Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

eumque verò indifferenter tulerunt , & aditum introeundi Ecclefiam , poffe fufficere , hi definitum modis

fibi arbitrati funt ad converfionem omnibus tempus impleant.

[ocr errors]

CATE hauriri debet ex primitivae Ecclefiae fententia de bello, feu Chriftianorum licentiâ belligerandi fub Principe gentili. Eam optimè exponit Tertullianus. Religionem Chriftianam, licèt forfan à tribus famofis fceleribus innocuam , tamen Romanae Reipublicae inutilem, ideoque eliminandam calumniantibus Gentilibus refpondet in libro Apologetico: Navigamuj & mox vobifcum, & vobifcum militamus , & rufficamur , '& mercamur: Quomodo infru&uoff videamur negotiis veffrir ? Quàm non infruétuofi Romanae militiæ fuerimus , docet Marci Aurelii Antonini Augufti pro Legione fulminatrice ad Senatum Epiftola, quam fecundæ fuae Apologiae fubnexuit Juftinus Martyr.Milites noftros etiam folemni Sacramento profeffos Principi, fcribit idem Tertullianus in libro de corona militis. Formam refert Vegetius. Jurant per Deum , cbriffum , & $piritum fum&um , & per majeftatem Imperatori r , omnia fe frenuè fa&uros , quae praeceperit Imperator , mumquam deferturor militiam , mee mortem recufaturor pro Romam4 Republica. Pergit Tertullianus in libro de Idololatria. At munc de iffo quæritur , am fidelis ad militiam comverti pofft , & am militia ad fidem admitti , etiam caligata vel inferior, cui mom fit meceffitas immolatiomum ve! capitalium judiciorum. Refpondetque fidelem ad nullam penitus , urique fub gentili Prineipe, poffe converti : Quòd humanum Sacramentum, uti in diéto libro de corona militis fcribit , non poffit fuperduci Divino ; quöd filius pacis, cui nec litigare convenit, nequeat in gladio converfari, & prælio operari; quòd ipfum de caßris lucis in caftra tenebrarum nomen deferre fit trangreffio ; & quòd Dominus in Petro, qui poft baptifma gladium fumpfit, exarmando fufcipiendam militiam interdixerit omni Chriftiano. At verò propter Chrifti Domini, Centurionem laudantis, Joannis Baptiftae , Romanos milites Baptifmo fuo donantis, & Petri Apoftoli, Cornelium Centurionem noftro Sacramento abJuentis , au&oritatem , fatetur poffe ad fidem admitti militiam, attamen duntaxat caligatam feu inferiorem. Audiamus librum de corona miJitis. Planè fi quos militia praeventor fides pofferior invenit , alia conditio eff , ut illorum, quo* Joammer admittebat ad lavacrum ; ut centurionum fideliffimorum , quem cbrifus probat , & Petrus cateabizat : Dum tamen fufcepta fide atque fignata, aut aeferendum ßatim fit , ut à multis aéfum , aut omnibus modis cavillandum , me quid adverfu* JDeum committatur, aut moviffimè perpetiendum prb IDeo, quod æquè fides pagana comdixit - Pagani tunc erant homines infimi à militia exclufi , Apolemi di&i à Græcis, ideoque pagana fides feu pagani fideles erant fideles non milites: variis quippè temporibus varia voci illi fignificatio , de squa aliàs. . . Et hæc quidem de fola militia caligata five in

[ocr errors]
[blocks in formation]

adfumi vetat Innocentius primus in litteris ad Synodum Toletanam , & Vi&tricium Rotomagenfem Epifcopum , idque vigore hujus Canonis ; Judices ob capitalia judicia , milites ob praeftita illis fevera minifteria, Curiales ob editiones publicas , etiam Chriftianis temporibus non immunes ab idololatria. Attamen & caligata atque inferior militia , licèt nullam immolationum neceffitatem , habuit tamen varia variae idololatriae pericula in diéto libro de corona militis eleganter enumerata à Tertulliano , addente , eorum utique caufa, ipfàm à multis , fufcepta atque fignata fide , ftatim defertam . Ita & Valentinianus Senior Auguftus, uti in filii ejus encomio fu

