Pagina-afbeeldingen
PDF

sanctorum sententiis cognoscamus, nuptias, quas A larem suscipiat, et cum dignis poenitentiæ fructihus

concubitus pro quibusdam causis non sequitur, solvi posse, et propter incontinentiam feminas ad alias convolare valere. Sed subtilis investigatio, et ratiomabilis discretio in his prius est adhibenda, utrum quasi naturalis in viris sit bujusmodi commistionis impossibilitas (quia et sunt eunuchi, sicut scriptum est, qui de matris utero sic nati sunt,) ah hoc impedimentum operatione diaboli, sicut fieri assolet, illis accidit. Quod si per sortiarias (55. q. 4), atque maleficas, occulto, sed nunquam vel nusquam injusto, Dominici judicio permittente, et diabolo operante, accidit, hortandi sunt quibus ista eveniunt, ut corde contrito, et spiritu humiliato, Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis iaerymis, ac largioribus eleemosynis, et orationibus, atque jejuniis, Domino satisfaciant, cujus judicio, pro suo merito, et ab illa l)enedictione privari inviti ineruerunt, quam Dominus primis parentibus ante peccatum in paradiso donavit, qi:a etiam post peccatum gentis humanum in totum privari non voluit : et per exorcismos, atque cætera inedicinæ ecclesiasticæ munia, ministri Ecclesi;e tales, quantum annuerit Dominus, qui Abimelech ac domum ejus Abrahæ orationibus sanavit, sanare procurent (Gen. xx). Qui forte si sanari non poterunt, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierit, illis in carne yiventibus, quibus junctæ fuerint, prioribus quos reliquerant, etiamsi possibilitas concumbendi eis redulita fuerit, reconciliari nequibunt. Incestuosas autem nuptias, propter ineestus erimen, quod habere non potest, ut prius diximus, et iterum dicimus, Christi et Ecclesiæ sacramentum, non debere manere, sed crimen separatione et pœnitentia debere sanari noscamus. Stephani vero nuptias, de quibus agitur, ne incestus admittatur, debere dissolvi modis omnibus cognoscamus : et nuptias qu;e nuptiale habent mysterium, imon quacunque alia, nisi sola fornicationis eausa, posse dissoivi, docente Veritatis auctoritate teneamus. (}uoniam etsi communi consensu continenliam voverint conjuges, tanto obnixius, quanto spiritalius in Domino juncti manebunt : quorum conjunctioni, ac indivisæ separationi, nulla simulatio in oculis ejus intervenire valebit, qui cordium ac renum scrutator esse dignoscitur. Unde Stephanus pro fornicatione, de qua, nisi coactus necessitate eam publicaret, secreta confessione poenitentiam agere poterat, et quia sacro nuptiarum mysterio, licet necessitate compulsus, simulationis culpam superinduxit, sicut ille qui zizaniam tritico superseminare non metuit : et quoniam post tale connubium, antequam legaliter dissohveretur, quod quasi legaliter visum fuit initum, alios pravo exemplo destruens, concubina usus fuisse dicitur, juxta modum culpae, eum pietatis modestia, quia reverentiam Deo exhibuit, ne incestum fornicatioiii adjungeret, a proprio episcopo secundum ejus arbitrium, qui canones sic decernunt, pœnitentiam regu

