcata erant, et specialiter de obedientia tuæ metropoli atque tuo metropolitano regulariter exhibenda, te observaturum manu propria confirmasti : et quando tibi li

- brum sacrorum canonum, et regulam pastoralem

beati Gregorii, coram altare sanctæ Mariæ, in præsentia omn.um qui adfuerunt, in manum misi, obtestans ut ita, quantu:m tibi Deus scire et posse daret, servares in vivendo, docendo, et judicando, sicut ibidem descriptum erat, et ipsos libros, sub testimonio divino et prædictæ fidelium Ecclesiæ susceptos, te ita ol)servaturum consensione tua confirmasti. Unde sacri canones dicunt (conc. Carth. ii, cap. 15): « Si quis contra suam professionem, vel subscriptionem venerit in aliquo, ipse se honore privabit. » Et sanctus Leo papa ad Leonem Augustuin scribit (epist. 84 per Philoxenum) de sua erga leges consensione si contra illam fecerit, « Eis, inquiens, me ultionum conditionibus sublo, quas non solum auctoritas beatæ memoriae principis Martiani, sed etiam ego mea consensione firmavi. » Et canones Carthaginenses dicunt (conc. 1 Carthag., c. 14): * Quæ vel facta vel dicta superius comprehensa sunt, vel ab aliis conciliis conscripta, quæ secundum legeum inveniuntur, custodire nos oportet. Si quia CAPUT PRIMUM. De capella in Attolæ curte sita.

benda putaverit, si laicus est, communione; siclericus, honore privetur. Universi dixerunt, placet, placet. »

Cæterum causa de ipsa capella, de qua mihi mandasti, hoc modo se habet. Nam et cum a longo tempore ipsa capella in Attolæ curte sita, subjecta fuerit Ecclesiæ in Juviniaca villa, sicut infra ostendam, Bertharius praepositus tuus, ut dicebatur a plurimis, et etiam rei effectu claruit, tua jussione ad eamdem capellam venit, et decimam dari presbytero parochiae nostræ, cui commissa erat, et qui in ea ordinatus jam ante triginta annos fuerat, prohibuit, et sicut sibi visum fuit, eamdem decimam dispertiri præcepit. Insuper et scuriam ipsius presbyteri interclusit, et annonam de terris dominicatis collectam, sine licentia ipsius presbyteri in ea misit, omnemque potestatem inde presbytero abstulit, antequam aliqua quæstio inde ad me, aut ad comministrum meum veniret, cum etiam si aliquid inde rationis haberes, Canones Africani dicant (can. 87) : « Ut episcopi quascunque ecclesias vel plebes, quas ad suam cathedram exisiimant pertinere, non ita repetierint, ut causas suas episcopis judicantibus agant, sed alio renitente irruerint, sive volentibus, sive nolentibus plebibus, causæ suæ detrimentum patiantur, et caetera quæ ibidem sequuntur. »

Audiens autem quæ hine gesta fuerant frater et

compresbyter noster Ausoldus, cui delegata est pars C

parochiæ nostræ in qua ipsa capella consistit, sæpe inde ad Bertharium misit, sed nullam rationem regulis congruentem obtinere prævaluit. Unde quia tunc in parochia Rheuiensi non eram, præcepit ut in ipsa capella missa non celebraretur, antequam homines villæ ipsius suam decimam presbylero suo secundum antiquam consuetudinem darent : si autem missam vellent audire, ad ecclesiam qu;e est in Juviniaca villa pergerent. Nulli autem baptismiis vel communio est denegata, et quantuin rescire veraciter potui, quod mihi mandasti quosdam infantes sine baptismate, et quosdam sine viatico munere exisse de sæculo, non est verum. Nam et si inde aliquid verum esset, quia sæpe per inde transituw habui, et iidem homines frequenter ad confirmationem ac prædicationem ad me venerunt, sine dubio inde aliqua reclamatio ad me veniret. Postea etiam quam mihi ea quæ præmisi per præfatum venerabilem archiepiscopum mandasti, diligenter inquirere si inde aliquid verum esset curavi, et per omnia quod mihi mandasti niendacium esse inveni. Ipsa quidem capella in villa quæ nominatur Attolæ curtis, quam sicut fertur, Attola episcopus Laudunensis ecclesiæ partem inde, quæ suæ proprietatis fuit, ad ipsam ecclesiam in qua fuerat ordinatus donavit, excepto atriolo ad sepulturam, et excepta cellula manselli ipsius capellæ, cum horlulo, ex polestate sanctæ Mariæ Laudunensis ecclesiæ non habet, nisi