nebri teftatur San&us Ambrofius, militiam fub L. 3. c. 18, Juliamo, & tribumatus bomores , fidei amore, com- **

tempfit. Fa&um id etiam tunc à pluribus fcribit Theodoretus . Sic igitur & Licinio Augufto apoftatante , divina gratia ta&i noftri milites [depofuere cingulum , chlamydem , caligam; verùm quidam ad vomitum relapfi etiam pecunia ac beneficiis ab Apoftata militiam redemerunt , atque ita feipfos in mille idololatriae quidam pericula , quidam neceffitates projecerunt. Hifce ergó fpontaneo fletu Ecclefiam pulfantibus Canon nofter imponit triennii Audientiam, decennii Subftrationem , Confiftentiam Epifcopi arbitrio relinquit. Subftrationem re&tè vocat affli&tionem , caufa infinitarum affli&tionum , quibus in gradu illo oportebat defungi. Auditionis vult ab omnibus indifpenfabiliter impleri , Subftrationis & Confiftentiae tempora permittit ab Epifcopo breviari: attamen in folos ob poenitentiae fervorem gratia dignos. Flaccidos, prævaricationem fuam, quafi à communi deli&o non differat, fingulari fuétu non impetentes , contentofque quomodocumque & quandocumque intrare Ecclefiam , cogi man•

dat ad plenum rigorem. CA

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

gularifque fervabitur ;

„ E his, qui ad exitum veniunt , etiam nunc lex antiqua reita ut fi quis egreditur è corpore L ,

ultimo^ & neceffario viatico minimè privetur. Quod fi defperatus , & confecutus communionem , oblationifque parti

ceps fa&us , iterum convaluerit ;

fit inter eos , qui communionem_

oràtionis tantummodò confequuntur . Generaliter autem omni cuilibet in exitu pofito, & pofcenti fibi communionis gratiam tribui , Epifcopus probábiliter ex oblatione dare debebit.

SCHOLION.

Uòd Ecclefia à Chrifto Domino acceperit poteftatem in omnia fidelium peccata, eft äogma immobile fidei . Hinc Joannes Apoftolus, ut ipfemet fanae adhuc mentis Tertullianus in libro de poenitentia, ac in libro de patientia profitetur, & idololatras,& mæchos invitat, non folummodo ad pœnitentiam, fed & ad veniam. Quôd Paulus Apoftolus in utraque ad Corinthios Epiftola agat de eodem maecho, atque illi pacem dederit, una eft omnium Patrum fententia, quam ut in libro de pudicitia devius Tertullianus evertat, qualia nugatur ? Homicidam ac publicum latronem receptum in communionem à Joanne , Apoftolo Eufebius teftatur . Eleganter haec ex Apocalypfi San&ti Joannis Apoftoli oftendit Sanétus Hieronymus in libro contra Luciferianos. Angelo Ephef deferaa charitar imputatur. In Angelo Pergamemae Ecclefiae Idolothytorum efus , & Nicolaitarum do&rina seprebemditur . Item apud Angelum Thyatirorum Aiezabel Propbetiffa, & fimulacrorum efcae, & foramicationes increpantur. Et tamem ommer bos ad mitemtiam Domimur bortatur . Nom autem cogeret pænitere, fmom effet pænitentibur veniam comceffurur. Nihilominùs poftmodùm durior in Ecclefias indu&a eftdifciplina, tribus hifce deli&tis abfolutionis pacem negans etiam in fine, cujus autorem atque occafionem fateor me ignorare. San&us Innocentius primus in Epiftola ad Exuperium , Tholofae, Epifcopum , induétam dicit contra perfecutiones, quò omnem in eis lapfum , utpotè ab Ecclefia nunquam remittendum , horrerent fideles: Quô eos, uti in libro de fpe&aculis Tertullianus loquitur , Ecclefia faceret Expeditum amerti gemur. Duravit ufque ad Zephyrinum Pontificem , qui maechis poenitentia fun&is pacem impartiri, decreto peremptorio , tamquam Pontifex maximus , ac Epifcoporum Epifcopus, juffit, idque adverfus Montanum, cujus pfeudoParacletus difciplinam hanc tentavit in regulam , ac poteftatis defe&um vertere, afferereque Ecclediam in tria jam di&ta crimina nihil poffe, nifi pœnitentiae aétionem injungere. Idololatris ac omni lapforum generi pacem ad San&i Cypriani fuafum dedit San&us Cornelius: Etiam homicidis dediffe , ex bonis conjeéturis probare conatur Do&tiffimus Ecclefiae Aurelianenfis Epifcopus, Gabriel Albafpineus. Quam clementiam damnans . Canones Conc.Nic. Tom.I.