B

peragat, ut qui suo neglectu Ecclesiam, et multos Ecclesiæ filios scandalizare præsumpsit, Ecclesiæ et ejus rectoribus atque filiis satisfaciat, et post satisfactionem, si se continere non poterit, juxta sententiam magni Leonis papæ ad Rusticum Narbonensem episcopum, et secundum decreta sancti Toletani concilii (Decret. c«p. 25, conc. Tolet. vi, can. 8), copulam uxoris legitimæ exspectat, ne iterum fornicationis erimen incurrat. }n quo tamen, cum eodem Patre loquentes sanctissimo, non regnlam constituimus, sed quid sit tolerabilius æstimamus. Nam secundum veram coguitionem nihil magis ei congruit qui pœnitentiam agit, quam castitas perseverans, et mentis, et corporis. Cui ne laqueum injiciamus, remedii manum porrigimus, non imperium actionis imponimus. Quia etiam sanctus Siricius de beuedictione sponsarum in decretis suis quædam ponere studuit. De quibus, quod notum est, sacri canones decernunt, et nos exinde aliqua diximus, et plura alia diceremus si his nuptiis, de quibus loquimur benedictionem sacerdotalem datam fuisse ex more ecclesiastico audiremus. Sed quibus debita fides defuit, locum bemedictio sacerdotalis non habuit : præsertim cum scriptum sit : In quamcumque domum intraveritis, primum dicite: Par huic domui; et si fuerit in ea filius pacis, requiescet super illum paae vestra : sin autem, par vestra ad vos revertetur (Luc. x). Et Petrus Domino et fidelibus dicit : Fide purificans corda eorum (Act. xv). Et item scriptum est : 0mnia opera ejus er fide, et iterum, Quod non est ex fide, peccatum est (Rom. xiv). Et ubi peccatum manet, ante congruam satisfactionem benedictio locum non habet. Nihil enim, ut beatus dicit Gregorius, prodest oratio, ubi iniqua est actio. Post hæc omnia, si I{egimundus filiam suam recipere non voluerit, aut ilia in sua libertate manere decreverit, indicandum est eis, quoniam si ipsa stuprum quodcunque consenserit, ad illum, vel ad illam, non autem ad Stephanum, quod perpetratum fuerit pertinebit. Debetis etiam vos, sancti antistites, et Regimundo et Stephano, atque illorum pareutibus et amicis, ex divino mandalo suggerere, intimare, auque præcipere, ut pacem inter se, quam Dominus praecepit, et sine qua eum nisi ad judicium videre non poterunt, habeant; et terræ principes cum primoribus debent satagere, ne pro hac causa in Ecclesia, et in regno, scandala et seditiones fiant. Quod qui eorum obedire contempserit, juxta evaiigelicum præceptum, sicut ethnicus et publicanus efficiatur : et secundum Apostolum, qui non obedit verho notetur, ut nemo ei commisceatur; et qui hanc pacis doctrinam non receperit, nullus ei Ave dicat, ut non communicet peccatis ejus, et sicut canones decernunt, oblatio ejus nec in sacrario recipiatur. Et qui ad pacem redire noluerit, tandiu excommunicatus maneat, quamdiu ad pacem redire dinem peccatorum, quantocius redire festinet. Et item in canonibus scriptum est, ut de concilio bini vel terni judices ad quæque diflinienda deligantur atque mittantur, quæ ecclesiastico debent examinari ac diffiniri judicio, et alibi rationabilius atque convenientius qnam in eo:!eim concilio poterunt definiri; et quisquis probatus fuerit pro contumacia nolle obtemperare judicibus, cum hoc primæ sedis episcopo fuerit probatum, det litteras ut nullus ei communicet donec obtemperet. Qua de re sancta synodus vos, qui primarum sedium regni Aquitanici estis, ad hanc causam diffiniendam, cum coepiscopis vestris, et principibus, ac terræ illiiis primoribus, eligere studuit quorum diflinitioni sine suo periculo et excommunicationis invectione, quisquis vobis obtemperare distulerit, evadere non valebit. Haec de evangelica veritate, et apostolica atque canonica auctoritate, seu catholicorum doctrina et traditione, sicut synodus sancta jussit, pro mediocritate ingenioli mei colligere stului. De quibus, sicut audivi quoniam quidam faciunt, nemo contra me debet irasei : quia non meo sensu mea verba composui, neque quod meum non est mihi arrogare praesumpsi, neque statiiendo vel imperando in hac causa, quod non est meum, quid lam scribere procuravi, nullius praejudicans sanæ sententiæ, nec dehonorans auctoritatem, aut ad obsequendi quemquain cogere volens necessitatem. Sed cum beato Leoire scribente ad l{usticum Narbonensem episcopum, dilectissimaiii atque reverentissimam fraternitatem vestram commoneo, quia sicut quædam sunt, quæ nulia possunt ratione convelli, ita multa sunt quæ aut pro consideratione aetatum, aut pro necessitate rerum oporteat temperari : illa semper conditione servata, ut in his quæ vel dubia fuerint, aut obscwra, id noverimus sequendum, quod nec præceptis evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum inveniatur adversum. EPISTOLA XXIII. AD CA It 01. U M 1M PERA t 0 trem. De auctoritate Vitae S. Dionysii ab Anastasio translatæ. (Apud Mabill., Aualect. pag. 212.) Domno glorioso CArolo imperatori Augusto, IHixcMARus, nomine, non merito, Rhemorum episco. pus, ac plebis Dei famulus. Lecta beati Dionysii Passione a Methodio Constantinopolim Roma directo Graece dictata, et al) Anastasio utriusque linguæ perito et undecumque doctissimo, apostolic;e sedis bibliothecario, Latine conscripta, sicut in præfatione sua narrat, recognovi his quæ ibi seripta sunt ea quæ in adolescentia legeram consonare, videlicet per quos et qualiter gesta martyrii beati Dionysii sociorumque ejus ad Romanorum notitiam indeque ad Græcorum pervenerint. Nam quando Deo disponente in Franconofurth palatio nati estis, Hucberto praecentori palatii episcopium Meldensis urbis commissum est,