ra, quam Franci homines in eadem villa in suis. proprietatibus commanentes dederiint pro loco sepiilturæ ad ipsam capellam, bunnuaria quatuor semis áuæ in summa sunt de terra arabili bunnuaria septem. Nihil autem de vinea, iiihilque de prato, vel quiddam de pascuali, sed et mancipium nullum ha bet. Et sunt in eadem villula de potestate sanctæ Mariæ Laudunensis ecclesiae mansi ingenuiles novem, serviles undecim. Et ipsa capella a longo tempore unita fuit ecclesiæ sitæ in Juviniaca villa, et parochiae illi subjecta, quia sine silva, vel aqua, aut palude, aut spatii longinquitate, vel alicujus alterius interpositione impedimenti, sunt contiguæ, tempore seniorum istorum, quorum subscripta snnt nomina, B præter illos quos commemorare non possumus, qui ambas illas villas per regium l)eneficium tenuerunt, videlicet tempore Remegaudi comitis, Bertmuudi comitis, Bernardi, 0,lonis, Gibuini, Rolhardi, Golefridi, Angelboldi, Frederici, in quorum iemporibus, pra:ter eos quos commemorare non possumus, isti presbyteri easdein ecclesias insimul habuerunt, Telgrimimus presbyter, Ermenricus presbyter, item Ermenricus presbyter. In qua ecclesia, sita in villa Juviniaca, simul cuiu præfata capella, istum presbyterum, qui adhuc eas tenet, nomine Ermenricum, Ebo, quando Bertmundus comes easdem villas insimul per beneficium imperatoris Ludovici lenebat, quarto anno ante depositionem suam ordinavit, qui Ebo depositus fuit aiino incarnationis Dominicæ 835 et tempore præfatorum seniorum, qui Berimundo in eadem villa successerunt, eamdem capellam simul cum ecclesia tenuit, usque dum Pardulus episcopus apud istum domnum Carolum ipsa mansa impetravit ecclesiæ Laudunensi restitui, et iste ipse Erimenricus, quamdiu Pardulus vixit, ipsam capellam Ecclesiæ suæ sul)jectam sine ulla inquietudine tenuit, et hoc regulariter per presbyteros, quorum hal)emus nomina, approbatum fuit, inter quos quidam Ra tramnus presbyierjam nonagenarius testatus est, quia ex quo sensum habuit quod hoc cognoscere potuisset, semper vidit presbyterum de Juviniaca villa habere cum illa etiam ecclesia capellam de Attolæ curte, uec non et legaliter per Francos in eadem villa commanentes, sed et per vicinos circumfuanenD tes, etiam et per colonos, quorum habemus nomina, hoc in tuorum missorum præsentia comprobatum fuit. Quod autem a quibusdam tuorum dicitur, quod ipsa capella antiquior sit quam ecclesia in Juviniaca villa, etiamsi verum foret, tunc ilii antiquitas sua suffragium afferret, si in antiquitate sua usque ad tempora moderna persisteret. Nam Atrel)atis, Viromanüis, et Bononia, ex cujus territorio es nativus, antiquiores sedes cum episcopis propriis in Rhemorum provincia exstiterunt, quam castrum Montis Lauduni inler sedes computaretur, in quo es ordinatus episcopus. Sed quoniam a longo tempore, certis eventuum ac necessitatum causis accidentibus, sicut et de pluribus civitatibus in quibusdam provinciis

legimus, illæ aliis sul)ject;e civitatibus suum privile- A gium perdiderunt, quod non recuperant, et castrum montis Lauduni convaluit, quia secundum leges, ac sacros canones, atque decreta sedis Romanæ pontificum, pro id appellare, idque refragari non licet, quod legum tempus excludit.