Novatianus fchifma in haerefim vertit, Montanizans circa folos lapfos. Attamen data eft pax folis Pænitentia fum&ir, conditaeque à San&is , praefertim Cornelio & Cypriano variæ pœnitentium leges. Statutum, ut omnibus lapfis in exitu pax daretur, hac tamen exceptione , de qua Cyprianus ad Epifcopum Anthonianum: Pænitentiam mom agentes mec dolorem deliéforum fuorum toto corde, & manifeffalamentationi* fuae profeffiome teßamter , prohibendor ommimò cenfuimur à fpe communicationis & pacis , fim infirmitate & periculo cæperimt deprecari : ..Quia rogare illos non deii&i pæmitemtia , fed mortis urgentis admonitio compellit , mec dignus eff im morte accipere folatium, qui mom cogitavit effe moriturum. His folis morientibusdataeft pacis gratia , qui fani in Fletus gradu Ecclefiae mifericordiam pulfaffent. Quam exceptionem dudum poft denuò confirmavit prima Synodus Arelatenfis. Hifpaniarum Ecclefia addidit exceptionem peccatorum duplicatorum . Di&tis tribus deli&is dabat in fine pacem , nifi quis aut duo , aut omnia tria commififíet. ltà liquet ex Canonibus Eliberinis. Quocircà haec omnis quaeftio rursùm dedu&ta eft ad Synodum Nicænam, confirmataque, &au&ta in omnes morientes antiqua Ecclefiae pietas, ut omninò nullus ultimo ac neceffario viatico privetur. Licèt fanus fe in Fletum non dederit; licèt commiferit è tribus plura deliéta. Quibufdam vifa eft prodiga pietas, movitque praefertim Ec

[ocr errors][ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]
[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

fcopum Thabennenfem ait in barbarico incurfu quofdam peteré baptifmum ab Ecclefia, alios reconciliationem , alios etiam poenitentiae ipfius a&ionem : Eos nempè, qui antè fe in fletum non dederant, ideoque fimul reconciliationem peteEpift. 39, Remenfis Epifcöpus peritiffimus antiquorum Canonum, operosè defudat, ut Pipinum Regem , criminibus obnoxium , oftendat donari poffe utraque fimul gratia , eo quod fit paralyticus , ideoque gaudeat privilegio infirmorum. - , Quocirca Nicænam in morientes pietatem tandem admifit omnis Ecclefia : Etiam illi Africani Epifeopi , qüos Zephyrini in Mæchos mifericordiam recipere , falvo tamen unitatis fpiri- tu , noluiffè refert Cyprianus in Epiftola í;; ad Anthonianum . Ita innuit Auguftinus . £• 3• • 27. Antiqua duritia , verfa in haerefim , manfit apud folos Novatianenfes, Montamiftas, ae Tertullianiftas, receptaque etiam poftmodum eft , **°*' uti Socrates afferit, ab Hellefonticis Macedo. nianis. Manfiffe addit, tamquam rem non Regulae, fed difciplinae, in catholica Cappadocum Caefaraeenfi Ecclefia : At dubitare rne facit Eufebius Panphili, dicens Romana pro!apfis decreta recepta in Synodo Antiochena prò omni Orientis Ecclefia, etiarn pro Cappadocibus, Cæfaraeenfi' bus, aderat enim eorum Epifcopus Firmilianus. “Quidquid fit, mediis faeculis Sonnatius Remenfis J. i.c. 14. Epifcopus, apud Baldricum in chronico Eccle£iæ Cameracenfis, fynodaliter mandat homicidæ voluntario dari in fine pacem : Quia nempè quidam negabant . Ejus fucceffor Fulco , apud L•4. c. 6 Flodoardum in Hiftoria Ecclefiae Remenfis, gra* °*°' viee, arguit Didonem , Laudunenfem EpifcoIL. 5. Cle- pum , quòd reis ad fupplicium capitale damnatis ment. tit. negaret Reconciliationem:Eandem in quibufdam 9 “'* juftitiariis duritiam damnat Clementis quinti Synodus Viennenfis, ac apud Joannem Bromptonum, Abbatem Jornalenfem , lex Canuti , Regis Anglorum. Quae omnia erant veftigia difciplinae antiquae, antiquæque contra Nicaenam piefatem recalcitrationis. - .. * Per altimum, ac meceffarium viaticum Canon intelligit Sacramentalem abfolutionem ; fimplicem admiffionem ad Confiftentiam. Eam fuiffe olim vocis fignificationem ordinariam, oftendit prima Synodus Arauficana, ftatuens, ut in ex

