Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub
[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM
IN VIA DICTA D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETIÆ PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAN

SEU PETIT-MONTROUGE

1833

ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CLVIII CONTINENTUR.

[blocks in formation]

De divinitatis essentia Monologium.
Proslogiou seu Alloquium dc Dei existentia.
Liber pro insipiente auctore Gaunilone.
S. Anselmi liber apologeticus contra Gaunilonem.
De lide Trinitatis et de incarnatione Verbi.
De processione Spiritus sancti contra Græcos.
Dialogus de casu diaboli.
Cur Deus homo.
Liber de conceplu virginali et originali peccato
Dialogus de veritate.
Liber de voluntaté.
Dialogus de libero arbitrio.
De concordia præscientize et predestinationis.
De azymo et fermentato.
De sacramentorum diversitate. Waleranni cpistola quæ beato Anselmo scribendi ar.

gumentum præbuit.
Responsio ad Waleranni querclas.
Offendiculum sacerdolim.
De nuptiis consanguineorum.
Dialogus de grammatico.
Liber de voluntale Dci.

col. 144

223 2.12 247 259 285 323 359 431 467 487 489 507 541

547 551 555 557 561 581

[blocks in formation]

Homilie et Exhorlationcs.
Sermo de passione Domini.
Exhortatio ad con!emplum temporalium et desiderium æternorum.
Admonitio morienti.
Carmen de contemplu mundi.
Aliud.
Liber Meditationum cl Orationum,
Medicatio super Miserere..
De pace ci concordia.
Tractalus asceticus.
Oratio dicenda anle perceptioneni corporis et sanguinis Domini.
Salutatio ad Jesum Christum
Ilymni el psalterium de S. Maria.
Versus dc Lanfranco.
De verbis Ausclmi.
Quidam dicta utilia cx dictis S. Anselmi.

ECISTOLARCI LIBRI QUATUOR.
Liber primus, epistolas continens quas scripsit Anselmus nondum abbas.
Liber secundus, epistolas continens quas scripsit Anselmus cum abbas Beccensis ageret.

585 675 677 685 687 705 709 821 1015 1021 1035 1035 1035 1049 1051 1051

OPERUN PARS TERTIA.

1053 1147

En typis MIGNE, au Petit Montrouge.

AD OPERA

SANCTI ANSELMI

PROLEGOMENA.

ILLUSTRISSIMO NOBILISSIMOQUE

DOMINO

D. JACOBO NICOLAO COLBERT

ABBATI BECCENSI,

PRIORI AC DOMINO CHARITATIS SUPRA LIGERIM, NECNON AMBERTE

Qui cunctis supereminet sacræ doctrinæ magistris, illustrissime domine, is tibi se si stit ut in ejus amplexus ruas, quem ut patrem colis; et eum attentus auscultes, quem ut magistrum revereris, qui purioris theologiæ studiosissimus es.

Is ipse suas, et quidem expurgatas, tibi offert lectiones, in quibus unis ea omnia teneas quæ in cæteris legisti : ut quæ eo exponente noveris, ea te docente omnes quandoquo discant:

Anselmus est, ex abbate Beccensi Cantuariensis archiepiscopus, qui, suo tandem splendori restitutus, abbatem Beccensem suo sic adgaudet illustrare lumine, ut in gratiæ vicem ipse tuo nomine illustrior fiat; et ita splendenti Anselmo ab eo illustratus ipse asfulgeas.

Hactenus vel mutilus, vel mendis fædus adeo viluerat ut nequidem legeretur, eo quod vix ac ne vix quidem intelligeretur : ipsum modo nativæ suæ integritati ac puritati reddidimus, consultis quampluribus, quos undequaque corrogavimus, codicibus manuscriptis; adeo ut qui offendebat in singulis, jam integrum inoffenso decurrat pede; et qui hærebat in verbis, sensum facilis attingat.

Jam ergo ut S. Anselmi Opera cunctis fiant amori ac studio, quid superest nisi ut tuo fulgeant nomine ? Quo enim felicius quam tuo, sancti illius doctoris Opera prodiren!? Quidquid in scientiis altum, quidquid mirum in artibus, hoc Colberti nomen jure celebrat, dum ambit tutelam. Ecquis ejus non ambiret patrocinium, qui, dum regis regnique odPATROL, CLVIII.