CAPUT II.

De administratione pala:ii et abbatia contra canones

adeptis, et quod vocaius ad synoditm ngn tenerit,

et de irregulari excommunicatione Amulberti.

Sed et tempore tuo nullam inde inquietudinem habuit, quo usque te commovisti contra me, quia redarguere te præsumpsi, quoniam contra sacras Antiochenas regulas (conc. Antioch. c. 9), præcipientes , ut præter me agere non debeas, secundum antiquam a patribus nostris regulam constituta»m, B nisi ea tantum quæ ad tuam parochiam pertinent, possessionesque suljectas, sine mea vel coepiscoporum nostrorum conscientia, administrationem in palatio domni regis obstinuisti : sed et his quæ inde de sacris regulis tibi legeram contemptis, postea contra interdictum meum canonicum, eamdem adminisurationem palatii readeptus fuisti, contra Sardicenses canones (conc. Sard. can. 8), redarguenies passim episcopos, qui archiepiscopi sui salutaria consilia spernunt atque contemnunt, ut non solum ad comitatum multas et diversas Ecclesiæ non profuturas perferant causas, sed et dignitates sæculares et administrationes quærant, sed et scandala excitent. » (1bid., can. 2.) « Quicunque ergo preces. habuerint

vel acceperint, per diaconum suum mittant, quia C

persona ministri invidiosa non est, et quæ impetraverit (scilicet de pauperum, et viduarum, ac pupillorum causis, et Ecclesiæ suæ necessariis vel profuturis), celerius poterit referre. Et hoc consequens esse videtur, ut de qualibet provincia episcopi ad eum. fratrem et coepiscopum preces mittant, qui in me- tropoli consistit, et ille et diaconum ejus, et supplicationes destinet, tribuens commenlatitias epistolas pari ratione at, fratres et coepiscopos, qui illo tempore in his regionibus et urbibus inorantur, in quiI)us felix et beatus Augustus rempublicam gubernat. Si vero episcopus habet amicos in palatio, qui cupit aliquid quod tamen honestum est impetrare, non prohibetur per diaconum suum rogare, ac significare

his quos scil benigna in'ercessione sibi absenti posse D

præstare. » (ibid., can. 11.) • Scimus enim et ipsi, sæpissime propter paucorum impudentiam , religiosum sacerdotale nomen fuisse reprelrensum. Si igitur aliquis contra omnium sententiam nisus voluerit ambitioni magis placere, quam Deo, is debet scire, causis redditis honorem dignitatemque se amissurum ; et paulo post : Si vero, ut superius mei,moravit sanctitas vestra , propter desideria et ambiuiones ad comitatum pergit, neque in litteris ejus subscribatur, neque in communione recipiatur : si vobis placet, omnium sententia confirmari (lebet. Et universi dixerunt honestum esse, et placere sibi hanc constitutionem. » Sed et cum ea $em administratione pa

