Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors]

Ervenit ad fanétum magnumque Concilium , quod in quibufdam locis , & civitatibus , Presbyteris gratiam facræ communionis Diaconi porrigant ; quod nec regula , nec confuetudo tradidit , ut ab his , qui poteftatem non habent offerendi , illi, qui offerunt, Chrifti corpus accipiant . Nec non & illud innotuit, quod quidam Diaconi ante Epifcopos facra oblata contingant . Haec igitur `omnia refecentur , & in fua Diaconi menfura. permaneant , fcientes , quod Epifcoporum quidem miniftri funt , infefiores autem Presbyteris habentur. Per ordinem ergò poft Presbyteros gratiam facræ communionis accipiant , aut Epifcopo eis , aut Presbytero porrigente . Sed nec federe in medio Presbyterorum Diaconis liceat? quia fi hoc fiat , præter regulam , & ordinem probatur exiftere . Si quis autem etiam poft has definitiones obcdire noluerit , à

263

minifterio ceffare debebit ,

SCHOLION,

D'££; fuperbia eft antiquiffima & va-
ria, de qua Canon vigefimus Laodicen-
fis : Quod now oportet Diacomum ante Presbyte-
vum, feu coram Presbytero federe, fed federe ex
juffu Presbyteri. Invafit & Romanam Ecclefiam,
de qua Canon decimus o&avus primae Synodi
Arelatenfis: De Diacomibur urbicis , ut mom ali-
quid per fe praefumamt, Jed bonor Presbyteris re-
fervetur. Romanus enim Diaconus erat & ille
Falcidius , de quo apud Auguftinum Auétor
quæftionum veteris ac novi teftamenti : Diacomor
?resbyteris coaequare comtemdit, mom dicam præfer-
*e , quia fultius eff, & fortè incredibile videtur.
Et San&us Hieronymus in Epiftola ad Evagri-
um: Legimus jm Efaia , fatuus fataa loquetur.
Audio quemdam im tamtam erupiffe vecordiam , ut
Ioiacomos Presbyteris anteferret . Et fuperbia &
error habuere varias radices. Quòd in Ecclefia
$Romana effent plurimi minores clerici, ideoque
à multis inferioribus minifteriis Diaconi excufa-
rentur; quöd Romanus Epifcopus effet totius
£cclefiae Primas, ideoque ejus lateri femper ad-
haerentes Diaconi poffent omnibus plurimùm &
obeffe, & prodeffe; quòd Romae ad teffimomium
IDiacomi Presbyter ordinaretur; quòd Diacono, pau-
citas bomorabiler , Presbyteror turba comtemptibiler
faceret ; quòd Presbyteri effemt lucri* minores.
Quae omnia fuo modo etiam in aliis Ecclefiis ha-
buere locum , atque ita ubique paffim Diaconi
igmoramter bumilitatem ffatus fui, ultra Presbyte-
vor intumefcebant , & dignitatem mom merito , fed
divitiis effimabamt.
Invafit fuperbia praefertim Archi-Diaconos.
Caufam dat San&us Hieronymus in Commen-
tariis Ezechielis Prophetæ : Quòd per fwgula
conciomarentur im populos , & à Pontificis Iatere mom
recederent. Erant non tantummodo Sacramento-
rum , fed & totius Ecclefiafticae fubftantiæ dif-
penfatores , Praefules Ecclefiafticarum opum ,
Praefe&i omnium Ecclefiafticorum negotiorum,
uti fcribit San&us Leo Magnus in fermone de

[ocr errors][merged small][merged small]