1

minister secretioribus assidet consiliis, sic omnium promovet vel protegit studia, ut in ipso babeant scientiarum alumni Mecanatem, omnes litterati patronum.

In te ergo, illustrissime domine, ut nobis sit, quem in Parente se habere gloriatur non Gallia modo , sed Europa, sed lotus orbis, Anselmus primævo suo splendori redditus, tuo nomine gestit insigniri, qui olim Galliæ, Angliæ, vel magis orbis Christiani decus fuit et ornamentum. • Is ex abbate Beccensi, cujus locum tenes, ad infulas raptus, quas ut scientiæ pietatisque merito quamprimum obtineas, jam in omnium votis est; is, inquam, sua Opera non tuo examini, ut olim Lanfranci censuræ, corrigenda subjicit, sed emendata, tuis studiis tuæque tutelæ committit.

Unus forte miraberis quod Theologorum facile princeps te sacræ doctrinæ alumnum, suæ quærat habere lulorem. Hoc unum in te mirantur omnes quod tuæ parentis non tam alumnus quam actor, et vindex sis magis quam discipulus. Sublimiorem sane intelligentiam spirant hujus sancti doctoris Opera; verum, quo ferves, animus nec sublimioribus impar.

S. Anselinus unus ipse est qui summæ essentia majestatis ea humilitate scrutatus est, que non opprimeretur a gloria; et ea sapientia altigit, quæ intelligeret quod fide credidit. Unus ipse est qui divini Verbi economiam sic exposuit, ut quod caperet nemo, nemo non apprehendat, qui cum ipso per fidem ad intellectum profecerit. Unus ipse est qui angeli et hominis casum, originalisque labis traducem sic edisseruit, ut quod cæteros occultum latuit, jam omnibus fiat manifestum, qui ideo credunt ut intelligant. Unus porro ipse est qui eam, quam pauci penetrare valent, divinæ præscientiæ, prædestinationis et gratiæ cum humana libertate concordiam ea lege composuit, ut pereat necesse sit qui sic unum defendit ut alterum neget.

Hæc sunt, illustrissime domine, quæ S. Anselmus sapuit : hæc sunt quæ S. Anselmus docuit; et quidem hæc alta, hæc summa sunt, sed et ideo luis digna sludiis, quibus in id unum tendis ut Deo digna sapias. His itaque qui in sancti hujusce doctoris Operibus lalent, divinæ sapientiæ thesauris te quis dignior, vel le quid dignius ? Hos igitur eo animo excipias, quo ipsos in suæ erga te reverentiæ obsequium tuo nomini dicat, qui ut nihil unquam nisi rectum, nisi sanctum, cum Anselmo sapias, et in Deo semper valeas, æternum precaiur.

Tili

Addictissimus F. GABRIEL GERBERON,
Presbyter ac monachus in congregatione Sancti Mauri.

Quidquid verbo Dei edocii credimus, id intelligi- A librum De excellentia B. Virginis, librum De cælesti mus SS. Patrum voluminibus eruditi; et ex publi bealiludine, el librum De similitudinibus. cis hisce Ecclesiæ fontibus uberiores purioresque Hæc autem ut ordine aliquo prodirent,

in quatuor nostræ fidei latices hauriendos esse non dubitat partes distribula sunt. Prima pars continet opera quisquis catholice sapit. Unde non evo!vendis modo didactica seu dogmatica; hoc est, tractalus qui his sacræ doctrinæ codicibus loti incubuere quotquot theologie vel etiam philosophie placita exponunt, vere docti suerunt, sed et in illis scdulo expurgandis Altera pars habet parænetica, homilias videlicet et a labe et sordibus quas temporum lapsu et exscri exhortationcs. Tertia includit ascetica, id est me. plorum nescientia vel incuria contraxerant, om ditationes et orationes. Quarta epistolas continet. nem, ut par erat, insumpserunt operam quotquot Dogmatica sic disposuimus, ut non ætatis ordine, verilali non discendæ solum, sed et posteris tra sed juxta subjecti seu argumenti dignitatem, aut dendæ invigilarunt.

methodi legis, procederent. Sic qux de Deo lino Hæc nusquam laudata satis monachorum, et pro agunt, scilicct Monologion, Proslogion, et Liber cæleris, si Eadmero credimus, ipsiusmet Anselmi contra Respondentem pro insipiente; deinde quæ studia; bic pius juxta ac utilis eorum labor, qui ut de Deo irino liber De fide Trinitatis, elc., et liber scientize pariler ac virtutis exemplo nobis præirent, B De processione Spirilus sancti. Tum quid de Verbi non legendis duntaxat, sed et emendandis sancio Incarnatione, nimirum libri Cur Deus homo ct libér rum scriptis impalluere.

