Pagina-afbeeldingen
PDF

occurreret , excerpebat , atque in Adverfariis adnotabat , ex quibus pofteà Ele&a faciebat . Memini , dum Romæ effet , ultra viginti prægrandes , & quidem minutiffimè fcriptos Ele&orum Codices me . apud eum vidiffe . Hac ergo animi contentione in quindecim horarüm fpatium omni propemodùm die in arcaniora altioris Studii vada viritim impensâ & expensâ ad illud Ecclefiafticae , & Profanæ Eruditionis culmén pervenit, ut de quacumque re propofita , & quidem ex tempore , tanta cum exemplorum*, tum argumentorum copiâ difputaret , referret , omnemque folveret nodum ; ut in admirationem , fui Auditores converteret . Porrò ne cui hæc à nobis aut fingi , aut in majus extolli videantur , teftem in medium afferam omni exceptione majorem , Eminentiffimum fcilicet Cardinalem Felictm Rofpigliofùm , cujus virtutis Purpura oftrum dignitatis irradiat . Ipfe quidem pro fingulari , qua pollet comitate , hac de re teftimonium , dicere non dedignabitur . Quadraginta Quæftiones , eafque variis de rebus difficillimas , unâ fimul P. LUPO folvendas propofuit . Quibus omnibus Vir do&iffimus figillatim pleniffimè fatisfecit : Et tamen . quod eft difficilimum , tenuit ex fapientia modum . Nihil enim , illo gravius , nihil in fumma eruditione demiffius . Multos fanè noviffimus , qui priùs alieno ab illo erant animo , arctâ dein eum fuif. fe Communione complexos ; ex quo tantam animi humilitatem , tanta cum ftudiorum evictione in eo conjunétam experti funt . Adhuc in vivis ambulat vir do&rina & morum fanétitate non minùs , quàm . purpurâ Eminentiffimus , qui ex iniquorum fermonibus , LUPI Doctrinam fufpeétam habens , ex ipfo LUPI cognomine nefcio quid feritatis argueret . Is tamen ex quo altam laudati Viri modeftiam inenarrabili Eruditione fuffultam penitùs infpexit , damnatâ , quam de eo præconceperat , fuggeftione , fi quando apud eum de LUPO injiceretur fermo, in illius laudes totus effunderetur : Agnum à fe, non LUPUM repertum diétitans, optimum fenem ac carifmatibus omnibus ornatiffimus . Enim verò cum hæc poftea contigerint ad rerum ordinem nunc redeo . Theologica ftudia , quæ apud Noftros vigent Duaci , L U P I operam , defiderabant ; idcircò à fuperioribus illò miffus eft . Ibi verò inclytæ Univerfitati acceptiffimus , non modo Religionis , fed etiam fæculari. bus hominibus utilem , ac neceffariam navavit operam : Nimirum Auguftinianæ Do&rinae ftudium , quod jam obfoleverat , iterum excita, vit. Multi enim , dum nova fectarentur , veteris Difciplinæ obliti à faluberrima SANCTI AUGUSTINI de GRATIA , & PRÆDESTINATIONE SENTENTIA ardentiùs defecerant . Quo munere egregiè perfunéto ad priftinam fpartam exornandam Majorum juffu Lovanium iterum revocatus eft ; fed dum Lauream Magiftralem , & Do&oratûs Infignia jam de proximo præhenfaret , municipalis quorundam livor debitum ipfi honorem intercidere tentavit , fcilicet fùmma petit invidia , & familiariter virtuti comes adeft. 'Urbanus VIII. Librum Cornelij 7arfenii , Iprenfis Epifcopi , AUGUSTINUS infcriptum profcripferat . hnocentius X. ' adverfus quinque Propofib tiones