Edeffenus. Quin immò & Metropolitanum Epi-
fcopum, evehentem indignos ad gradum Epi-
fcopalem, corripiebant & prohibebant, uti affir-
mat libellus obfatus jam di&tae Synodo contra me-
moratum Metropolitam ab ejus Clericis Edeffe-
nis. Et dum Meletius, Antiochiae Patriarcha,
fidem Nicænam è fuggeftu prædicaret , Arcbi-
Diacomus Ariana lepra fcabiofus, ad eum accurrit ,
¢* mamu admota ejus pr obturavit. Et hinc Canon
quinquagefimus feptimus Arabicus Archi-Diaco-
num in publico Ecclefiae confeffu ponit ante
omnes Presbyteros, etiam Archi-Presbyterum,
& Chorepifcopum, ad dextrum Epifcopi latus.
Ar malè. Eum quippè fuiffe omnibus Presbyteris
pofteriorem docet Synodus Mopfueftena laudata
per quintam Collationem Synodi quintæ , &
Aomana Adriani fecundi Pontificis relata per
o&avae A&tionem Septimam . Attamen Sanéti
Anfelmi Cantuarienfis Primatis in Synodo Ba-
renfi coramUrbano fecundo a£ta referens Guiliel-
mus Malmesberienfis, hæc dicit. Ad confeffum
Apoftolici levatus eff, federe juffus juxta Romamum
Arcbi-Diaconum , cui ante Papam federe morir
eff . Sedebat ergo in ipfo Papali throno , ei-
que affidere fuit grandis honor San£to An-
felmo.
Addit San&us Hieronymus in di&is commen-

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

more, decedemte è vita Pomtifice, deferebatur. ArchiDiaconum emim fuccedere fummo facerdoti , flatutum erat. Verùm bumc fuperbia laborantem Cormcliur , & fm fuam mortem immimemtem cùm cognoviffet , Pref byterum ordinat , omme* fc illi ad fupremam cathedram pervemiendi fpe , praecidem s . Hanc fuiße Novatianenfis fchifmatis radicem exiftimat Eulogius. At certum eft errare. Difertè enim apud Eufebium teftatur ipfe Sanétus Cornelius Novatianum fecum fub Fabiano Pontifice fuiffe Prefbyterum Romanum. Etiam San&tus Gregorius Laurentium , Archidiaconum fuum , paßus eft I. i. Epi- rebellem , ideoque exauétoravit . Et calamitaftolarum, tum , quas San&tus Joannes Chryfoftomus perPraefat. tulit, öona pars originem traxit ex nimia Serapionis Archi-Diaconi erga Epifcopos advenas fuperbia. $$$ tandem arrogantiæ pertæfa Romana Ecclefia Archi Diaconatum fuum exftinxit. Fa&um id fuit inter Urbanum fecundum., & Alexandrum tertium. Illi enim fuiffe jam audivimus à Guilielmo Malmesberienfi ; huic verò fon fuiffe Archi Diaconum , haud obfcurè colligitur ex ejus apud Francifcum du Chefne Epifto- la , dicente Ele&tum Romanum Pontificem im*P'*'* mântari, id ef, Papali vefle indui per Priorem Dia canorum , quòd nempe tunc Archi-Diaconus , cujus id olim officium , efìet exftin&us. Romanam Ecclefiam, tefte CodinQ , Conftantinopolitana fuit imitata . Eadem fuperbia laboraffe Diaconos apud Gratianum queritur Viétor Epifcopus, refpondet. que San&tus Gelafius Pontifex : Quapropter quia imvitor fi.ri Ecclefiafiica moderatio , gravi• f)ift. 74. tafque nom patitur , ut ex molentibus fiant volemC. 9. ter, ordinatio illa poterit perficere , fi quo* babe* .r•,• 'vel im Acolythi, vel $ubdiaconis maturiores ætate , & quorum fit vita probabi/is , bo* im Presbyteratum fludear promovere, ut qui ia fuis ordinibu* proficere moluerimt , reddantur fuit inferioribus poferiores ; ipfaque commoda Presbyteri propenfùs , quàm Diaconi confèquantur : ut hic ftltam ratione conffri&i, & homorcm , quem refugcrant , appetere mitantur, & , qu«fium , Et hinc Gregorius Magnus , tefte Joanne Diacono, egentibus Ecclefiis dans Epifcopos etiam de fuis Cardinalibus, folis Diaconis fuper hac re quodam modo parcebat : Quòd nempè hi Romæ efle Diaconi malJent , quàm alibi Epifcopi. . Ex hac fuperbia , tcfte San&o Hieronymo, Epift.85. etiam praefumebant in domeffici, conviviis benedi