latii, praelationem monasterii in tertia provincia sine meo coiisensu, vel ipsius episcopi, in cujus parochia idem monasterium erat, ol)stinuisti coinlra sacros Antiochenos canones, qui dicunt etiam metropolitano non licere, quod tu provincialis episcopus præsumpsisti. • Nullus, inquiunt (conc. Antioch. c. 15). episcopus ex alia provincia audeat ad aliam transgredi, et ad promotionem ministerii a!iquos in ecclesiis ordinare, licet consensum videantur præbere nonnulli, nisi litteris tam metropolitani, quam cæterorum qui cum eo sunt episcoporum, rogatus adveniat, et sic ad actionem ordinationis accedat. Si vero, nullo vocante, inordinato more deproperet super aliquibus ordinationibus, et ecclesiasticis negotiis ad eum non pcrtinentibus componendis, irrita quidem quæ ab eo geruntur existant, ipse ve. ro incompositi motus sui et irrationabilis audaciæ subeat ultionem , ex hoc jam dammatus a sancto Conciiio • Attende intelligenter, quia sicut non tibi licuit in eodem monasterio quemquam irregulariter ordinare, ita et non licuit ecclesiastica quæcunque negotia ad te non pertinentia inconsulte componere. De quibus negotiis a te ibidem irregulariter actis, per eos quorum intererat gesta mihi quæ habeo fuere oblata, sicut tibi paterna dilectione innotescere studui. Sed quia principalis potestas, te exaggerante, contra te admodum erat commota, ne super vulnerum dolorem tuorum adderem, inde agere satis omisi, spe ac studio cauteiæ ac correctionis tuæ in reliquum : excusationem rationabilem ne inde satagerem proferens, quia gesta illa non constitutis pariter partibus, sed ex una parte confecta fuerunt, et ideo secundum leges ac regulas exinde quæstionem agere, et judicium synodale proferre non possem. Ad quod monasterium irregulariter adeptum in tertia provincia, sine mea licentia, quoties tibi placuit, etiam irregulariter perrexisti, conlra Hilari pap;e decreta dicentis : « Illud non potuimus praeterire, quod sollicitudine diligentiore curandum est, ne præter metropolitamorum suorum litteras, aliqui ad quamlil)et provinciam audeant proficisci, quod etiam in omni genere oflicii clericalis per singulas debet ccclesias custodiri. » Et sanctus Gregorius ad Wincentium et cæteros episcopos (lib. vii, ind. 11, epist. 8), « Hortamur, inquit, fraternitatem vestram, ut si quemquam vestrum pro causis propriis ubicunque longius coinpulerit ambulare necessitas, a metropolitauo vestro secundum inditam a sanctis Patribus regulam petere licentiam debeatis, nec eum postponere in aliquo præsumatis, excepto si, quod non optamus, contra eumdem metropolitanum vestrum vos habere aliquid causæ contingat, ut ob hoc sedis apostolicæ ju.licium requiratis. Nam iis qui petere festimant licentiam, qu;od scitis, per canones etiam antiquorum patrum institutione habere permissum est. » In eodem denique monasterio in tertia provincia sito, ad quod irregulariter, ut dixi, sine mea licentia quoties tibi placuit perrexisti , diutius contra canoac secundo litteris canonicis evocatus ad ordinationem episcopi in Ecclesia Cameracensi provinciæ nostræ pastore destituta, unde aposlolica sedes me suggerente non modice laboravit, nec ipse venisti, nec pro te vicariam personam, ut regulæ sacræ præcipiunt, ad me direxisti : unde Symmachus papa ad Æonium ex sacris canonibus promulgavit, ut si quilibet episcopus metropolitano pontifici juxta canonum diffinitionem vocatus, obtemperare noluerit, noverit succidendum se, quod non optamus, eccleisiastica disciplina. De persona autem pro te, cum tractoria et rationabili excusatione, si venire non potuisti dirigenda, sacri Nicæni canones dicunt {conc. Nic., c. 4) : • Quia episcopum convenit maxime quidem ab omnibus qui sunt in provincia episcopis ordinari. Si autem hoc difficile fuerit, aut propter instantem necessitatem, aut propter itineris longitudinem, tribus tamen omnimodis in idipsum convenientibus, et absentibus quoque pari modo decernentibus, et per scripta consentientibus, tunc ordinatio celebretur : firmitas autem eorum quæ geruntur per unamquamque provinciam metropolitano tribuatur episcopo. » Et Antiocheni canones (conc. Antioch., c. 19), explanantes sententiam Nicæni concilii, dicunt: t Episcopus præter synodum et praesentiam metropolitani nullatenus ordinetur. Hoc autem modis omnibus coram posito, melius quidem est ut omnes simul adsint ejusdem provinciæ sacerdotes quos metropolitanus episcopus advocare debefit, et reliqua, quæ sicut et præcedentia Nicænis <concordant canonibus. » Et quoniam hunc conventum episcoporum Antiocheni canones, explanantes, ut diximus, sententiam Nicæni concilii, synod;im vocant, et perfectum esse concilium dicunt, ubi interfuerit metropolitanus antistes, quo regulariter evocatus venire aut pro te personam consensum tuum deferentem mittere neglexisti, non te pertransire debet quia provinciæ Africæ canones decreverunt (conc. Afr., cap. 45) : « Ut episcopus a primate suo vocatus ad synodum competenter occurrat : quod si non pouuerit occurrere, nisi rationem impedimenti sui apud suum primatem reddiderit, ecclesiæ suæ communione debere esse contentum. » (Ibid., can. 20.) • Et qui non fuerit concors circa metropolitanam ecclesiaim, et circa sacerdotale concilium, sed inflatus et ab hoc consortio separatus putat propriæ plebi incu!•:;ndum, et nonnunquam conventus ad concilium venire detrectat, circa hunc non tantum diœcesim non esse servandam, verum et de propria Ecclesia, illi male faverit, omnimodo adnitendum ut etiam auctoritate publica rejiciatur, atque ab ipsa principali cathedra removeatur. » Quia vero semel ac secundo, cæteris coepiscopis nostris ad ordinationem secundum sacras regulas convenientibus, et absentibus per scripta consentientibus, tu semel ac secuudo regulariter convocatus, venire, vel regularem consensum tuum mittere detrectasti, secundum præfauos sacros canones , prædictum Ecclesiæ CameraPATaoi.. £XX\ I.