tiones graviter edixerat . Ediáis tamen Pontificiis non undequaque, parèri videbatur . Auguftinianæ Do&rinæ fervantiffimi , ne per latus Janfenii , AUGUSTINUS ipfe quorundam artibus peteretur , verebantur , Romanæ Sedis Apocrifiarius pro fuo Munere obfequium urgebat. Tunc quidam , quos infignire exemplo nihil , non infignire , plurimum humanitatis refert , L U P U M apud Apocrifiarium Janfenifmi infimulant , eumque tanquam refraétarium , & turbarum concitorem accipere non timent . Quia verò obtreétatio & livor pronis auribus excipiuntur , delationi facilè credidit Apocrifiarius . Unde , ne LUPUS Lauream caperet , feverè prohibuit . Ipfe verò L U P U s intentam fibi ferulam , æquo animo recepit ; Amici tamen ejus , ac præ cæteris P. 7oannes Äivius , ejufdem Provinciæ & Voti Eremita , fcriptis clarus , Quem Imperialis Principum , Anno falutis M. DC. LXIII. quod Ratifpofiam Dieta habuit Affefforem , & inimica Parca ibidem cum Dynaftarum , moerore tumulavit : hi inquam Prodromi Reverendifs. Patrem Philippum Vicecomitem tunc Generalem, per Litteras rogarunt , ut Pontifici Maximo, L u P 1 erga Sedem Apoftolicam obfequium teftaretur, atque ut unâ fimul Do&oratûs Infignibus ornari poffet, ab eo veniam impetraret. Totum quod petebatur, facile confecit Generalis ; Innocentius enim pro fua fapientia togatas machinas è veftigio intellexit : Hinc ut LUPUS Magiftratûs Lauream capere poffet, Facultem fecit. Quod nuncium in Belgium allatum, tantâ letitiâ Amicos LUPI affecit, ut collato inter fe expenfarum onere, folemni ritu, ac maxima pompâ Magifter, & Do&tor inauguratus fuerit IV. Februarii, Anno poft Chriftum natum M. DC. LIII. Porrò municipalium rubigo, ardorque dentium per hunc modum refrigeratus, paululum quievit . Sed Innocentio X. defunéto , cum in ejus . locum Alexander VII. fuiffet fubrogatus , recluduit in LUPUM perfecutio . Pro- Apocrifiarius enim , quem Internuntium vocant , Bruxellæ Agens , jifdem Criminantibus , crebris ad novum Pontificem Epiftolis nunciabat , ní L U P U s exterminaretur è Provincia , Lovanienfes Theologos ad Apoftolicæ Sedis obfequium bonâ fide nunquam redituros . Quibus fanè permotus Alexander Generali dedit in Mandatis , ut L U P U M ad Urbem fuo nomine evocaret . Quod cum Criminatores intellexiffent , ut eft fermè fibi parum conftans fufpicax invidentia , veriti ne Clariffimi Viri in omne bonum eviétione atque innocentiâ perfeétà ( non enim ignorabant , quod Pontifici LU PU s notus effet ) laudes ipfi potiùs in Urbe , ac præmia , quàm pœna , manerent : Idcircò ProNuncio Au&ores fuerunt , Pontifici fcriberet , ut juffionem adeundi Romam , LUPO revocaret . Etfi verò hoc impetraverint , nequaquam tamen eorum è fententia ceffit . Quippè antequam hujufce rei nuntium in Belgium perveniffet , jam P. L v P u s Italiam versùs itineri fe commiferat . Qui uti Romam venit , ftatim à Generali ad Pontificem introdu&us , paternè ab eo exceptus eft . Cum autem poft pedum ofcula de geniculis Pontifici ipfi teftaretur , integram fibi fidem erga Sedem Apoftolicam femper fuiffe , nec quidquam minùs quam Pontificiis Decretis relu&andi in fuam ipfius mentem cadere , potuiffe ; Refpondit Alexandcr , gaudere fe admodum , ac wlt pro- arç

[ocr errors]

bare ex eo coram audire vera non effe , quæ de illo minùs re&è nuntiabantur ; ac proinde bono animo effet , & pro arbitrio Romae , fi vellet maneret , Urbis Bibliothecas interea luftrando , quæ tum_. ILibrorum copiâ , cum Voluminum raritate per quam, infignes erant. Per hanc ergo occafionem Romæ , in ipfo Orbis Theatro , • L u Pu s magis inclaruit , Viris ornatiffimis profundam ejus Do&rinam , atque infignem animi moderationem effusè prædicantibus ; fed præter caeteros Lucas Holftenius interiorum Litterarum & Ecclefiafticae Antiquitatis peritiffimus , Lu P 1 eruditione , ac modeftià captus , dicere folebat : 7h Ecclefiaftica praefrtim Hifloria neminem à fe L u P o peritiorem : haáenus repertum . Quod cum non femel , fed frequenter Viris Principibus ipfifque Ecclefiae Romanæ Cardinalibus inculcaret ; Magnum proptereà Lu P 1 nomen in Urbe effe coepit . Ac rurfus cum Pontifici teftaretur , Romanæ Curiæ operam L u P 1 non modo utilem fore , fed etiam neceffariam, ftatuit Alexander Romæ illum non retinere, atque hac de caufa fingulo quoquo menfe Congiarii loco quinque Aureos ipfi juffit numerari , plures utique daturus ní Generalis modeftia , parum tempeftiva , tot pro illius Dimenfo - Lu P o fufficere dixiffe . . Verum Francifcus Cardinalis 3arbarinus , magnus , Ingeniorum fautor ; de fuo totidem: addere voluit , filentio tamen , & quidem fapienter imperato , ne fcilicet aut. Pontificis fa&um elevare , aut cum Principe de liberalitate contendere voluiffe, videretur . Sed hæc, neceffitudo., quae magna utique inter Viros do&iffimos interceffit , nobis quidem filentio prætereunda non erat , quippè non folùm ipfi Lu P o , ut diximus , proferendi nomen Holftenii amicitia magno ufui fuit ; verùm etiam Bibliotheca Angelica , cui nunc præfumus, ingens inde accepit ; incrementum . Paraverat Holftenius Bibliothecam tam Voluminum numero , quam pretio fingularem . Decreverat non ut plerique oftentationi , & luxui privatim domi illam habere , fed ftudioforum commodo , ac utilitati publicare . Viro Principi , cui in Urbe fumma. poteftas , Holfenii Confilium innotuerat ; quid enim in Urbe rumorum avida , latere poteft 3 Itaque ille non . obfcurè cum per Miniftros , ' tum per- fe Holfenium jam præhenfabat , ut Bibliothecæ Vaticanæ , aut Alexandrinae , fuam quoque adjicere vellet. Ambigebat Holstenius , & animo valdè fiu&uabat , nec fatis per fé . ipfum ab eo aeftu expedire fe poterat , donec haefitationem Lu p o , pro amicitia aperuit , qui ipfi Au&or fuit Bibliothecam fuam Angelicæ legandi : quod paulò poft ab Holffenio , fa&um eft , magno utique ftudioforum commodo , nec minori Bibliothecæ noftræ increfmCntO. : • , ,