C. 17,

[ocr errors]
[ocr errors]

&7iome Prejbyteri, dare , nec non in folemni facrificio Euchariftiam , eandem ante Epifcopum facrificantem fumere , atque in pleno Ecclefiae conventu inter Presbyteros federe: Quæ omnia Canon nofter corrigit , definiens illos Presbyteris omninò inferiores , ac Epifcoporum miniftros. Addit, Qui poteßatem mom babemt offeremdi. Confirmat quintum decimum Canonem primæ Synodi Arelatenfis : De Diaconibus , quos cognovimur multis locis offerre, placuit mimim? fieri debere. Cujus intolerabiijs arrogantiae meminerunt etiam vigefimus quintus, Canon Laodicenfis, & fecundus Ancyranus . Quin & facramentalem pœnitentium Reconciliationem ab illis attentatam quidam credunt ex duodecima Epiftola San&i Cypriani, & trigefimo fecundo Canone Eliberino , de quibus aliàs. Ecclefia Romana , Canonum obfervantiffima , Diaconos fuos mox correxit. Liquet ex Epift.85. San&o Hieronymo : caeterùm etiam Romae im Ecclefit Presbyteri fedemt , & famt Diaconi , licèt paulatim increbrefcentibur vitiis inter Prejbyteror, abfente Epifcopo, federe Diaconum viderim. Etiam in Romanis Synodis fedebant foli cum Epifcopis Presbyteri , Diaconi retro Epifcopos ftabant. Liber Pontificalis haec habet de Anaftafio primo. Hic conßituit, ut quotiefcumque fan&a Evangelia recitaremtur , Sacerdotes mom federent , fed curvi fíaremt . Presbyteri enim , partim ob hunc Canonem, partim ob fupra memorati Falcidii fatuam prædicationem , federe volebant , etiam Evangelium cantante, Diacono ; correxit verò Anaftafius, dicens non Diacono, fed Domino Jefu Chrifto per ejus os tum loquenti , non dumtaxat affurgendum , fed & corpus incurvandum. Hujus forfan litis vitandae caufa , in quibufdam Ecclefiis, quod Sozomenus fcribit, Evangelium foli Presbyteri olim cantabant. , Quidquid fit , tunc Romae indu&tum credo morem à Vigilio Pontifice relatum in damnatione Ruftici, & Sebaftiani Diaconorum, ut nullus promoveretur in Diaconum, nifi ta&tis Evangeliis corporaliter juratus, quòd fine vitio , negle&u , & fuperbia officium compleret. . Canonem etiam in Gallia fervatum teftan* tur Synodus fecunda Arelatenfis , Andegavenfis , & Agathenfis ; de Orientali autem Ecclefia fidem faciunt Canon Arabicus , & Trullanus ,

[ocr errors]
[merged small][ocr errors]

E Paulianitis ad Ecclefiam Catholicam confugientibus definitio

prolata eft , ut baptizentur omnimodis. Si qui autem de his

-praeterito tempore fuerint in clero , fi quidem immaculati , &
irreprehenfibiles apparuerint, baptizati ordinentur ab Epifcopo

[ocr errors]

Quòd fi difcuffio incongruos eos invenerit, abjici ta

les convenit. Similiter autem & de Diaconiffis , & omninò de his , qui fub regula verfantur , hæc forma fervabitur. Meminimus autem de Diaconiffis , quæ in eodem habitu effe probantur , quòd non habeant manus

jmpofitionem, & ideò modis omnibus cas inter laicas deputari.

SCHO

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]

SCHOLION.