mes Sardicenses immorans (can. 14, 15). Et semel A censis regulariter electum, cum his qui convenerant, cundosis, ac moribus incompositis, et clamoribus in- A missae in eisdem scriptis direxi, de Evangelica veri

vel per scripta consenserant, ordinavimus. • Si, inquiunt (conc. Nic., c. 6), communi cunctorum decreto rationabili , et secundum regulam ecclesiasticam comprobato, duo aut. tres propter contentiones proprias contradicunt, obtineat sententia plurimorum; , præsertim cum nec tuam contentionem audierimus, sicut nec consensionem habere meruimus. Unde, quia fratres nostros non modice scandalizasti, adhibito mecum fraure Hodone venerabili ecclesiae Belvacensis episcopo, te corripiens dixi tibi quantum inde incurreris. Sed aliam recognitionem vel satisfactionem a te recipere non potui, ostendens quia hinc te regulæ non modice succenseant, nisi quod indignalione plenus respondisti: Non sumus adhuc inquiens ad hoc : B et post hanc et alias correptiones, a me tibi litteris ac verbisadhibitas, in eadem contumacia permans sti, et hactenus permanes , qua et ante parochianum meum Amalbertum contra regulas pro causa tibi illicita excommunicasti : scilicet quia uxor illius, quam in tua parochia legaliter obtinuit, et in mieam parochiam adduxit, post plures annos quam illam haljuit, per mandatum eum apud te accusavit, quod cum illa non posset concumbere, cum leges diminiant : • Ut neque accusator per alium accusare, neque reus per alium defendi potest, nisi ingratum libertum patronus accuset, aut rei absentia defendatur. » Et item : t Observare judices specialiter debent, ut in omnibus causis sententia quæ deliberata fuerit constitutis pariter partibus reciteiur, ut ab his a quibus causa dicta est ad integrum quæ dicta fuerit sententia cognoscatur. » Et regulæ dicunt (conc. Afr., can. 96): « Ut ad accusationem non admittantur quos leges publicæ non admittunt. » Et hanc quoque irrationabilem excommunicationem a te factam, etiam scriptum, contra rationem et auctoritatem, et non veritate subnixum, sed a te fabulose conscriptum, ostendit, quod mihi inde dedisti. Unde etiam tertio tibi suasi, ut sententiam tuam contra regulas prolatam immutares, decernente Antiocheno concilio (conc. Antioch., can., 15): t Ut si episcopus, nullo vocante, inordinato more deproperet super aliquibus ordinationibus, et ecclesiasticis negotiis ad eum non pertinentibus componendis, irrita quidem qu;e ab eo D geruntur existant : ipse vero incompositi motus sui, et irrationabilis audaciæ subeat ultionem , ex hoc jam damnatus a sancto concilio. » Non enim metropolitanus eras, ut sollicitudo totius provinciæ ad te pertineret. Sed quod tibi honestum fuerat, et præcipiunt regulæ, obtinere non potui, donec placitum, te propter pacis charitatisque custodiam cohibente, in confinio parochiarum nostrarum condixi, quo quidam ex coepiscopis nostris, et multi ecclesiastici, et laicalis ordinis, ac nobiles, et mediocris conditionis viri convenerunt : ubi causa irrationabiliter et inhoneste a te acta, regulariter atque legaliter diffinita, non solum mihi, et aliis coepiscopis ac confratribus nostris, verum etiam permultis laicis morigeratis maximam verecundiam de tuis verbis vere10

