Pagina-afbeeldingen
PDF

Cap. 1 1.

Sperarunt non folummodò in femet-ipfis , fed etiam in fuis Proximis Diabolum vincere. Ejus prudentiam, feu aftutiam vincere , qui à Fortiorum corde exclufus, ideoque & indignatus , omnes nequitiae fuae vires effundebat in iftos infirmiores. Et illorum femet-ipfos efferentium aliqui aliorum pro fe preces poftularunt ex fide, conje&i fuerant in vincula & cruciati tormentis. Et quidam erant Lapfi. Et jam poftulabant Ecclefiae gratiam , & Divinæ*Majeftatis Pacem. Proinde decimus & nonus Canon agunt de integris feu citrà fecutum Lapfum Oblatoribus ; hic Canon agit de Oblatoribus lapfis. Et Conftantinus Har. menopulus dat illi hoc compendium : Ei r , qui fpontè quidem certamem obierumt , verùm propter varior cruciatur abmegarunt , ac deimde rurfum mituerunt , fa&umquc fuum deplorarumt , aequum ef? annuere , & pro cir tum prece , fumdere , tum Nunmem placare. Eos fan&bus Petrus ad p!enam Pacem admittit fine omni Pœnitentia. Et adjungit cauffam : Memore , itaque multorum laborum , & miferiarum , quas pro Chriffi nomine fuffinuerumt , cum ipfetiam poemitcmtiam egerint, & quod à fa&um eff per proditionem , im corporis affii&ione & mortificatione deffeverumt , & fe praeterea teffemtur im vita fua fuiffe à civitate aliemoj , fmul oremus & poffulemus pro eorum Recomciliatione. Per fpontaneos fui Oblatores Tyranni paffim erant crudeliores : Hinc ifti Lapfi fuerant paffi exilia, tormenta, multos labores atque miferias. Et ex Ty*annorum manibus liberati , femet-ipfos in ffetum dederant , atque fleverunt ex animo. Haec omnia fan&ius Petrus confideravit, & judicavit ad plenam Satisfa&ioiiem fùfficere. Locum hic habet illud fanéti Pauli in prima ad Corinthios Epiftola: Quod ff mofmetipfoj dijudicaremus , mom utique judicaremur. Sanétus tamen Petrus ißi voluntariæ Satisfa&tioni adjunxit duo adjutoria. Primum eft in his verbis: $imul oremur & poffulemus pro corum Recomciliatione. Adjunxit fuas preces. Ita & de fanéto Ambrofio fcribit in ejus vita fanétus Presbyter Paulinus: Ambrofus erat flem , cùm fentibu*. Jiquidem quotie r-cumque illi aliquis ad percipiendam mitemtiam Lapfu , fuor confeffus effèt , ita fiebat , ut & illum fere compelleret. Videbatur emim fibi cum jacemte jacere. Et in fecundo de Poenitentia Libro ipfe Ambrofius femet-ipfum non dumtaxat fuorum peccatorum plena remiffione donatum , fed etiam ex Catechumeno & Palatino creatum Epifcopum , inducit Chrifto Domino fupplicantem in hæc verba: Serva Domine Mumus tuum , cuffodi Domum quod contuliffi etiam refugienti. Ego fciebam, quod mom eram dignus vocari Epifcopus, quoniam dederam me feculo huic , fed gratia tua fum quod fum. Et fum quidem mimimus ommium Epifcoporum, ó* imfimur merito. Tamem quia & ego laborem aliquem pro famé?.t Ecclefia tua fufcepi , humc fruéfum tuere , me quem perditum vocaffi ad Sacerdotium , cum $acerdotem perire pati,trir : Ac primùm ut comdolere morim Pcccantibuj affe&u intimo. Haec enim fumma virtus. Quia fcriptum eft : Et mom gaudebit fuper Filiis Juda im die perditiomir eorum. Et me magna loquaris im die tribulationis eorum. Sed quopief umque peccatum alicuju* Lapfi expomitur , compatiar , mcc fuperbè increpcm , fèd lugeam & defeam , ut dum alium fco, me ipfäm defeam , di

cemr : Juffifi:ata ef? mag** Thamar, quàm Ego Fortafïè Adolefcemtula lapfu fit Occafomibus , quae deli&orum fomiter fumt, decepta , ac praecipitata fit : Peccamur & $eniore r. Hanc commiferationem cunétis Poenitentiae Adminiftris commendat ex peétore , & demonftrat ifti Officio quàm maximè neceffariam. Id ipfum demonftrat in Sermone de tempore fanétus Auguftinus: Ideo beatum Petrum paalulùm Dominus fubdeferuit, ut im illo totum humanum genus poffet agnofcere mihi! fe fme Dei gratia