Anonem exponit San&us Hieronymus in Dialogo contra Luciferianos : Nicaena $ynodus omnes hæreticor , id eft , datum à quovis hæretico Baptifmum, fufcepit , exceptis Pauli Samofatemi difçipalis . Et San&tus Auguftinus in libro de Hærefibus: Iffo , famé Pauliamor baptizandos effe im Ecclefia catholica , Nicæno Concilio comf?itutum ef?. Undè credendum eff eor regulam Baptifmati, nom temere, quam fecum multi Hæretici , cùm de Catbolicae difçederemt , abfulerunt , eamque cuffodiumt . Et Innocentius primus in Epiftola ad Rufum Epifcopum Theffalonicenfem : Camone* apud Nicaeam comffituti à Pauliamifli* vemienter etiam baptizari praecipiumt. Numquidnam ciìm de Pauliamiffi* jubent , ommer , qui ab Haereticis revertumtur, erunt boc exemplo baptizamdi ? Quod cùm mullus audeat faeere , de ipfir tamtùm effe praeceptum ratio ipfa demonßrat. Eadem enim Synodus recepit non folummodò Baptifma, fed & ordinationes Novatianenfium. Quod idcircò diflin&um effe ipfi, duabus baerefibus ratio manifefta declarat : Quia Pauliamiffae im momime Patris & Filii & $piritur fan&i minimè baptizabamt , & λοvatiani eifdem trememdi* vemerandifque momimibus baptizabant. Eadem de caufa natos ex Paulo hoc Photinianos rebaptizari mandat fecunda Synodus Arelatenfis. Et hinc exorto Neftorio quidam moverunt quaeftionem, cur Paulianißarum & Photinianorum Baptifmum exfufflaret Ecclefia, reciperet verò Neftorianorum, quos certum eft cum iftis eadem docere. Refpondet verò in Neflorianæ & Entychianae haerefeos Breviario Liberatus, Dia

conus Ecclefiæ Carthaginenfis , Neftorium quo

[ocr errors][merged small][ocr errors]

ad folam Divinae Incarnationis, non autem circa Sanétiffimae Trinitatis fidem cum illis , quos certum eft Sabellio adhaefiße , adeoque nec circa Baptifmatis Regulam deliraffe. Hunc Canonem laudat frequentiffimè San&tus Auguftinus difputans de Sanéti Cypriani rebaptizantis errore contra Donatiftas . In libris de Baptifmo dicit antiquam confuetudinem , poft varia ac invicem pugnantia Provincialium Synodorum decreta, plemario tamdem totius orbi * Comcilio, remotis dubitationibus, firmatam. In eodem Jibro hocce decretum vocat univerfalis ac plenarii Concilii fyncerum & eliquatum placitum, totiufque orbis Catholici confenfum.Et in libris contra Parmenianum ait hoc jam im ipfi totius mundi umitate difcuffum , confideratum , perfe&um , atque firmatum. Ad quae & alia loca id genus p!ura re&tè Scholiaftae noftri Lovanienfes: Quia mufquam meque momem meque locum Concilii Augußimus expreffit , varii varia divinarunt . Quidam putarunt effe primam Synodum Conftantinopolitanam , cujus Symbolum profitetur unum Baptifma im remiffionem peccatorum , & cujus Canon feptimus San&i Bafilii de rebaptifmo fententiam difcuffit accuratiffimè , folofque Eunomianos , Montaniftas , ac Sabeiiianos , à fubftantiali regula deviantes, rebaptizari mandat , fufcipiens omne legitimi verbi ac elementi Sacramentum , apud quofvis haereticos datum. Alii effe putant Synodum Capuanam, habiCamoner Conc.Nic. Tom.I.