[ocr errors]
[ocr errors]

Cap. 2,

fe erubefcebaht. Et mediis faecufis Hincmarus,1

[ocr errors]

tremis pœnitentiam accipienti detur non legitima communio cum reconciliatoria manus impofitione , fed fimpliciter communio , quod mprientir/ufficit £onfolationi fecumdùm definitiones.Patrum , utique Nicænorum , qui bujafmodi pom- Cap. x. munionem congrueuter viatitum nominarunt. Et fe-ö;.;,. cunda Synodus Vafenfis , nec non fecunda Arelatenfis $acramemtorum viaticum opponunt abfo

'| lutiffimae Reconciliationi, id eft, Reconciliationi, '| qua quis ad Perfeétionem , perfe&amve cum

oblatione communionem admittebatur . Adeò viaticum non fuit idem , quod Euchariftia, Eadem phrafi loquuntur Innocentius primus, cap. i;. Synodus Agathenfis , prima : Matifconenfis , Epaonenfis , Hincmarus Remenfis, Ifaac Lingonenfis , Sonnatius Remenfis , ac noviffimis

tertius. Fateor tamen vocem etiam olim quan- c. •• doque pro Euchariftia acceptam : lucidè fic accipit Paulinus Presbyter in vita San&i Arhbrofii, At h6cce viaticum non fuit necefîàrium. * Hinc pergit Canon : Gemeraliter autem omni cuilibet im exitu pofito, & pofcemti fibi commumiomi* gratiam tribut , Epifcopus probabiliter ex oblatione dare debebit . Hoc eft , communionem cum oblatione, feu fumptam ex propria infirmi oblatione . Hæ voces, Omni cuilibet , evincunt à Dionyfio Exiguo linguæ latinæ vulgarem Italicam permixtam. Graecus textus eft lucidiffimus: Gemeraliter omni im exitu Euchariffiam petenti Epifcopus dabit juxta arbitrium fuum . Non itaque debet, fed poffit dare , prout expedire viderit : Juoniam non eft viaticum neceffàrium. 'Addit tandem Canon: „Quod ß defperatus , &c. Providet quaeftioni à Novatianenfibus motæ adversùs Sanéti Cornelii decretum de pace morientium : Quidnam fieret de illis, qui Reconcilia

;tione percepta convalefcunt , an donum fine plena fàtisfa&ione fufceptum fit ratum , ac firmum? Paradoxum id videbatur. Et Epifcopo Anthoniano aliud reponere non novit Cyprianus, quàm Dei donum à nobis exufflari non poffe , eoque impartitos non poffè fuffocari. Illos ergo nofter Canon à Perfe&ione accepta rejicit in Confiftentiam, atque in illa pœniteré jubet modo, ac tempore per Epifcopum praefigendis. Reje&io haec, quoniam datæ Perfe&tionis exufflatio, primae Synodo Arauficanae, fecundæ Vafenfi , fecundæ Arelatenfi, aliifque Gallicanis non placuit : Hinc moribundis dari mandant folam Confiftentiam , viaticum neceffarium , atque fufficiens ; Perfe&ionem refervant complendæ pœnitentiæ à convalituris: ufae authoritate per noftrum Canonem data , qui

Perfe&ionem committit arbitrio Epifcopali.

[ocr errors]

E Catechumenis lapfis , fan&o, & magno Concilio placuit , ut
tribus annis fint inter Audientes tantummodò ; poft haec au-
tem cum Catechumenis orent.

SCHO.

faeculis apud Gregorium nonum etiam Eugenius L.3.tit.17,

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

SCHOLION,

Ox catecbumemus quandoque genus fignifi-
cat, quandoque fpeciem . Fuere enim
fex catechumenorum claffes, diftin&tae ex diver-
£à fàcrorum rituum paratura: Chriftiani » Au-
dientes, Catechumeni, Initiati, Competentes,
Ele&i. Quatuor primas habes partim ih feptimo
Conftantinopolitano , partim in nonagefimo.
quinto Canone Trullano : Competentes , ac
Ele&os reperis paffim in fan&orum Patrum fer-
monibus. Hinc #. Eufebius Cæfaraeen-
£is, dicens Pantenum Philofophum Alexandriæ
præfuiffeInftitutiomi chrißianorum, id eft, Scho-
jæ primorum principiorum. Qui finguli gradus
an etiam apud Latinos fúerint, multùm ambi-
go : Apud nos enim Chriftianos fuiffe Catechu-
|menis perfeétiores, lucidè fupponit Auguftinus
in quadragefimo quarto tra&tatu in Joannem.
IHinc fortè San&us Cyprianus Optatum , Le&to-
rem folummodò, conftituit Do&orem Audientium,
quòd Audientia effet prima claffis noyitiorum.
quòd ipfum innuit praefens Canon.
Adftipulatur quintus Canon Neocaefaraeenfis,
diffinguens duas Catachumenorum ftationes:
Audientium in Ecclefia , & Genufle&tentium,

£eu Subftratorum, qui videlicet quotidianis ma

[ocr errors][ocr errors]

nus impofitionibus expurgabantur , ejicieban-
|turque cüm Subftratis Pœnitentibus. Hofce lap-
fos mandat rejici ad Audientiam, illos verò de
Audientia expelli. Ex quo non vanè colliges
etiam ab audiendo Evangelio, & Epifcopi Ser-
moneabftentos, fa&ofque quafi Catechumenos
flentes. Etenim Pœnitentiæ flentes fùiffe ab illis
abftentos, non eft improbabile. Hifce- duabus
ftationibus addi oportet Competentes, & Ele-
£tos. Qu£ omnia funt longi examinis. Porrò

| prima ftatio dicebantur Audientes, quòd noftra;

rudimenta non fcribere , fed audire dumtaxat poffent, ob rationes fùpra addu£tas in differtatione de Symbolo. Canon nofter mitigat Neo-, Caefaraeenfem .' Etenim Genufle£tentes lapfos quidem rejicit in Audientiam , Audientes tamen' Audientia non expellit, fed illic toto triennio haerere jubet, cùm totus paffim catechumenatus effet folius biennii . Eos mitiùs , quàm lapfos fideles punit , quòd eorum deliétum fit adhuc in homine veteri . * Porrò Genufle&entes vocat Qrantes, utique in Ecclefia, ab alio, & alio 'circa illos ritu. Faéto enim poft Evangelium Epifcopi fermone , ftatim ejiciebantur Audientes ; reftabant verô Genu-fleétentes , varièque pro ipfis , & fupra ipfos orabatur.

[ocr errors][ocr errors]

* . - - . * Ropter multam perturbationem, & feditiones , quæ fiunt, pla- cuit confuetudinem omnimodis amputari , quæ præter regulam in quibufdam partibus yidetur admiffa 3 ita ut de civi*T tate ad civitatem non Epifcopus , non Presbyter , non Diaconus transferatur. Si quis autem poft definitionem fanéti & *magni Concilii tale quid agere tentaverit , & fe hujufcemodi negotio mancipaverit 5 hoc fa&um prorfus irritum ducatur , & reftituatur Ecclefiæ,

cujus fuit Epifcopus, aut Presbyter , vel Diaconus ordinatus,

SCHOLION.

An&us Petrus Antiochia, Linus Vefontione Romam translati funt ; Marcus autem Aquileja Alexandriam. Epifcoporum nihilominus, & Clericorum translationes ab ipfis Apoftolis vetitas teftantur Julius Pontifex in litteris ad faétionem Eufebianam, & Conftantinus Magnus in litteris ad Eufebium Cæfaraeenfem , ab ipfo in vita Conftantini relatis. Etenim inter Ecclefiam, ac Epifcopum, nec non & quemvis Clericum, intercedit conjugium fpirituale, ideoque translatio eft divortium, fine caufis non faciendum. In Nicaena Synodo, fcribit ad Oceahum San&us Hieronymus, à Patribus decrefum , me de alia ad" aliam Eccleßam Epifcopus

tram feratur ; me virginalis pauperculae focietate comtempta , ditioris adulterae quaerat amplexu * . Ex caufis tamen poteft & licere , & expedire. Ipfa Nicæna Synodus , tefte Theodoreto , in defun&i apud fe Philogonii Sedem Antiochenam tranftulit San£tum Euftatium, Epifcopum Berrhaeenfem. Ecclefia Latina ufque ad Formofi Papæ tempora rigidiffimè abftinuit à transferendis Epifcopis: Quin & Dominos Cardinales, licèt dumtaxat Presbyteros, aut Diaconos, quos ab Epifcopo fuo intra propriam Parochiam transferri nequaquam prohibet Canon, dicens de civitate in civitatem , id eft , de unius in alterius Epifcopi Parochiam, à titulo in titulum primus mutávit Alexander quintus, caufa fchifmatis Clementini, quòd illos in quibufdam titu

lisgeminatat .

cANON

[ocr errors]

Uicumque temerè, aut periculosè, neque timorem Dei præ oculis habentes , nec agnofcentes Ecclefiafticam regulamiL, difcedunt ab Ecclefia' Presbyteri , aut Diaconi , vel quicumque fub regula prorsùs exiftunt ; hi nequaquam debént in .

[ocr errors][ocr errors]

v . aliam Ecclefiam recipi , fed omnem neceífitatem convenit illis imponi , ut ad fuas parochias revertantur. Quod fi non fecerint, oportet eos communione privari. Si quis autem ad alium pertinentem audaâer invadere , & in fua Ecclefia ordinare tentaverií, non . C9nfentiente Epifcopo , à quo difceffit is, qui regulæ mancipatiir ; ordinatio hujufcemodi irrita comprobetur.

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

Uoniam multi fub regula conftituti , avaritiam, & turpia lucra fe&antur , oblitique divinæ Scripturæ dicentis : Qui pecuniam fuam non dedit ad ufuram : mutuum dantes centefimas exigunt : juftè cenfuit fan&a, & magna Synodus, ut

fi quis inventus fuerit poft hanc definitionem ufuras accipiens , aut ex adinventione aliqua , vel quolibet modo negotium tranfigens , aut hemiolia , id eft fefcupla exigens', vel aliquid tale prorfus excogitans turpis lucri gratia ; dejiciatur à Clero , & alienus exi

ftat à regula.

[merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

' * a hyemis tempore ut demus decem modia* , & im meffe recipiamus quindecim , hoc eß, amplius partem mediam . Qui juffiffimum fe putaverit , quartam plus accipiet portionem. Et folemt argumentari , & dicere: Dedi umum modium , qui, fatur fecit decem modior, momme juffum eff , ut medium modium de meo plus accipiam , cùm ille mea liberalitate movem & femis de meo habeat ? Porrò omnis olim pecuniaria ufura erat menftrua, adeoque centefima erat per menfem, unus, per annum, duodecim nummi è centum. Ambas hafce ufuras Lex Romana permittebat, ideoque &clerici manus & animas utraque fœdabant : utramque Synodus damnat , priorem in illas Laodicenum Canonem extendens ad omnem Ecclefiam.

CANON

[graphic]
[graphic]
[graphic]
« VorigeDoorgaan »