- Hæc verò eatenus à nobis memorantur , quatenus clarorum Virorum egregia in Bibliothecam noftram merita ab oblivionis interitu pro virili parte vindicemus . Nunc ad L U P U M redeo . Ille à Pontificis congreffü nihil antiquius habuit , quam infignora Urbis Templa primùm venerabundus obire , mox ad veterem cum Libris rationem deducendam redire. Sed modum , quem Romæ in ftudiis tenuit , paucis aperire haud alienum puto. A no&te multa ;*ie furgebat , &

$- - 2. Ma

Matutinis horis , aliifque precibus rite atque ordine recitatis , plutes enè affixus ufque ad mediam Miffam , quam Conventualem vöcant, É eft ad meridiem , Libris operabatur , depoft rem Divinam faciebat , dein ad fecundam Menfam promifcuo cibo prandebat , folitus dicere , tædere fe quod illud fibi tempus periret ; perire enim omne , tempus arbitrabatur , quod aut Deo , aut ftudiis non impertiret . A randio in modicam ibat quietem , mox quafi alio die ad trituram , defcendebat , nec ante definebat , quam lux Solis illum deficeret ; quam & precario lumine in feram no&em tanquam fcientiarum vorago impraetermifsè folabatur. Neque tamen in tanta ftudiorum contentione rerumque cun&atione aliquid , animi remiffioris causâ , fibi indnlgebat , nifi quod interdum antiquæ Urbis , quæ fuperfunt , veftigia illum ad luftrandum duceret P. Henricus Noris , optimæ tum fpei & rei Cun&ator , qui fimul facundè ei memorabat , quis , quo témpore , & quâ occafione , quibufvè ufibus tam operofas olim excitaverit molium fubftru&iones prifca Gentilitas : Scilicet Onuphrii Panvinii conterranei fui veftigiis infiftens , Eruditæ Antiquitatis lineis vel ea , in ætate deleétabatur. Et Lupinorum ftudiorum fimilitudine , quæ relevandis animis plurimùm valet , numeris omnibus abfolutam L u P 1 Eruditionem adnotans & admirans , egregium Virum fe&ari , colere l, & obfervare omnibus nervis fategit. Et fœneratus eft : Namque ingenuè fatetur ad capefcenda Ecclefiafticae Hiftoriae ftudia , LUPI exemplo , du&u , & cohortationibus imprimis fe incenfum fuiffe.. Cum , enim Scholaftico in pulvere ftrenuè fudaret , animadvertere coepit de_ Scholafticis , alioqui acutiffimis , nullam ferè. per Urbem rationem . haberi , fed à cun&is Ordinibus L U P U M majorem in modum obfervari , ftatuit ab ipfis Scholae ergaftulis ad incomplexos: altiorum ftudiorum campos excurrere: Quod quanta cum Eruditorum ufura depoft executioni mandaverit , luculenter oftendunt ea , quæ ha&enus edidit Ingenii fui Monimenta , quibus non modò rem litterariam locupletavit , fed etiam nomen fuum ultrà Sauromatas , & glacialem Oceanum porrexit. • Sed præter confueta haec ftudiorum Pretia , alia quoque in Urbe . L U p U M diftinebant negotia . Etenim cùm à privatis , tùm ab ipfis S. R. E. Cardinalibus , graviffimis de rebus fæpè confultus , vocel , & fcripto refpondere cogebatur . Praeter alia , unum pro multis referre fufficiat . Nonnulli apud Sedem Apoftolicam urgebant , ut in . vaftiffimo Sinarum Imperio , ac Regnis 7aponie Divina Myfteria patriâ linguâ pergi liceret , Propter negotii gravitatem contrariis hinc inde . fententiis Caufa difputabatur , atque adeò creberis comperendinationibus exitum defperabat ; donec L u P u s Romanam Ecclefiam ejufmodi Poftulata femper rejeciffe dogmatico Scripto monftravit , atque , ità litem , quæ multos jam tenuerat annos , & alta fatigarat Ingenia , ipfe Pofteritati peremptoriè diremit . Per id tempus duo maxima adiit vitae difcrimina ; alterum fulminis ja&u , alterum peftilitate. Quodam die dum Sacris operararetur , fubitò coortâ tempeftate ful