De conceptu virginali, elc., justo ordine procedunt: Avitæ hujusce pietatis avilique istius laboris his tamen præmisso libello De voluntate Dei, nec amuli nonnulla sanctorum doctorum opera jam ly non libro de casu diaboli, ut pole qui ad divinæ Inpis purgatoribus excusa declerunt, et excudenda carnationis intelligentiam conducunt. Deinde liber etiamnum parant plures congregationis S. Mauri De concordia præscientiæ cum libero arbitrio; quiascete. Nos in S. Anselmum er abbate Beccensi bus pariter ex legitima methodi prescriplo priisse Cantuariensem archiepiscopum incidimus; cujus debuerunt dialogi De veritale el De libero arbitrio, scripta , dum sublimioris doctrinae splendoribus et libellus De voluntate. Post hæc libri seu epistola hinc inde micarent, adeo corrupta deprehendimus, quæ de sacramentis aliquid tractant, quales sunt ut vix una superesset in cis integra sententia. epistolæ De azymo, De sacramentorum dirersilale,

Hinc ut nativæ suæ puritati redderentur plu De presbyteris concubinariis, et De nuptiis consanres consuluimus codices mss. quos ultro nobis guineorum. Primam hanc partem claudit quaestio suppeditavere bibliothecæ non ignobiles, videlicet dialectica, quæ est argumentum dialogi De granRegia , Victorina , Thuana, Cisterciensis, Colto

с

malico. siana in Anglia, Tornacensis Mariiniana, clar. Paränclica, videlicet homilias, secundum seriem V. D. Joly, præcentoris Parisiensis, et cl. V. D. librorum el capitulorum Scripluric qu:e in eis era Bigol Rothomagensis : nec omisimns bibliothe plananlur, jure distribuimus. Ascelica, lioc est mecarum, Beccensis, Gemmelicensis , S. Michaelis dilationes et orationes sic distinximus, ut medila. in Monte, Corbeiensis, el San-Germanensis, ex tiones quibus mens Deuin contemplatur, Jeinde oraemplaria mss. Consuluimus et varias S. Anselmi tiones, quibus Deum anima fidelis in vocal, el sanOperum editiones; duas nempe Goihicas sine loco ctorum suffragia exorat, singulatim protulimus. el anno : unam Nurembergensein anno 1491; duasi In his ita distinguendis hunc ordinem duxiiras Parisieuses, unam anno 1544, et alteram anno 1549. observandum. Præmilluntur meditationes sive vraVenctam anno 1519, duas Colonienses, unam anno liones quibus mens compungitur, lum illie subsc-' 1573, alteram anno 1612; et Lugdunensem , quæ quuntur quibus amore virtutum anima inardoultima est, anno 1650.

scit. Ad istorum cum excusorum, lum mss. fidem ca Porro epistolarum tribus libris quos primus edi. quæ in S. Anselmi Operibus vel expuncia fuerant derat D. Picardus, quartum adiecimus, cæleras vel omissa, restituimus; quæ male inserla, rese- D omnes complectentem quæ in mss.bibliothecæ Collo. cnimus; el quæ in alia verba aliosve sensus dis nianæ habentur. Ipsa enim, numero supra centum tracta, in auctoris verba mentemque eo quo po que hactenus inedile sunt, solita sua erga veri luimus studio, el ca qua debuimus sinceritale, re sludiosos humanitale nobis communicavil V. cl. D. duximus.

Cotton, instanle apnd eum singulari benevolentia Ea etiam quæ S. Anselmi constat non esse, ab iis V. cl. D. Joly, regi a consiliis, in Anglia tum ræ. quæ jure ipsi retribuuntur, ex æquo secernentes, illa silente. Nonnullas insiper ex mss. bibliotheræ lim vel in Appendice seposuimus, vel inter Eadmeri Regie, lum Gislenianæ, lum Martinianæ Torna. Opera, qui aliqua haud dubie scripsit ex his quæ censis, lum Remigianæ Remensis, in qua fragmeninter S. Anselni Opera circumferuntur, videlicet lun magis est quan epistola, deprompsimus; cl eas

1

« VorigeDoorgaan »