peccantibur quaedam Regula pomeretur. Credemdae enim erant Petro Apoflolo Claves Ecclefiæ : Immò creditae fumt ei Clave r Regni Caelorum. Credemdat quoque ei erat Populorum immumera multitudo, quae effet pro fuae maturae vitiis , paßoribu r , culpis invoíuta atque peccati r. Demique fc ad cum Salvator dicit : T I B I, inquit, D E D I C L A J^ E 5 R EG N I C Æ L O R U M. Demique fequitur dicem , : g U Ae c U M g U E L I G 4 V E R I S 5 U P E R T E R R A M , E R U N T L IG A T A E T I N c Æ L o: Videlicet ut im Clavibus Fideli, jamitor, im $ententiis effe* clementiffimur Difpemfator. Erat emim revera hic Petrus paulò durior & feverur , fcut ejus außeritatem truncata ob Cbriffi injuriam fervi Primcipij $acerdotum declarat auricula. Hic igitur tam durus tamque feverus , domum mom peccamdi à Domino fuiffet adeptus , quæ venia commiff r Populij donaretur ? Sed idcirco Divinae Providentiae 5e. cretum ita temperavit atque permifit , ut primur ipfe laberetur ac rueret im peccatum , quò ergà peccamter duriorem $entemtiam proprii cafu* imtuitu temperaret Ut Populorum Do&oribus & Magiflris effet exemplum , . . Cùm fortè qui r fuerit im Ecclefia deli&o praeventur , mom ffatim Abjici.t , condemnet ; fed Compatiatur ac Lugeat , Confoletur ac Revocet ; Commodet jacenti affe&um , porrigat mamum; erigat Lapfum , fpem ei Divimæ C/ememtiae repromittenr. Et in alio Sermone de tempore : Melior eff Peccator humilis , quàm Juffus fuperbur. Sanêtus Thomas à Villa-Nova , optimus Valentinorum Archi-Epifcopus non folum Lapforum Confeßionem lachrymis animabat, fed proprii corporis flagellis ipforum infirmam Satisfa&tionem adjuvabat & fulciebat. A quo fpiritu plurimum diftant, quotquot hodie fibi confitentes Lapfos durè increpant, confundunt,fine Abfolutionibus dimittunt. Certè hoc citra ipfius Pœnitentis neceffitatem aut utilitatem non eft faciendum. Et ob folam utilitatem fieri non poflit in invitum. Loquor juxta jam plurium fæculorum S.Patribus probatam & exercitatam , Catholicæ Ecclefiae Difciplinam. Sanétus Petrus dicit: $imul oremuj & poflulemur. Loquitur ad omnem fuam Ecclefiam. Non folis propriis adjuvit , fed & junétis totius fuae Ecclefiae precibus juffit Lapfos adjuvandos : Adjuvandam Satisfaétionis infirmitatem , & ita Reconciliationem impetrandam. Quod ipfum in Libris de Poenitentia ample & variè docuit fanétus Ambrofius. Laudat Apoftoli de Lapfo in nefandam Moechiam Corinthio ad iftam Ecclefiam verba : Expurgate vetur fermemtum , ut ftir nova comfperfo , fcut effis azymi , atque commentatur : Apofolu* bemè aut : expurgate. Velut enim operibus quibufdam totius Populi purgatur, & plebis lacbrymis abluitur, qui orationibus & fetibus plebi, redimitur à peccato , & in homine mundatur inte