tam fub Siricio Papa, quam, quòd rebaptifmumi acreordinationes damnet, femper maximi fecit, & adverfum Donatiftas ubique publicavit Eccle. fia Africana. Licèt coierit ad folum Ecclefiae Antiochenae fchifma componendum, adfueretamen omnium diœcefeon Epifcopi, atque ita decidit etiam quaeftiones Africanás. Nec defunt exiftimantes efTe primam Synodum Arelatenfem : Hæc enim difertè damnat Donatiftarum Rebaptifma, & à fecunda Arelatenfi Synodo , omnibufque, præfertim Afris, orthodoxis diéta paffim fuit Synódus magna. Verùm hifce omnibus obftant varia. Ëtenim prima Conftantinopolitana Synodus non fuit totius orbis plenaria : Coiit ex folis citra Apoftolicam juffionem & legationem Orientalibus Epifcopis, quorum multi obfcurifTimi, utpotè per Eufebianam faétionem promoti, defcripti ad vivum à San&to Gregorio Nazianzeno. Nullus ei adfuit Africanus Epifcopus, ejufque dumtaxat Symbolum probavit Romana Ecclefia, Canones femper conftantiffimè refutavit. Etiam Capuana & prima Arelatenfis nequaquam fuerunt ex orbe toto plenariæ: Hæc ex folo Romano Patriarchatu pro folis quaeftionibus Africanis; Capuana eft adeo obfcura , ut ejus meminerint fólus San

[ocr errors]

ginenfes. , .•* Pergunt Scholiaftæ Lovanienfes: Re&e Francifru* Balduimus , & poß eum Pameliur, non aliud quàm Nicemum id effe cemfuerunt . Verùm & huic afferto obftant quaedam Auguftini loca. Dicit enim, in libris de Baptifmo contra Donatiftas , Vigilantius etiam poff iffa, variarum Synodorum provincialium difputatione, tamti sacramenti faluberrimam obfervationem in Eccleßa catholica non potuiffe mutari , fed conciliorum etiam, majori robore confirmatam religioßßimè cuffodiri. Et in alio ejufdem operis libro ait, univerf.e Ecclefe confuetudinem etiam concilii, univerfalibus roboratam. Quocirca omninò exiftimo illum loqui de Nicaena Synodo , attamen non de fola : loqui de Nicæna, Conftantinopolitana, Arelatenfi, & Capuana, ac per varias regiones aliis, quae Stephani Pontificis decretum probarunt , receperunt, confirmarunt. Principaliter verò de Nicaena, quae fola fuit totius orbis plenaria, cujufque Canones San&us Leo magnus fcribit Spiritu Dei conditos, & totius mundi reverentia confecratos. Nihilominus tres aliæ fuerunt univerfales. Eaque eft caufa , cur adduétæ Synodi nec nomen nec locum Auguftinus exprimat : Nempè non de una, nec uno unius Canone, fed de pluribus loquitur , pluribufque ejufdem Nicænæ Canonibus,utique o&avo & hocce decimO nOnO. Hic ergò nofter Canon difpenfatoriam antiqui rigoris gratiam Meletianis ac Novatianenfibus fa&am, extendit & ampliat , refarciendae unitatis ftudio, etiam ad Epifcopos & Clericos Paulianiftas. Revera ampliat. Etenim in illos omninò quadrat , quod ad Amphilochium Iconienfem Epifcopum fcribit San&us Bafilius de Encratitis: Ut indigni: receptione judicarentur ab Ecclefa , conati funt etiam proprio baptifmate praeoccu

[blocks in formation]
[ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

\ ag& Chriftianitatis Sacramentum , nullum Divinae benedi&ionis fignaculum habuere ratum & validum, ideoque tamquam ex gentilibus Neophytià fuperioribus Ecclefiae gradibus merebantur arceri. Ifidori Mercatoris verfio Paulianiftis adjungit Cataphryges . At malè . Crediderim irrepfiffe ex feptimo Canone Conftantinopolitano. Fallitur item Alexius Ariftinus Paulianiftas vocans Paulicianos. Duo enim fuere Pauli Samofatenfes: alter Antiochenus Epifcopus , difcipulufque Artemonis, alter Manichæus, & hujus fequaces paffim vocamus Paulicianos, Sub Conftantino Copronymo per Thraciam graffatos fcribit Theophanes , ac à Michaele Augufto eliminatos Hiftoria mifcella in ejus vita. Divino zelo Imperator piiffimur motur contra Mamicbaeor , qui mumc Pauliciami dicumtur , capitalem animadverfonem promulgavit. - Ut autem Paulianiftae gratia Canonis frui poffjnt , efîè debent caetera irreprehenfibiles , defuperque fubire Epifcopi ordinaturiexamen. Eft antiqua Ecclefiae regnla, de qua Tharafio , Patriarchæ Conftantinopolitano, dicenti Epifco

pos & Clericos è quavis hærefi venientes fuiffe ab omni femper Synodo fufceptos in fuo gradu, re&è repofuit feptima Synodus: $ic fe verita,

babet , mif alia camomica caufa fubfit , quae pro- A&t. 7.