men è nubibus excuffum cft , quod horribili fragore , odoreque teter- rimo

[ocr errors]

ac flamma fimbrias , quæ ex auro frontem Altaris diftinguebant , penitus abfumpfit , ipfum tamen , manifefto Dei beneficio , illaefum . prorfus reliquit. Sed Anno à Chrifti Domini Nativitate M. DC. LV. peftilentia ex Sardinia 'Neapolim importata , quæ Nobiliffimam. Urbem hominibus propemodum vacuam fecit , in fequenti Xomam pervadens, Septa Cænobii ad SA N c τ I Au g u s τ i N 1 etiam penetravit . Si $i; dem ea percuffus eft P. Kogerius Bruxellenfis , qui P. Generali Luchino à Latinis Epiftolis tunc erat. Is enim Anthracem, ex quo etiam poft interiit , occultare conabatur : Nimirum timebat ne Conviéìu cæterorum arceretur. Multi tamen id , quod erat , odorati , P. L u p u M adeunt , fimulque rogant , ut à Populari fuo an peftifera lue laboraret , percun&etur . Officium non defugit P. L u P us : Hominem le&ulo decumbentem convenit, illumque interrogat , qui, Viri dignitate, motus rem totam fincerè aperuit ; ficque Dei munere caeterorum. faluti , atque incolumitari confultum eft. His ergo & rebus, & periculis perfunâus , per liberale otium in Urbe fibi parta componere , , Secretüm Lovanienfe, & Patrium folum repetere decrevit. Qua de rel Alexandrum VII. adiit , cui defiderium fuum , & defiderii caufas modeftè aperuit , ac commeatum ab eo demum petivit. Pontifex verò , collaudáto ejus confilio , fuafit nihilominùs , ne Komam defereret ; fed cum bonis Amicis ( Pontificis verba pofui) ibi potiùs manere vellet , quam , longinqui itineris incommoda fùbire . Sed cum in propofito difcedendi perfiftere illum videret , ne à fe triftem dimitteret , abeundi veniam faufta cum prece : conceffit , ac infuper benevolentiæ in argumentum Nummifmata complura aurea , atque argentea , aliaque non minimi pretii munufcula mifit abeunti. Cæterum, nil pretiofius L u P o donare potuit , quam ad Theologicam Lovanienfem Facultatem communionis. &. Bcmeficentiæ Apoftolicas Litteras , quibus Alexander præclariffimorum Ecclefiae Do&orum AuGus T I N 1, & T H o M £ A Qu I N A T I s Do&rinam, tutiffima, inconcuffaque Dogmata, mirificè commendat. Eò enim quorumdam audentia devenerat , ut SANCTI AuGusTINI de Gratia æternaque. Dei Prædeftinatione fententiam , in 7anfenio , Apoftolico ftylo confixam fuiffe per Belgium diffeminaret . Scilicet vetus San&iffimi P. AugusTiNi Do&rina , tot faeculis in Ecclefia probata , delicatis hominibus jam fordefcebat , nec alia eorum palato fapere poterat , nifi ea , quam nudius tertius inventam , fine ullo venerandae. Antiquitatis refpe&u , obtrudere moliebantur. - - *.

Sic quinque in Urbe emenfos poft annos in Belgium reverfus eft P. Lupus , magno utique fui defiderio in Urbe reli&o . Ipfe verò paucis ad requiem diebus in Paupere fua Cellula ( quam præter Crucifixum & pretiofum undique Librum nil veftiebat aliud ) infumptis , nomine P. Generalis Comitiis Provinciae Belgicæ cum poteftate Bruxellis praefedit, ac de ifthinc ad priftinos labores rediens Lovanii lucubrationibus totum fe dedit . Ac primum Scholiis , & Notis , Hiftoricifque in quinque Tomis Differtationibus Canones , & Decreta Synodorum Generalium ac Provincialium illuftrare , ordine ac viâ ha&enùs inacceffis,

- - ag

« VorigeDoorgaan »