124.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

viore. Donavit enim chrißus Ecclefie fuae, ut unum per omnes redimeret, quæ Domimi J E $ U meruit adventum, ut per unum omme* redimeremtur. Hic fenfu, Pauh ef, quem verba obfcuriorem faciumt. confideremur ipfum Apoßoli $ermomem: Expurgate , hnqui*, vetur fermentum , ut ßir mova confperfò, fcut effis azymi. Quod tota Ecclefia fufcipiat omus peccatori* , cui compatiendum & fetu , & oratione , 6* dolore eff: Et quafi fermemto ejur totam comfpergat, ut per umjverfòr ea, quae fumt fuperfua im aliquo paemitemtiam agemte , viritim mifèricordiae aut compaffîonis velut collativa quadam admixtione purgentur. Pergit in fecundo Libro ad Poenitentem lapfum : $i fe per Confeffionem detuleris ipfe , etf? mortuus fuerir , revivifcer. Vemiat ad momumentum tuum Cbrißus , & ß viderit fiere pro te Martbam , boni fæmimam Mimifferii, fere Mariam, qu£ attemtè audiebat Verbum Dei, ßcut fam&a Ecclefia , quae optimam partem ßbi elegit ; movebitur mifericordia , cum viderit im tuo obitu lacbrymas plurimowam , & dicet: ubi pofuiffi* eum ? Hoc , im quo Areorum fatu , in quo Paenitentium Ordine ? Videam quem fetis , ß lacbrymis fuir ipfe moveat. Videam fi jam peccato ei, cuju* vemia pefcitur, defum&us eff. Dicet plebs : Vemi , & vide. Quid eß, vemi ? boc eff, vemiat peccatorum remiffo, veniat defum&orum vita , mortuorum refurre&io , veniat & im bumc peccatorem Regnum tuum. Veniet itaque , & levari lapidem jubebit , quem cervicibus peccatori* Lapfus impofuit. Et in alio ejufdem Libri capite : Fleat pro te Mater Ecclefia , & culPam tuam lacbrymis lavet : Videat te Cbriffu* maerentem , ut dicat , beati triffe * , quia gaudebiti r. Amat, ut pro ume multi rogemt. Demique im Evangelio motus viduae lacbrymis , quia plurimi pro ea flebant , filium ejus refufcitavit. Ideo citiùs exaudivit J E S U S Petrum ut Dorcas refurgeret , quia Pauperes mortem mulieris ingemifcebamt. Eadem de cauffà Flentes omnibus Dei Charis adgeniculabantur, ut hi fuis precibus ipforum poenitentiam adjuvarent. Quod ipfum in hoc pofteriori loco etiam notavit fan&us Ambrofius. Proinde uti Cathedrales & Parochiales , ita & Regulares , quae Fidelium Confeffiones audiunt , Ecclefiae obligantur pro iftis Confiftentibus quotidianas & ferventes preces fundere, atque ita ipforum infirmas Satisfa&iones fupplere, adjuvare, explere. Eft non modicum adjutorium. Et noviffimis his temporibus, quae Populum ad plenas Satisfa&iones non permittunt compelli , fingulariter neceffarium. Aliud fubfidium , quod infirmis Lapforum Satisfa&ionibus adjecit fanétus Petrus , eft in his verbis: Cum iis , qui lugemt & mæremo pro iir, qui in certamine vi&i fumt à maligni Diaboli viribus , ß. ve pro Parentibus , vel Fratribu r , veh Liberis ,

unâ dolore & triffitia affici , memimem quidquam |

pemitùs laedit. Scimus emim etiam propter alioruw fidem quofäam effe Dei bonitatem affecutos , & im peccatorum remiffome , & corporis famitate, & mortuorum refurre&ione. Stantium & integrorum Fidelium pro Parentibus , Filiis , Fratribus, ac aliis amicis Lapfis interceffiones affirmat ab Ecclefia non fpernendas. Hanc fpretionem adver£ari Divinæ Clementiae, quae variis propter fimiles interceffiones reddit fanitatem corporis, novam è morte vitam, ac item ipforum Peccatorum Differt, Proœm. Tom. I,

remiffionem, Exempla in Evangelio, Apoftolicis Literis, ac aliis authenticis Scriptis funt obvia. Et Dominicum confilium atque mandatum eft: Facite vobis amicor de Mammoma imiquitatir , ut cùm defeceritis , recipiant vor im aeterma Tabernacula. Hanc Clementiam nos imitari mandat fan&us Petrus, & permittere, ut Lapforum Pœnitentia per talia etiam interceffionum Subfidia adjuvetur. Non de humana, fed de Divina interceffione loquitur: De fufis ad Deum pro Lapforum amicorum Reconciliatione precibus,

C A N O N XII. I'; enim , qui pecuniam dede

runt , ut ipfi omni ex parte ab omni malitia imperturbati effent , crimen intendi non poteft. Damnum enim, & ja&uram pecuniarum fuftinuerunt , nè ipfi animæ detrimento afficerentur, vel ipfam etiam perderent, quod alii propter turpe lucrum. non fecerunt: Quamvis Dóminus dicat; quid enim hominem juvabit, fi univerfum Mundum lucratus fuerit, animæ autem detrimento fuerit affe&us, vel eam etiam perdiderit? Et rurfus, non poteftis Deo fervire & Mammonæ : In illis enim apparuerunt qui Deo fervirent, exofis, conculcatis , contemptifque pecuniis , & in eo compleverunt, quod fcriptum eft: Pretium redemptionis animæ hominis, propriæ divitiae. Nam & in Aétibus quoque Apoftolorum legimus , eos qui pro Paulo & Sila Theffalonicæ ad Magiftratus trahebantur , cum multis pecuniis fuiffe dimiffos. Poftquam enim ipfos pro- . pter nomen multùm oneraffent , & multitudinem Magiftratufque perturbaffent, ab Jafone, inquit, & reliquis Satis-datione accepta, eos dimiferunt. Fratrem autem no&u protinùs Paulum & Silam miferunt in Berræam. . -

[ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]

rum, quám amimae äetrimentum fubire maluerint. Notanda funt verba fan&i Petri : Ut ab ommir improbitatis moleflia omni ex parte remoti effent. Notanda eft repetitio, ommis improbitatis , ommi ?x parte. Etenim etiam quidam illorum , qui per Libellos , aut Altaris tranfitum evaferant, dederant pecunias, & graviter peccarant : Quia nempe omnem ex omni parte improbitatem non evaferant. Canon loquitur de illis, qui omnem & plenam à Sacrificii etiam fuco libertatem, ac plenè immaculatam fui cuftodiam emerant. Et affirmat ipfos non peccaffe, ideoque nec egere poenitentia. Et probat hoc ex authoritate fanéti Pauli Apoftoli, qui fuas Theffalonicae perfecutiones permifit per Jafonem ac alios Cives pecunia redimi , atque ita fe liberari à neceffitate præyaricandi aut moriendi. Haec fanéti Lucae verba , & accepta $atisfa&ione à Jafone & cæterir , dimiferumt eor , intelligit de Satisfaétione per datas pecunias. Quæ expofitio eft omnino bona , & benè notanda. Canon fancit contrà Septimium Tertullianum, qui ad Montanum delapfus , iftas pecuniarias Redemptiones duriffimè damnavit , & afferuit prævaricatorias. De fuga in Perfecutione fcripfit fingularem Librum , omnem hic fugam rigidiffimè damnat , & poft plenè probatam , aut potiùs probari tentatam iftam Thefim , pergit ad Quaeftionem de perfecutionis ac tormentorum redemptione. Qui quaerit , an perfecutio fugiemda fit , fequentem quoque quaeflionem jam profpiciat necefíe 'eff; Am f fugienda mom eff , redimenda certè fit ? Ultrò igitur & de hoc tibi fuggeram , defimiem* perfecutiomem , quam comf?at mom effe fugiendam , proinde nec redimendam. Pretium imter-eff ... Cæterùm , eut Fuga redemptio gratuita eff , ita Redemptio mum*maria, fuga eff. Certè & hujus , timiditatis comfflium eß. Quod timer , redimis : Ergò fugir. Pedibur ffetjfii , curriffi mummis. Hoc ipfum quod ffeti ffi ex redemptione , fugiffi. Hoc eft primum pro errore argumentum. Eruditum , & falfo nixum principio. Quod enim fuga in perfecutionibus liceat, immò quibufdam fit in Praecepto , femper docuit Catholica Ecclefia. Et fùo loco ftatim demonftrabitur. Pergit Tertullianus ad fecundum argumeibum : Ut autem redimas bominem tuum nummis, quem famguine fuo redemit Chriftu* , quàm indignum Deo & difpofitione ejus , qui Filio fuo nom pepercit pro te, ut fieret Maledi&um pro nobis ? Infamem Paffionem & mortem quam DeusVerbum pro nobis à Diaboli poteftate redimendis dedit in pretium Deo Patri fuo , omni conatu exaggerat , atque profequitur: Quis eff mumc qui adverfù, ildum relu&atur, immò depretiat , & mercedem ejus tam magno comparatam , pretiofiffimo fcilicet $anguime, commaculat ? Jam ergo , meliùs fugere , quàm fieri viliorem , fi mom tamtò fùi comffabit homo, quanti comffitit Domino. Et Dominus quidem illum redemit ab Angelis , Mundi Tementibus Poteftatibus , à $piyitalibus mequitiæ, à temebris hujus ævi , à judicio aetermo , à morte perpetua : Tu autem pro eo pacifcevis cum Delatore , vel milite , vel furumculo aliquo Praefide , fub tumic.t & fimu , quod ajunt , ut furtivo, quem coram toto mumdo Cbriffus emit , immò & manu-mifit. Humc ergo liberum pretio aeftimabis , & pretio poffidebis , miff eodem , quantò, ut diximus , Pomimo conffitit, $anguine fuo fcilicet ? Affirmat