bibeat. Eamdem gratiam Canon extendit ad Diaconiffas, utpotè membrum cleri. At cur eas dicit nom babere mamus impofitiomem , ideoque modi, omnibus inter laicar deputari ? Hifce verbis quidam circumfcribuntur ad negandam earum clericalem ordinationem . Refpondeo effe exceptionem à gratia fa&ta. Dionyfii Exigui verfio non plenè confonat textui Graeco , cujus hic legitimus fenfus : Memimimur autem Diacomiffarum , quae im illo ordine & habitu deprebemfe fumt, ut cùm mullam mamus impofítionem habuerint , ommimò inter laicas habeantur . Hoc eft, gratiam hanc facimus folis illis , quæ in Pauli parte manus impofitionem reapsè acceperint ; ad illam autem necdum acceptam dumtaxat ele&ae ac defignatae nullam hujus gratiæ partem habeant , utpotè etiam in illo fchifmate adhuc laicae. Gratia item parti, cipari poteft à folis illis, quas Epifcopi catholici examen repererit dignas.

[ocr errors][ocr errors]

Uoniam funt quidam in die Dominico genua fle&entes, & in . diebus Pentecoftes : ut omnia in diverfis locis confonanter obferventur , placuit fan&o Concilio , ftantes Domino vota.

perfolvere

SCHOL I O N.

Arias orantium fuperftitiones fuggillans Tertullianus in libro de oratione dicit : Item quòd adfigmata oratione , affidendi mos eff qui&ufdam, mom perfpicio rationem. Porrò cùm perimfaciamt Nationes , adoratis figillaribus fuis refdendo, vel proptereà im mobir reprebendi meretur, quod apud idola celebratur. apponitur & irreverentiae crimem, etiam ipfi, Nationibus , ff quid faperemt , intelligemdum : siquidem irreverem; eff affidere fub confpe&u, contraque confpe&um ejus , quàm maximè reverearir , & vemererir , quantò magis fub comfpe&u Dei vivi, Angelo adbuc erationis adfiante, fa&um ißud irreligiofîffimum eft ? Agit adversùs morem fedendi in publico Ecclefiae conventu , idque adßgmata, feu finita oratio-` ame, id eft , incruento noftro facrificio , ad folemnes preces fubfequi confuetas. Porrò figillaria funt parvae Deorum icunculae , pueris dari confuetae, uti etiam nos hodie illis damus facras, aut profanas puppas. Hinc ille pupulus apud Senecam : Ego fum Faelicio, cui folebat Aegillaria adferre. Notanda funt & hæc verba: Angelo orationis adbuc aajfante . Oftendunt antiquitatem fidei noftrae, qua noftro tremendo facrificio, precibufque ritualibus ipfum ornantibus, credimus fan&os Angelos adeffe, & miniftrare,

[ocr errors]
[blocks in formation]

ctus Petrus Damiani. Unum torporis , & defidiae L.3. Epift,

/gnum in Ecclefia tua vidi. Plerique fiquidem ibi 8. Clericorum refidemt , dum vel canonica horarum celebrantur officia, vel etiam ipfa miffarum offerum. tur terribilia $acramemta. cujus torporis ignaviam per Galliarum partes mommullis imeffe etiam monacbis deprebendi : Quod profe&ò pravae confuetudini, vi. tium £onftat pemitùs erademdum . Eleganter , & variè oftendit pfallentes in Ecclefia Clericos de. bere ftare. Pergit & de Laicis. Diffri&? probibendum eff , non modò C/ericis , fed & Laici, utriufque fexus, vt nif, fcut mos eff , inter no&urni leâiones officii, aliâs dum Divinis hynwmi, imffitur, memo fedeat, nifi corporis eum valetudo compellat . Plurimùm laudat illos, & clericos, & laicos, qui nec podio , nec ulli alteri fuftentaculo volunt ftantes inniti. Abufus poftmodùm denuò invaluit. Et