[ocr errors]

* *

conditis, contra bonum nomen quod Apostolus (I Tim. iii)jubet habere episcopum incussisti. Quamturpis rei episcopo indecentem historiam, proh dolor! multis mimium cognitam, pudet meseribere.

CAPUT III.

De earcomimunicatione in aliorum episcoporum parochianos intentata.

Verum nec isti excessus tibi suffecerunt admittere, nisi etiam his alios superadderes. Quæ non ad tuam, quod absit, damnationem, si non tu ipse in contumacia perseverando exegeris, sed ad correctionem sicut et sequentia dico. Cum enim princeps apostolorum beatus Petrus dicat: Quæ est enim gratia, si peccantes et colaphizati suffertis? sed si benefarientes patienter sustinetis, hæc est gratia apud Deum (I Petr. ii, 20). Causa injuriarum tuarum, meos et aliorum primatum atque episcoporum diversarum provinciarum parochianos , non confessos , neque convictos de aliquo crimine in parochia tua vel alicubi admisso, sine meo vel eorum ad quorum curam pertinebant consensu, contra divinas et humanas leges anathematizare, et ab omni omnium Christianorum societate alienare præsumpsisti. Unde multos scandalizasti, et maximum scandalum non solum Ecclesi;e, sed et regi ac regno intulisti, cum lex prohileat, Ut per alienam messem transiens falcem non mittas, sed manu spicas conteras et manduces (Deut. xxiii, 25). • Falcem, inquit beatus Gregorius (lib. xii, epist. 52, ad interrog. 9 August.), judicii mittere non potes in ea segete, quæ alteri videtur esse commissa: sed per effectum boni operis frumenta D0minica vitiorum suorum paleis spolia, et in Ecclesiæ corpus monendo et persuadendo, quasi mandendo converte. » Leges etiam sæculi, quas probat Ecclesia, et sacri canones, alque decreta sanctæ sedis Romanæ pontificum, certa et fixa depromunt judicia de his qui adversis ea per contumaciam pertinaciter agunt, sicut egisti. CAPUT IV. De eo quod scripta contra se prolata incendi postulabat. De aliis etiam, quæ mihi per supradictum venerabilem archiepiscòpum Wanilonem mandasti, scilicet quoniam si scripta, quæ tibi et ecclesiæ tibi commissæ, de a te intentata excommunicatione tuæ parochiæ transmisi, quæ ibidem tecum habebas, eoram aliis incenderem, et annullanda dicerem, meque contra rationem et auctoritatem fecisse profiterer, mecum pacem habere velles, meditatus cum corde meo, satis apud me mirari non potui unde et quomodo hæc tibi in sensum venerint, ut talia mihi mandare posses. Nam diabolus loquens ad primos parentes nostros, sed et ad Redemptorem ac Salvalorem nostrum, non ex dejectione, sed ex provectus et sublimitatis avaritia eos tentavit. Tu supergressus, si dici fas est, diaboli malignitatem, oblitus scriptum esse : Qui malignantur eaeterminabuntur (Psal. xxxvi, 9), me stultissime nimis ex dejectione uentasti, sciens quia quæ tibi et Ecclesiae tibi com

D

tate, et apostolica atque prophetica, necnon et canonica auctoritate, sed et de apostolicæ sedis constitutione, sicut acceperat eadem sancta sedes beatorum apostolorum traditione, constant esse conscripta. Et sanctus Hieronymus, ex sanctarum Scripturarum auctoritate , comprobat quia ignoratio Scripturarum ignoratio Christi est. Et Apostolus, Si quis ignorat, ignorabitur. Profecto, inquit Gregorius, hi qui ea qu;e sunt Domini nesciunt, a Domino nesciun

uur, et sanctarum Scripturarum traditores et incens0- res inter sacrilegos computari debere legimus. Si ergo illa, quæ de Evangelio, et apostolis, atque prophetis, nec non et sacris regulis Spiritu Dei conditis, sine admisuione alicujus hæreseos yel schismatis conscripsi, videlicet mensuram 1ritici, a comburendis paleis et zizania puri, revera de horreo Dominico in tempore tibi, ac ecclesiæ tibi commissæ, et sollicitudini meæ subjectæ, prolata incenderem, et, vera negarem, sine dubio Christum, qui in eis praenuntiatus et ostensus est, et per quæ Christum c0gnovimus, quique illa locutus est, me nosse et in eum credere, ac per hoc me Christianum negarem : et si sacros campues et decreta catholicæ Ecclesiæ incenderem et abdicarem, me procul dubio non solum ab episcopatu ipse dejicerem, verum et ab ecclesia calholica divisum et alienum, il est schismaticum et anathematizatum publicis et ecclesiasticis legibus eflicerem, sicut sanctus Leo papa, scribens ad Leonem Augustum, etiam de se dicit (epist. 84): * Si secundum Äî (Gal. ii, 18), inquit, quæ destruxi hæc ædifico, prævaricatorem me constituo, et eis me conditionibus ultionum subdo, quas uon solum auctoritas beatæ memoriæ principis Martiani, sed etiam ego mea consensione firmavi. » Quapropler, etsi me infirmum, ac fragilem alque imbecillem, ut revera sum, adeo æstimasti, ut minis vel promissionum blanditiis ad hæc agenda trahi vel invitari valerem, non tamen episcopus dubitare debueras, verum esse quod ab eo qui perficit in infirmitate virtutem, ore veridico promiuitur : Dominus, inquit, dabit verbum evangelizantibus virtutem multam (Psal. lxvii, 12). Werumtamen quia sicut legimus : In discendo mora nulla est, ubi Spiritus sanctus doctor adest, ipso inspirante qui dicit : Dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri (Luc. xxi, 15), non meo merito, sed gratia sua, dedit mihi Dominus subito recogitare, quia scriptum est : Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccle. iii, 7). Et quod prænoscens æquanimiter 1e portare non posse ab aliquo reprehendi vel argui, et non audens authenticæ Scripturæ verba mutare, ne me ipsius moles falsarium, ratione coactus, cum venia sacerdotalis reverentiæ dicam : Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis : et responde stulto jurta stultitiam suam, ne sibi sapiens videatur (Prov. xxvi, 4, 5), distuli tibi quæ tunc poteram respondere. Et de his quæ mihi mandasti, tibi mox remandavi , ut

« VorigeDoorgaan »