hanc Redemptionem effe omai fuga fœdiorem ac turpiorem , & ipfam damnat ex vario capite. Primò , quod indignum fit , hominem Domini Sanguine redemptum, denuò nummis redimere, Affirmat effè injuriam & in ipfum hominem, & in iftudineffabile Pretium. Effe injuriam in hominem , quoniam quem Dominus Deus redemit infinito , tu aeftimas viliffimo pretio. Effe injuriam & in iftud Pretium, quia ipfùm cenfès vile, dum ejus mercem cenfes yilem. Affirmat iftud infinitum Pretium à te commaculari, depretiari, & adverrùs ejus dignitatem depugnari : Et ipfum etiam hominem cenferi viliorem; quia tibi non conftat aut æftimatur tantì , quanti conftitit Chrifto Domino. Secunda ratio eft , quod indignum fit à Diabolo, omnium Tyrannorum ac iniquorum Principe, ac omni ejus poteflate redemptum hominem , denuò redimere à Delatore , Milite, Praefide. Notanda funt verba : Furumcu/o aliquo Praefae. Afferunt Romanorum Praeßdum fœdifîimas fordes , qui ab opulentis Chriftianis, fub tunica & finu, id-efl , clandeftinè, ferunculorum more, accipiebant nummos , atque ita fuorum Principum Ediéta prævaricati dißimulabant ab iftorum perfecutione. Septimius afììrmat redemptum à Diaboli poteftate hominís effè liberrimum corpus, ideoque non poffè vendi : Hinc neque poffideri pretio , nec pretio redimi , præfertim à Delatore , Milite , furunculo Præfide , viliffimis perfonis. Hos enim omnes infirmi & opulenti Fideles corrumpebant. Hinc affirmat Septimius , quod femet-ipfos ab illis enerent , adeoque & permitterent vendi ; Et quidem fub finu & tunica ; Hominem à Chrifto Domino coràm toto mundo redemptum ac manu-mifium: Et hoc viliffimo pretio. " Tertium Tertulliani argumentum eft in fèquentibus verbis : Ut quid ergò de homime Chriffum redimis im homine , in quo Chriffuj cff ? Nom aliter & $imom facere temtavit , cum pecuniam Apoßoli r obtu'it pro $piritu Chrißi. Audiet ergò & if?e , qui redimem * , Chriffi fpiritum redemit : Pecunia tua tecam fit im interitum , quoniam gratiam Dei pretio comfèquemdam putaffi. Affirmat iftam redemptionem effe Simoniam , quia nempè Chriftum Dominum , ejufque in te habitantem Spiritum , aut fanè liberam iftorum in te habitationem Paganus tibi pecunia vendit, adeoque tu emis. Pergit ad quartum argumentum : Qui , talem ab megatorem mom fpermat ? Quid enim dicit il/e Concuffor ? Da mihi pecuniam. Certè eum trad.tt ; fiquidem mom aliud vemditat , quàm quod pr«£atiiruj eff praemio tuo. Cùm das , utique traditris voluiffi. Nom traditur autem , traduci habebar ? Ergò dum molemdo tradi , mom vis traduci , molemdo meggfj , quod te effe traduci moluiffi. Immò , inquis , dum moJo traduci quod fum , fum confèffi r id effè , id Chrifliamum. Poter itaq;ue te Martyrem vindic.ire , conflanter oflemdiffe Cbriffum ? Redimens , mom offendiffi. Apud umum , f fortè confèffu r e r ; Ergò & apud plure , , nolendo confiteri , mgafii. Ipfa fitlus judicabit bominem excidiffe , dum evadit. Excidit ergò, qui maluit evafife. Ncgatio eff etiam Martyrii recufatio. Chrtfiamus pecunia falvu r eff : Et in hoc mummos habet, patiatur , dùm adversùs Deum erit dives. At emim Cbrifur fuo $anguine fuit dives pro il'o. Felices itaque pauperes ; Quia illorum ef?, inquit, IRegmum

[ocr errors]

Regnum cælorum , qui animam folam in confifcato Àabewt. Si mom poffumus Deo fervire & Mammomae , poffumus à Deo redimi & à Mammema ? Quis emim amagis ferviet Mammomae , quàm quem Mammoma* redemit ? Verba, Pauperer folam amimam im comfifcazo babent , demonftrant cauffàm ex qua divites fe pecunia redimerent, fuiffè non folius mortis metum , fed etiam metum Confifcationis. Ex quo lucet Redemptionem hanc, dum apud ipfum Provinciæ Præfidem fieret, fuifïè non modicam. Tertullianus ergò iftam redemptionem affirmat effe veram negationis fpeciem ob duas cauffas. Primò, quod talis redimens femet-ipfum coram unico dumtaxat Delatore, Milite , aut furunculo Praefide fe fateatur Chriftianum, apud alios au*em omnes abneget. Etenim apud fuae Chriftianitatis ignorantes non vult traduci feu aperiri, quod illam fcientes evadit impunè, ideoque creditur abnegafïè. Secunda ratio eft , quod femet-ipfum

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

amimam fuam pofuit pro nobis , ita fieri pro eo & à mobir. Nec tantùm proipfo , immò etiam pro fratribus propter ipfum. Quod Joamme* docemr, mom & fratribus numerandum , fed moriemdum potius pronuntia*vit. Nihil imtereff , ß quem Cbriffiamum redimere aon debear aut emere. Et adeò voluntas Dei fc eff. Affirmat huic' Redemptioni nullum fuffragari .Apoftolicum exemplum aut teftimonium , immò zutrumque refragari.-Etenim fanétus Paulus Felici Praefidi , iftiufmodi redemptionem exfpe&tanti Inoluit affentiri. Et fan&tus Joannes Apoftolus, qui in prima fua Epiftola pro fratre moriendum juffit, non juffit numerandum. Deinde Chriftianum hominem non licet emere : Ergò nec redimere. Et hinc vides Canonem , qui Chriftianum Mancipium vetat à Chriftianis diftrahi, effe antiquiffimum , Apoftolicum. En fextum argumentum : Adfpice Regnorum & Imperiorum , utique à Deo difpofitum flatum, in cuju* mamu eff cor Regis. Tanta quotidie aerario Regio augendo profpiciuntur remedia cenfium , ve&igalium, collationum , ftipemdiorum: Nec umquam ufque adhuc ex Cbrißiamis tale aliquid profpe&um eff , fub aliquam redemptionem Capitir & Se&ae redigemdir , cùm tamtae multitudimis memini ignotæ fru&us ingem r meti poffet. $anguine empti , fanguine mumerati mullum nummum pro capite debemus ; quia caput moffrum Chriffus eff. Nom decet Cbriffum pecunia awffare. Quomodo & Martyria fieri poffent im gloDiffert. Prorm. Tom. I.

riam Dei , ß tributo licentiam Se&aer eompenfaverimur ? Itaque qui eam praemio pacifcitur, difpofítiomi Divimæ adverfatur. Cum igitur mibil mobi* caefar imdixerit in bunc modum ßipendiariae Se&ae, fed nec indici tale umquam quid poffit, Anti-Chriffo jam inftante , & im famguimem , mom im pecumias biam te Cbriftianorum , quomodo mibi prqponere poteß fcriptum effe : Reddite quae funt Cæfaris caefari? Miler me, vel delator, vel imimicur concutit , mibi! Cæfari exigems , mmò comtra faciem ; cum Chriffiamam Legibus bumamir reum , mercede dimittit. Alius eff demarius , quem Caefari debeo, qui ad eum pertimet, de quo tunc agebatur, tributarius , à tributariis fcilicet, mom à liberis debitur. Aut quomodo reddam quae fumt Dei Deo? Utique proinde imaginem & mometam ipfur, imfcriptam nomini ejus , id eff, bomimem Cbriffiamum? Quid autem Deo debeo, fcut demarium Caefari, mifffanguinem quem pro me fudit Filius ipfius. Quod fi Deo quidem homimem & fanguinem meum debeo; mumc vero in eo fum tempore , ut quod Deo debeo, expoffuler, utique fraudem facio, id agemr , quod debeo , folvam. Beme obfervavi præceptum, Cæfari reddenr , quae funt Cæfarir , Deo verò quae fumt Dei abnegans. Affirmat à Romanis, augendi ærarii etiam per fordes Studiofiffimis , Imperatoribus ufque tunc nullum fuiffè Chriftianis impofitum cenfum aut tributum. Chriftianam Religionem ufque tunc non fuiffe ftipendiariam. Addit Romanæ Reipublicae formam effe Bivinam difpofitionem. Hinc infert neminem Chriftianum etiam à femet-ipfo poffè pecunia redimi. Adjungit cun&tos ufque tunc Perfecutores non in Chriftianorum pecunias hiaffe , fed in folum fanguinem. Affirmat ' Domini verbum , reddite quae fumt Caefari , Caefari, nihil facere ad præfentem quaeftionem. Et reétè. Etenim hæc Redemptio non apud Cæfarem fiebat, fed apud militem , delatorem, inimicum, aut furunculum Præfidem : Et quidem contra Cgfaris Ediéta. Erant A&ta furtiva, & prævaricatoria. Hinc interim difcimus Chriftianam Se&tam ufque tunc Romanis, non fuiffe ftipendiariam. Septimius vocem, Se&a , accepit in bonum. Eft . phrafis illi familiariffima. ' Quafdam item alias, à nefcio quibus pro iftius Redemptionis Juftitia adductas , Scripturas, Septimius reétè exponit, ac profequitur: Parùm demique eff, fumus aut aliu* ita eruitur. Maffaliter totae Ecclefíe tributum fibi irrogaverumt. Nefkio dolemdum am crubefcendam fit , cum im Matricibus Beneficiariorum & Curioforum, inter Tabermarior , & Lamior , & furer Balnearum , & Aleone r , & Lemome r, Cbriffiami quoque Ve&igales comtimemtur. Hanc Epifcopatui formam Apoßoli providentiùs condiderumt, ut Regno fuo fecuri frui poffent fub obtemtu procurandi. $cilicet emim talem pacem Chriftur ad Patrem regrediem * , mandavit à Militibus per $aturmalicia redimemdam. San&us Optatus Millevitanus Epifcopus de primitivis Donatiftarum ip Africanam Ecclefiam facinoribus fcribit : Et tamen ha*

[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

mii Scholiis Nicolaus Rigaltius: Bemeficiarii dicebamtur, Milites beneficio Principis affumpti ad.0ff. cia, feu certa Mimifferia. Itaque apparebamt Principf, mandatis exequemdir. Ex eorum $chola feu corpore eramt Curioff, curfur publici curae praepofiti , qui & Statiomarii dicebamtur , per ffationes difpofiti. Eis autem inter caetera injungit Lex prima de CurioJîr , ut crimima Judicibus mumtiamda memimerimt. Ergò Reorum momima requirebamt ac deferebant , ipfor Reoy ffebamt Tribumalibus ac Judicio. Vetur bifloria Fru&uof Epifcopi: Direxerumt Bemeficiarii im domum ejur. Et paulo poft : Cui Militer dixerunt , weni, Praefer te accerfit. Hujufmodi autem Officia tandem im praevaricatiome*, & rapima r , & concuffames degemeravere, commivemtibus plerumque hominum peffimorum improbitati Beneficiarii r & Curioffj. ANam & ipff pemfiomibus ammuir aut menf!ruir corrupti, Tabernariorum , Gameonum , Furum , Lemomum fcelera diffimulabamt : Ita ut domi fervaremt Matriculas turpium bujufmodi Pa&iomum. Cum igitur & im Cbrjffiamor mandata Primcipum , fve Procomfulum, aut Praefidum, tanquam im facinorofos atrocia exequeremtur, tamdem & iffis Cbriffiami quoque pecumias pa&is penfionibu* mumerare cæperumt. Hoc Septimius momimi cbriffiamo turpe ac pudendum effe ait, im Matricibus Bemeficiariorum & Curioforum ánter Gameome* & Furer , & Tabermarior & Lemoamer, Cbrifliamo , quoque Ve&igaler cemferi. Haec Septimii verba: Imter Tabernarior & Lamios , quidam cenfent vitiata: Eò quod Lanii fuerint olim, ac

etiamnum fint Tabernariorum fpecies. At fine

cauffa. Etenim & Curiofi erant fpecies Beneficiariorum , & tamen eos quoque diftinxit Septimius. Hoc fenfu : Etiam in Matricibus Curioforum. uod hi effent fœdior fpecies. • Eadem de cauffâ hìc expreffit Lanios. Verba, per $aturmalitia readimendum , re&tè exponit Nicolaus Rigaltius : Aut fcribendum $aturmalia, aut dicendum $aturmalitia mumera figmificari, quae Saturmalitiae celebritaais occafione militibu r ffve officialibus Pro-Comfulis aut Praefidi* cbriffiami mittebant, ut eos baberemt aequiove * & clementiore r. Saturnalia mumerum & $tremavum dies fuere. Haec verba, ut Regno fuo fecuri frui poffemt, demonftrant etiam tunc Epifcopos, licet exfpontaneis Fidelium oblationibus viverent, fuiffe infigniter opulentos. Epifcopatum fuiffè Regno fimilem. Et firmari hoc poffit authenticis teftimoniis. Hinc noftros Epifcopos Montanifta Septimius notat, quod iftius Regni pacificè poffidendi ergò permitterent fuas Ecclefias Maffaliter redimi. Et addit: $ub obtemtu procuramdi. Romanae Leges laudant varios Procuratores : • Curfus publici , Diffaffionum, Curiarum, Domus Auguftae, Rei domefticae, Rei privatae, Annonae militaris. Et ifta Procuratio erat Officium. Hinc igitur Septimius culpat Epifcopos, quod non folummodö iftas Maffales redemptiones facerent, fed infuper obtenderent ipfas pertinere ad fuam Procurationem, feu Epifcopale officium. Eadem Phrafi utitur in Sermone de Lapfis fan&us Cyprianus, dicens de nefcio quibus pravis Epifcopis : IDivina Procuratione comtempta , Procuratores rerum fecularium fieri. Iftas igitur Redemptiones Septimius fingulariter odit. Pergit & in fequenti iftius Libri capite: $ed quomodo col/igemur , imquis , quomodo Domimica fo/emmia celebrabimur ? Utique quomodo & Apoffoli ,

fide, mom pecumia tuti. Quae fide* f montem tram*ferre poteff , multò magis militem. Effo fapientia , mom praemio cautur. Ex his difcimus fuiffe duas iftarum Redemptionum cauffas. Nempe non dumtaxat ad perfecutionem evitandam, fed etiam ad obtinendam Synaxeon libertatem. Quod ipfum hodie Catholici faciunt in pluribus Hæreticorum Provinciis. At Septimius damnat omnia. Et pergit: Neque enim fatim & à Populo erij tutus , £ officia militaria redemeris. Una ergo tibi & fide , & fapientia ad tutelam opus eff; quibus mom adhibitir,& redemptionem tuam poter perdere : Adbibitij , haud

Redemptionem defíderare. Ex quibus vides , quod

non foli milites aut Praefidum Officiales, fed &c ipfe Paganus Populus noftros Conventus quandoque invaderent. Quod ipfum hodie faciunt & haeretici Populi. Pergit Septimius : Poffremâ colligere interdiü mom potes , baber mo?em , luce Cbriffi lumimofa adversùs eam. Quod no&urni feu antelucani Conventus fuerint antiquis Chriftianis familiares, docet Plinii Secundi famofa Relatio ad Imperatorem Trajanum. Chrif}iani Populi numerofitas , & major hinc inde libertas videntur induxiffè Conventus diurnos. Hi foli videntur Septimiitempore viguiße. Pergit Do&or : Nom potes difcurrere per fingulos , fit tibi & in tribu; Ecclefia. Meliùs eff ut turbar tua , aliquamdo mom videas , quàm addicar. Utique Militi aut Praefidi per pa&tas penfiones. Verba, fit tibi & im tribu , Ecclefia , continet errorem, latiùs expofitum in Libro ad caftitatem exhortatorio. Eum fuo loco elucidavi. Poft plura Septimius concludit: Qui Paracletum receperumt , meque fugere perfecutionem, meque redimere moverumt , babemtej ipfum qui pro mobis erit , fcut locuturus im imterrogatione , ita juvaturus im Paffione. Profitetur dogma hoc non fuiffe ab initio, fed effè novum Montaniftici Paracleti Inftitutum. Et ita Apoftolicam & irrefragabilem, quam Orthodoxus toties laudavit & firmavit de pofterioritate Praefcriptionem,fœdè ac miferè praevaricatur.

[ocr errors]

Septimius Tertullianus in eodem Libro fcri- cap. ;.

bit de fanéto Martyre Rutilio : Rutiliur fin&iffinus Martyr cùm totier fugiffet Perfecutionem de loco im locum, etiam periculum, ut putabat , mum, mir redemiffet , poff totam fecuritatem , quam fibi profpexerat, ex imopimato apprehenfus , & Præfai oblatus , tormemtis diffipatus , credo pro fugae caf!igatione ; debimc igmibus datur , Paffomem quam vitarat , mifericordiae Dei retulit. Nequaquam ex fugae caftigatione id fa&um eft , fed ex Divina dignatione. Ita cenfet Romana Ecclefia in fuis San&torum Tabulis : $an&us Rutiliur Martyr, cum fepius de loco im locum perfecutionem fugiffet , & periculum imterdum etiam pecumia redemiffet , ex imopimatò aliquamdo deprebemfu* , & Præfai oblatur , tormemtir plurimis cruciatur. Demùm igmibus traditur, egregio Martyrio coronatur. Haec verba funt manifeftè defumpta ex Septimio. Verùm Apoftolica Sedes ejus Montanifticam cenfuram expunxit, ideoque & improbavit. Dominus Caefar Cardinalis Baronius fuis ad Sacras iftas Tabulas Scholiis affirmat iftum redimendi modum tunc fuiffe moviter invemtum , ideoque à Montanifta Tertulliano damnatum. Ego credo fuifTe vetuftum. Certè fi novus fuiffet , Tertullianus ipfum fibi familiariffima Pofterioritatis Praefcriptione invafiffet.

*. Aug.

18. April.

« VorigeDoorgaan »