enim clericis pfallentibus, ut ad Gloria Patri fur- s.T.,,

gant , & ad venerandum Jefu nomen caput inclinent, mandat Synodus Bafileenfis. Etiam Graecos pfallentes paffim federe teftatur Codinus Curopalates,

[merged small][merged small][ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Auguftum, quòd in populi turba ftans audierit, Regali im $olio, quod ibi feffionis caufa pofitum erat, nunquam, vel ab Epifcopis rogatus, volens reclinari, rogantibufque Epifcopis aufterè refpondens, Nefas effe imffitutis de Deo difputationibus

megligemtes aures praebere. Hujufmodi feffionem effe Ecclefiaftico Canoni adverfam , ideoque ex

Indorum Ecclefia ab eorum Apoftolo Theophylo eliminatam , teftatur Nicephorus Calixtus. Et apud Sanétum Auguftinum extat integra homilia adversùm fedentes in Ecclefia , cujus au&tor etiam ad concionem federe permittit folos debiles , ac infirmos. Fateor tamen ad certos facrificii aétus , ftante populo , fediffe olim cum Presbyteris Epifcopum. Etenim , uti Tertullianus in libro exhortatorio ad caftitatem , una inter Ordinem, & Plebem differentia erat comfeffu , Ecclefiafticus , feu bonor per ordinis confeffum fan&tificatus à Deo . Eodem modo San&us Cyprianus vocat bonorem cathedræ Epifcopalis, San&ufque Cornelius $acrum venerandumqüe cleri confeffum , idque circum circa altare , quomodo etiam hodie in antiquis Eeclefiis fedet Clerus Romanus. Longa eft haec res , neque hujus loci. Porrò privatas extra Ecclefiae conventum orationes femper fecimus flexis genibus. Ita legimus oraffe Paulum Apoftolum , Jacobum , Stephanum, & quidem im tamtùm , ut camelorum duritiem traxiffe Jacobi gemua crederemtur . Etiam legio fulminatrix, uti ad Senatum fcripfit Marcus Aurelius Antoninus, precatura fe humi abjecit , additque Eufebius Caefaraeenfis : ut mobi* , cùm oramus , im more eß. Quin immo præcepta; in oratione gemiculatiomer affirmat San&us Hieronymus in commentariis Epiftolae ad Ephefios. Etiam volutari folitos orantes fcribit in libris ad uxorem Tertullianus, additque in libro ad Scapulam : Quamdo mom geniculationibur , & orationibus moftris etiam ficcitater fumt depulfae ? Juftinus Martyr in dialogo cum Tryphone eas preces affeverat Domino gratiffimas, quae dimiffo in terram vultu , flexifque gemibu* fumdumtur. Verùm aliter preces in publico Ecclefiæ conventu. Hinc apud eundem Juftinum incognitus, antiquus tamen quaeftionum auétor quaerit, quandoquidem geniculatio plùs quàm ftatio preces commendet , quare diebus dominicis ac per omnem Quinquagefimam genua non fle&tamus , & quis talem confuetudinem induxerit in Ecclefias? Refpondet per omnem Quinquagefimam ac fingularum hebdomadarum dominicas recoli Domini à mortuis, noftramque à peccato refurreétionem , reliquis fex diebus noftrum in primo parente lapfum, ideoque in his geniculandum , in iftis ftandum, ut fidem noftram profiteamur etiam habitu corporis. Coepiffe morem ab ipfis Apoftolorum temporibus addit ex San&to Irenaeo. Effe longè antiquiffimum affirmat & Tertullianus in libro de corona militis: Die domimico mefa* ducimus de gemiculis adorare ; eadem immunitate à die Pafcb.e im Pemtecoßem ufque gaudemur. Eodem modo loquitur Hieronymus in Dialogo contra Luciferianos , & in praefatione primi libri commentariorum fuper Epiftolam ad Ephefios, Sanétus Bafilius in libro de Spiritu San&o, Am. brofius, Hilarius, Epiphanius, Auguftinus in Camomes Comr.Nic. Tom.I.