contempserit, et ad charitatem, quæ operit multitu- A ubi propter Hilderici episcopi ætatis prolixitatem et

[ocr errors]

diuturnam ægritudinem, qu;ellam ad scientiam et religionem pertinentia, necnon et ædificia et caetera quæque necessaria neglecta invenit. Quapropter a familiari suo Bodone clerico domni et mulritoris mei Hilduini abbatis sacri palatii clericorum summi, quemdam clericum ipsius Bollonis propinquum, nomine Wandelmarum, qui cantilenam optime a Teugario magistro in sancti Dionysii monasterio didicit, ad erudiendos clericos suos ol)tinuit; cui abbatiolam sancti Sanctimi in beneficium dedit. Idem autem Wandelmarus in loco sibi commisso quaterniunculos val!e contritos, et quæ in eis scripta fiierant pene deleta, de Vita et actibus beati Sanctini reperit, quos ob familiaritatis notitiam, et quia nie sciolum putabat, ad exhaurienda ea quæ in eisdem quaterniunculis contineri videbantur, et ad transcribendum aperte in nova pergamena mihi commisit. Quod et studiose peregi, et mihi emendata emendanti restitui. Se,l quia diu est quod idem Wandelinarus etiam ante obitum IIucherti defunctus fuit, et sicut audivi, ideum locus neglectus exstitit, ac demum in eadem urbe Nortmanni ft:erant, et quædam incendio concremaverant, qu;edam vero prædantes diripuerant, nescio si ipsi quaterniunculi vel eorum exemplaria in eadem urbe valeant reperiri. Propterea eorum exemplarium quod milii retinui, vestro devoto et homo stulio offerendum putavi : ut si quæ sunt illorum reliquiæ, qui negabant Dominum et Patrem- nostrum , patronum nostrum Dionysium esse Areopagitem, et a beato Paulo apostolo baptizatum, ac Atheniensium ordinatum episcopum, et in Gallias a saneto Clemente directum, ex his quæ Græca testificatio et I{omanæ sedis assertio et Gallicana intimat contestatio, ratum et in hac recognoscant, quod inde ante mos dictum est. Nam veritas sæpius agitata magis splendescit in lucem. EPISTOLA XXIV. AD coNVENTUM Epis(:0P0RUM. Responsio ad interrogationem Guntharii archiepiscopu (`oloniensis, de uxore Bosonis que virum suum reliquerat. {Apud sirmond., ex veteri codice Biblioth. Thuanae.) IIrxcMARus, nomine, non merito, Rhemorum episcopus, ac plebis Dei famulus, sacro coNvENtui. Quidam beato Ambrosio quædam proposuit, ad quorum solutionem in crastina illum ad ecclesiam invitavit, unde serumonem adoriens (De Incarn. Domini) : • Ad solvendum, inquit, debitum creditori meo adveni. Sed et ego de mihi proposita heri quæstione, cujus solutionem 11unc assero, tunc domno Gunthario pro tribus causis respondere non potui : videlicet, quia ad revertendum jam jamque commovebamur, et quoniam plures viri sapieutes in conventu consistunt, quorum quidam certant proponere, quidam autem absolvere, interdum necessitate compulsus tanta vclocitate cogor verba cousententiam ab ipsis labiis rapiat, ut nec bucca efferre sufliciat quod vel convulsa memoria subministrat. Sed et sicut scriptum est : Qui fortiter premit ubera, erprimit butyrum; et qui vehementer emulget, elicit sanguinem (Prov. xxx), timui ne si inconsulte ac præpropere responderem , in earnalem intellectum deciderem, quia occupatum ad alia cor meum me dereliquerat, et lumen intelligentiunculæ seremum mihi vel mecum non erat. Quapropter distuli, donec si forte secundum prophetam (Ezech. mr) mitteretur manus, quæ me cibaret intellectus volumine : qu;e videlicet toties mittitur quoties quæ ante nesciebamus divina nobis gratia revelantur. Qua de re propositionem (lomni Guntharii præferamus, et solutionem ex largitione divinæ gratiæ *)ro captu nostræ intelligentiae referaimus.

fundere potius quam proferre, antequam alius mihi A corporis sui, sed vir; et vir non habet potestatem isdem episcopus subigat, quia et mundanis legibus A Lege librum xvi legis Romanæ, lege decreta Da

« Si, inquit, femina Bosonis ad nos venerit, et publice confessa fuerit, dicens: Mea culpa, virum meum adulteravi : quapropter timore mortis perterrita ad vos confugi , qui Dei estis vicarius, ut me et Deo salvetis, et a morte corporali, quæ mihi imminet ex parte mariti mei, me liberetis; utrum debeam illi publicam poenitentiam imponere, quam aut in parochia mea, in quam confugit, sejuncta a viro suo peragat, aut eam eidem viro suo sul) tali conditione reddere « debeam, ut nullo modo eam interficiat, sed post pœnitentiam illam in conjugio habeat. Quam si interfecerit, sciat se ecclesiastica damnatione plectendum, quoniam nefas est quemquam in publica pœnitentia positum a quocunque inuerfici. »

Respondemus : Feminam illam in tua vel alterius cujusque parochia natam, baptizatam, nutritam, adultam, facultatum hæreditate dilatam, I3oso ex alia non modo parochia, verum ex alia provincia natus, et per omnia incrementa in perfectum virum perlluctus, sub alterius episcopi cura legens secundum legem divinam et humanam , apud eos quorum intererat ol)tinuit , desponsavit, dotavit, publicis nuptiis honoravit, et sibi in conjugii copula sociavit, et unum corpus unamque carnem secum effecit, sicut scriptum est : Erunt duo in carne una; jam non sunt duo, sed una caro (Gen. 11; Matth. xix); et : Quod Deus junrit, homo non separet (Matth. xix); nisi forte perpetuo, ex consensu, propter continentiam, unde tanto conjuncti sunt amplius quanto et spiritualius; aut ad tempus, ut vacent orationi, et revertantur iterum in illipsum, ne teutentur a Satana propter incontinentiam (I Cor. vii); aut causa fornicationis, qua separati, aut sic, id est innupti et separati maneant, aut mutuo reconcilientur. Quomodo poteris inferiorem partem corporis hominis illius qui sub alterius providentia degit, separare, et tenere sub pœnitenlia, qu;e nec orationi continenter sine consensu partis superioris vacare potest? Mulier enim non habel potestatem

corporis sui, sed mulier (ibid.). Uxori vir debilum reddere debet, et uxor viro, ut non tententur a Satana propter incontinentiam. Quod qui eorum non fecerit, nisi ex consensu propler Deum dimiserit, parem suum, iimo partem corporis sui moechari facit. Si tn huic feminæ pœnitentiam posueris, quæ pars est corporis viri diœcesis alterius, sine comsensu rectoris et viri, contra regulas ecclesiasticas. facis, et, docente Leone papa, honoris communione privaris. Et item : Si liuic feminæ lege pœnitentiæ inanum iinponis, et illa membrum caput suum (caput enim mulieris vir), in alteram provinciam secuta fuerit, sub providentia alterius præsulis quis curam de ejus accipiet pœiiitentia ? Quis ut reconl8 cilietur secundum canones, ad ejus attendet lacrymas ei confessionem , quam non audivit ? Quis ei manum ad reconciliationem imponet, sacris regulis decernentibus, ut nemo episcoporum sub manu positum aluerius sacerdotis ad reconciliationem suscipiat, neque reconciliatum sine litteris vel consensu reconciliatoris recipial ? Et quomodo partem corporis, imo hominem alterius episcopi et parochiæ judicabis, quin pœnitentiali judicio condemnabis? cum scriptum sit, quod sanctus Gregorius hinc in suis decretis exposuit : « Si transieris per messem amici tui, fricans confricabis spicas manibus tuis, et manducabis, falcem autem non mittas (Deut. xxiii), sive falce non metas, id est homines parochiae alterius verbo pr;edicationis et exemplo operis

C (ita tamen ut non conculces simpliciorem fra

trem tuum, ne incidas in ruinam et laqueum , vanam scilicet gloriam diaboli) in corpus Cliristi, quæ est Ecclesia, festiua trajicere , falcem autem judicii non permitteris mittere , vel falce judicii metere, id est incidere sive absciulere. » Et quoniam, sicut ipse Boso dicit, eidem mulieri, quæ caro sua est, nullum crimen impingit, sed non modicam negligentiam, quia ab ejus se subtraxit servitio, et quantum ex ipsa est, illum mœchari fecit, contra auctoritatem atque justitiam eum dimittens, et in aliis regnis circiter per triennium immorans, contumax mandatis illis adeo exstitit, ut nec compe!lata per tanta temporum spatia ad eum redierit, pro domni apostoliei est jussione illi paratus indulgere ; restat ut rex, in cujus regno degit, secundum conscriptionem chirographi regum nostrorum, eam ad viri sui præsentiam adduci faciat, et tu episcopiis, in cujus parochia immoratur, quia hoc non est regis, sieut sanctus Gregorius de his qui ad Ecclesiam confugiunt præcipit, si exposcit necessitas, securitatem de æquitate sibi servanda apud virum ejus expetas et obtineas, et post hoc missus reipublicæ viro uxorem fuga lapsam restituat. Qui vir, si sacramentum fregerit, et apostolicis monitis inoljedieus exstiteril, episcopus ad cujus curam pertinet, canonicum judicium in illum proinde exerat. Si autem confessa, vel legaliter de adulterio convicta, incolumis evaserit, lege ccclesiastica pœnitenti;e illam cautum atque usitatum esse dignoscitur, ut mala quae perpetrantur in illis locis emendentur, in quibus perpetrata fuisse legaliter comprol)antur. Præter hæc nihil mihi videtur agendum, nisi aut domni apostolici monita exsequamur aul judicium incurramus.

De sacramento autem, quoniam quasi ad pietatem confugit ecclesiasticam, quia tuum, id est episcopale poposcit auxilium, quod ex impunitate, in membrorum vel vitæ, si ita qualitas facti exegerit, legali privatione requiris, super id quod sanctus decrevit Gregorius pro eis etiam qui ad sacraria sacra confugerint requirendum , videlicet de æquitate servanda, subtiliter debes perpendere, me videaris vel dicaris non solum Ecclesi;e, verum et totius mundi

masi, percurre Leonis epistolas et cæterorum poutificum de diversis conciliis ad imperatores transmissas: revolve Augustorum edicta de hæreticis ad petitionem pontificum promulgata, scrutare Cæsarum nostrorum capitula, et invenies quantum profuerit atque prosit legum severitas, non solum ecclesiasticæ lenitati, verum totius Christianitatis optandæ paci et colendæ tranquillitati. Sapientia namque, videlicet Christus Dei virtus et Dei sapientia dicit: Per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt (Prov. vui); et Apostolus : Ler quidem est sancta, et mandatum sanctum, et justum et bonum (IRom. vii, 12). Unde Ambrosius : « Mandatum legem intelligi evangelicus sermo testatur.

statum et ordinem atque vigorem velle confundere B Ait eiiim : Si vis ad vitam venire, serva mandata istud timemus pati, ipsi quoque tale quidpiam cave- A tali sicut iste est sacerdoti : Quare, inquit, tu emt, rras

[blocks in formation]

exclusæ videantur obviare sententiæ, quo, oro, te decet affectu eis et convenit obedire, qui prærogandis venerabilibus sunt attributi mysteriis. » Et sanctus Leo ad Turibium Asturicensem episcopum scril»ens (epist. 4, sub initium) : « Merito, inquit, patres nostri, sub quorum temporibus hæresis h;ec nefanda prorupit, per tolum mundum instanter egerunt ut impius furor ab universa Ecclesia pelleretur ; quantlo etiam mundi principes ita hanc sacrilegam amentiam delestati sunt, ut auctorem ejus cum plerisque discipulis legum publicarum ense pro3ternerent. Widebant enim omnem curam honestatis auferri, omnem conjugiorum copulam dissociari, simulque divinum jus humanumque subverti, si hujusmodi hominibus usquam vivere cum tali professione licuisset. Profuit diu ista districtio ecclesiasticæ leniuati, quæ etsi sacerdotali contenta judicio cruentas refugit ultiones, severis tamen Christianorum principum constitutionibus adjuvatur, dum ad spiritale nonnunquam recurrunt remedium qui liinent corporale judicium. Ex quo autem multas provincias hostilis occupavit irruptio, et exsecutionem legum tempestates interclusere bellorum, ex quo inter sacerdotes Dei difliciles commeatus, et rari coeperunt esse conventus, invenit ob publicam perturbationem secreta perfidia libertatem, et ad multarum mentium subversiouem his malis est incitata, quibus debuit €SSC COrrcCta. »

(Matth. xix). Et item Apostolus : Lex propter transgressiones posita est (Gal. iii, 19). Et : Lex non est posita justis, sed injustis et non subditis, impiis et peccatoribus , sceleratis, contaminatis, patricidis et matricidis, homicidis, formicariis, masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, et si quid aliud sanæ doctrinæ adversatur (1 Tim. 1, 9). • Et item : Nam qui principantur non sunt timori bonis operibus, sed malis (I{om. xiii, 5). Unde Ambrosius : w Principes hos reges dicit, qui propter corrigendam vitam et prohibenda adversa creantur. Dei habentes imaginem, ut sub uno sint cæteri. » Et item Apostolus: Vis autem nom timere potestatem ? Bonum facito, et habetis laudem eae illa (ibid.). Hinc idem doctor : • Laus ex polestate tunc surgit, cum quis innocens invenitur. Dei enim minister est tibi in l)ono. Manifestum est ideo rectores datos ne malum fiat. Si autem malum feceris, time. Non enim sine causa gladium portat : hoc est, ideo comminatur, ut, si fuerit contemptus, vindicet. Dei enim minister est, vindex in ira in eum qui male agit. Quoniam futurum judicium Deus statuit, et nullum perire vult, huic sæculo rectores ordinavit, terrore interposi!o hominibus, velut pedagogi sint, erudientes illos quid servent, ne in poenam incidant futuri judicii. ldeoque subditi estote, non solum propter iram, id est ultionem præsentem , sed etiam propter conscientiam. Itecte diciu sul)jectos debere esse, non solum propter iram, id est ultionem præsentem, parit enim vindictam, sed propter futurum judicium , quia si hic evaserint, illic eos pœua exspectat, ubi, accusanue ipsa conscientia, punientur. » Et sanctus Cyprianus in nono abusionis gradu dicit: w Quia regem ncm iniquum, sed correctorem iniquorum esse oportel. » Et item ibi inter c;etera : • Debet furta coliibere, adulteria puuire, impios de terra perdere , parricidas et perjurantes non sinere vivere, filios suos non sinere impie agere. » Et beatus Joannes Chrysostomus in hoimilia decima sexta Matth.vi evangelistæ : « Auditis, inquit Dominus, quia dictum est antiquis : 0culum pro oculo , dentem pro demte (Mauh. v). Non enim ut nobis vicissim effoderemus oculos sanxit hanc legem, sed ut metu quo ab alio vemus admittere , ut et qui ipso voluntatis bono nollent a crudelitate desinere, saltem metu cogerentur oculis parcere proximorum : si vero illud crudele dicitur, et homici,lam et adulterum coerceri crudele dicatur. Sed insipientium omnino ista verba sunt, et extremo furore dementium. Ego enim adeo meluo dicere hæc esse crudelia , ut his contraria etiam iniquia perdoceam, quod certe communis quoque ratio deprehendit. Tu enim dicis quia oculum pro oculo jussit auferri, idcirco crudelis; ego autem refero, quia nisi praeeepisset istud, tunc vere apud plurimos talis fuisset, qualem tu eum falso esse conquereris. Denique sermone fingamus omnem legem esse dissolutam, nec quemquam pro hujuscemodi factis formidare supplicium. sed cunctis prorstis malignis licere uti moribus suis, et a;!ulteris, et homicidis, et furibus, et perjuris , et parricidis, nonne sub hac licentia omnia pariter una confusio iniquitatis involveret ? Nonne mille sceleri|;us et cædibus urbes , fora , domus , maria , totusque omnino mtindus fuisset impletus? Nam si legibus certe dominantibus, et vigente comminatione atque terrore, vix tamen voluntates cohibentur malignæ, si etiam hoc præsidium defuisset, quamam po sct malitia ratione frænari? aut quæ non in vitam hominum pestis irrueret? Nec tamen solum istud crudele est, permittere scilicet malis agere quae velint : sed aliud quoque isto certe nihil minus, id est l;esum et immerito afflictum negligere atque despicere?

Dic enim mihi, si quis feros homines ac semper C

malignos in unum colligens, gladiis armaret, totainqtie circumire civitatem juberet, atque obvios sibi quosque confodere, quid tandem hoc esset immanius? At si alius eos quidem, qui ab illo armati essent, ligaret, violenterque constringeret, eos vero qui interimendi erant ab iniquis illis manibus liberaret, quid e regione isto inveniretur humanius? Hæc igitur etiam ad legum transfer exempla. Quæ enim oculum pro oculo effodere præcepit, timorem quasi carnificum peccatoribus immittens, illius similis invenitur, qui illos quos dixi cohibuit armatos. Qui vero nullam omnino poenam decrevit nocenti, sed armasse tibi iniquitateum videtur, eumque imitatum fuisse qui sceleratos illos gladios instruxit, hincque totius civitatis immisit exitium, videsne quemadmodum non solum nullius crudelitatis, verum etiam maximæ pietatis sunt illa praecepta? , Et in epistolis beati Gregorii idem competenti ultione plectendis maleficis et iniquis sæpenumero qui legere voluerit, invenire valebit. Unde, frater charissime, coilige, quia contra hæc agere aut exigere, non solum est pietatis jura confundere, verum et sacerdotali innocentiæ ac puritati detractionis molestias importare, et derogationis blasphemias irrogare. Dicent enim maliloqui : Paulus dicit: Non solum qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni sunt morte (IRom. 1, 52), iste iniquos coerceri non simil. Unde et Doininus per Psalmis:am

justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Tu vero odisti disciplinam, currebas cum fure, et cum adulteris portionem tuam ponebas (Psal. xlix, 16-18). Non enim foveret malos si lionum diligeret : sed diligens Dominum, et odiens vitium, quod suum ageret, et quod a Deo per conditores legum justa decernentes decretum est non oppugnaret. Et iniquæ mulieres ac perversi homines inquient : Faciamus quod volumus, et adeamus ecclesiam vel episcopum, et erimus impuniti. Ifinc namque vituperabitur ministerium nostrum , et erimus contemptibiles , ut videlicet legalem justitiam injustis a Domino positam contemnentes , quia unaquæque lex justa crimen non habet, ne sit injusta, et tamen crimiB nostim prinit, ut vere sit justa. Et e regione quidam jactabunt, Scriptura dicit : Ne sis multum justits. Beati quoque misericordes ( Eccli. vii; Matth. v). Et : Judicium illi sine misericordia, qui non facit misericordiam (Jac. ii, 15); et : Superexaltei judicium misericordia (ibid.); et Dominus adulteræ : Nec ego te condemnabo : vade, et amplius noli peccare (Joan. viii, 11). Et tu sacerdos, cui misericordi;im nisi misero debes impendere, et illi claudis non miserendo misericordi;e viscera, qui in eum liber-es a punitione? Quam utriusque partis derogationem erga sacris mysteriis servientes provide atque discre.e cavens beatiis Gregorius ad Leontium exconsulem scribit : , Debet, inquiens, gloria vestra meminisse quia nunquam meas epistolas pro commendatione alicujus accepit, nisi ut protectionem vestram faciente justitia præstaretis, quia turpe est defendere quod prius non constiterit justum esse. Ego quidem homines propter justitiam diligo, non autem Justitiam propter homines postpono. » Et ad Romanum defensorem (lib. vii, epist. 24, indict. 2): • Patrocinia ecclesiastica, sive mea suscipiatis scripta , sive etiam minime fuerint directa, sub tanto modcramine debeatis impendere , quatenus hi qni in furtis publicis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretæ defensionis ausu in mos ullo modo transferamus : sed quantum decet Ecclesiam, admonendo et verbum intercessionis adhibendo, quibus valetis succurrite, ut et illis opem feratis, et opinionem sanctæ Ecclesiæ non inquinetis. » Sed et de his qui ad septa ecclesiae, et etiam ad ipsa sacraria confugerint sanctuarii, ad Joannem episcopum Caralitanæ civitatis scribit : • Si, inquiens, de quibus est. qu;estio, ad ecclesiam fortasse refugerinl, ita debet causa disponi, ut nec ipsi violentiam patiantur, nec hi qui dicuntur oppressi damma sustineant. Curae. ergo vestræ sit, ut eis sacramento ab his quorum interest, de servanda lege et justitia promittant, et per omnia commoneantur exire, atque suorum. actuum reddere rationem. » IIæc , domini et fratres, rogatus, vobis audientil)us, a suprascripto venerabili consacerdote nostro, sapientiæ vestræ (leposui : quae si illi ad interroga

« VorigeDoorgaan »