, Epiftola ad Januarium, Maximus Taurinenfis. Divinorum officiorum Rationale quafi ex San&o Gregorio addit : Qui die domimico gemua fle&it ,

diéta Epiftola : Ut famter im illis diebus oremur, utrum ubique fervetur, ignoro. Certum eft ubique non fervatum antè Nicaenam Synodum : Hinc enim nofter Canon.

vefpertimum $acerdotum ad altare Sabbatbo ingreffum memo genua fe&at ufque ad fequemtem vefperum im die domimico , im qua poff imgreffum im completorio gemua rursù* fe&imur. Quòd nempè à vefpera in vefperam , more Judaico, Sabbatha noftra celebremus. Attamen nos Latini nec in dominicae completorio geniculamus. Quin immò quædam Ecclefiae omni tempore oravere ftantes. Africanam etiam Stationum, id eft , folemnium jejuniorum diebus ftetiffe ad facrificium , non obfcurè innuit Tertullianus in

contra Demetrianum dat duas caufas . Quòd ante fua idola genicularent Gentiles, à quorum ritibus fidelesvoluerunt effe remotiffimi ; & quòd homo à Deo creatus fit reétus , ac per Jefum Chriftum à peccati lapfu ere&tus: Refufcitatam mentem ere&to corpore profitebantur. Et hinc forfan integri fideles paffim , à San&o Cypriano praefertim, di&ti fuere Stantes; Poenitentes autem Reconciliationis gratia donati , Confiftentes. Geniculari enim effe Subftratis, id eft, à lapfu necdum ere&tis Pœnitentibus, proprium, oftendit Canon quartae Synodi Carthaginenfis: Pæ. nitentes etiam remiffionis , utique Quinquagefimae, ac dominicis, quibus alii ftant , diebus genua fe&amt . Ex quo videtur, quòd & Auguftinus in fuperiùs laudata Epiftola infinuat, Afros tunc in folis Quinquagefima & dominicis ad orationem ßetiffe. Eumdem femperftandi morem tenuit Gallicana Ecclefia ufque ad tempora Caroli Magni, qui fervari voluit regulam fuperiùs addu&tam ex antiquo quaeftionum auétore apud Juftinum Martyrem. Difertè id mandat tertia Synodus Turonenfis, idque ne fortè nobis, criminum indulgentiam à Domino pofcentibus, dicatur, Quid fu

confuetudine docent Epiftolae Hincmari Remenfis Epifcopi, nec non Capitularia Theodulfi Aurelianenfis, & Herardi Turonenfis. Eaque varietas tandem peperit contentiones , ftantiumque , etiam ad Euchariftiae confecrationem &c elevationem , ac geniculantium fa&tiones, quas ufque ad tempora Henrici fecundi Regis, ftandi morem , licèt multis vifum intolerabilem, exftinguere non aufi , duraffe in Ecclefia Lugdunenfi ,

caeus: Cujus equidem controverf.e quis exitus fuerit, baud certè fcio , mifi quòd audio partes à Cbriffiamiffmo Rege nofiro Hemrico fecumdo, ex confilio RR. Cardinalium Lotharingi & Tormomii, ad eum, im quo ante litem motam , ftatum redu&ar , & manere juffa*. Eadem varietas dudum fuit apud Germanos. Etenim Everardi , Salisburgenfis Archi-Epifco

pi , fub Martino quinto Synodus mandat, ut L l 2 po

[ocr errors]

Eum elucidat Trullana Synodus: Quod poff C. 9o.

libro de oratione. San&us Cyprianus in libro C. i4

[ocr errors]
[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »